Układ z Schengen

Z Wikipedii

Układ z Schengen – porozumienie, które znosi kontrolę osób przekraczających granice między państwami członkowskimi układu, a w zamian za to wzmacnia współpracę w zakresie bezpieczeństwa i polityki azylowej. Dotyczy również współpracy przygranicznej.

Porozumienie to zostało zawarte w miejscowości Schengen w Luksemburgu 14 czerwca 1985.

Spis treści 1 Historia 2 Opis 3 Państwa członkowskie układu z Schengen 3.1 Członkowie układu z Schengen 3.2 Państwa, które chcą przystąpić do strefy Schengen 3.3 Zainteresowani członkostwem 4 Zawieszenia traktatu z Schengen 5 Przypisy 6 Zobacz też 7 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia

13 lipca 1984 roku RFN i Francja zawarły porozumienie w Saarbrücken. Była to dwustronna umowa w sprawie ułatwiania obywatelom obu państw przekraczania wspólnej granicy. Umowa ta dotyczyła jedynie kontroli na drogowych przejściach granicznych. Umową z Saarbrücken zainteresowały się kraje Beneluksu, mające już doświadczenie w funkcjonowaniu unii paszportowej. Wykorzystano więc część rozwiązań z Saarbrücken i zawarto nową umowę. W 1985 w miejscowości Schengen podpisano porozumienie o stopniowym znoszeniu kontroli na wspólnych granicach (tzw. Schengen I) między krajami Unii Gospodarczej Beneluksu, Francją i RFN. Umowa ta została zawarta poza wspólnotowym porządkiem prawnym.

Od 1986 wprowadzono zwykłą kontrolę wzrokową na granicy dokonywaną w stosunku do pojazdów przekraczających ją ze zmniejszoną prędkością. Natomiast 26 marca 1995 całkowicie zniesiono kontrolę na granicach. W 1995 na mocy układu z 1990 również Hiszpania i Portugalia stały się pełnoprawnymi członkami Grupy. Włochy, Grecja, Austria oraz pięć krajów nordyckich (Dania, Finlandia, Szwecja, Norwegia, Islandia) uzyskały wówczas status obserwatorów.

Pełnomocnik Rządu do Spraw Przygotowania Organów Administracji Państwowej do Współpracy z Systemem Informacyjnym Schengen i Systemem Informacji Wizowej został ustanowiony już rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 (Dz. U. z 2004 r. Nr 281, poz. 2788). Rządowy projekt ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Systemie Informacji Wizowej wpłynął do Sejmu 5 lipca 2007 jako druk sejmowy nr 1934. Projekt dotyczył uporządkowania i uzupełnienia w niezbędnym zakresie podstaw prawnych dotyczących uczestnictwa Polski w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS) i Systemie Informacji Wizowej (VIS), ustalenia w odpowiedni sposób kompetencji poszczególnych organów w zakresie wprowadzania i udostępniania danych SIS i VIS. Nad projektem pracowała Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych. Na posiedzeniu nr 46 V kadencji Sejm uchwalił ustawę z dnia 24 sierpnia 2007 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Systemie Informacji Wizowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 165, poz. 1170). 401 posłów było za, 29 przeciw, 8 wstrzymało się. Senat nie wniósł poprawek. 7 września 2007 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej podpisał ustawę. Ustawa realizuje decyzję Rady 2004/512/WE z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie ustanowienia Wizowego Systemu Informacyjnego (VIS) (Dz. Urz. UE L 213 z 15.06.2004, str. 5-7 (CELEX: 32004D0512)) i inne^[1]. Zgodnie z art. 46 ustawy i decyzją Rady Rzeczpospolita Polska weszła do Układu z Schengen 21 grudnia 2007.

[edytuj] Opis

Układ jest otwarty dla wszystkich członków Unii Europejskiej. Wynikająca z niego swoboda przepływu osób wewnątrz tzw. strefy Schengen dotyczy nie tylko obywateli państw - sygnatariuszy, ale wszystkich osób wszelkiej narodowości i o dowolnym obywatelstwie, które przekraczają granice wewnętrzne na terenie objętym porozumieniem.

Do układu z Schengen należą obecnie 22 państwa Unii Europejskiej oraz Szwajcaria. Islandia i Norwegia, wchodzące w skład Związku Paszportowego Krajów Nordyckich oraz Liechtenstein, który jest z grupą z Schengen stowarzyszony. Przyjęcie przepisów wynikających z Układu z Schengen jest jednym z wymogów uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej przez kraje kandydujące, tak więc w przyszłości strefa swobodnego, niekontrolowanego przepływu osób znacznie się powiększy i obejmie prawie całą Europę.

[edytuj] Państwa członkowskie układu z Schengen

[edytuj] Członkowie układu z Schengen

z datami zniesienia kontroli na granicach wewnętrznych

•  Austria – 1 grudnia 1997 r.
•  Belgia – 26 marca 1995 r.
•  Czechy – 21 grudnia 2007 r. a)
•  Dania – 25 marca 2001 r. (bez Grenlandii i Wysp Owczych)
•  Estonia – 21 grudnia 2007 r. a)
•  Finlandia – 25 marca 2001 r.
•  Francja – 26 marca 1995 r.
•  Grecja – 26 marca 2000 r. (bez terytorium Athos)
•  Hiszpania – 26 marca 1995 r.
•  Holandia – 26 marca 1995 r.
•  Islandia – 25 marca 2001 r.
•  Litwa – 21 grudnia 2007 r. a)
•  Luksemburg – 26 marca 1995 r.
•  Łotwa – 21 grudnia 2007 r. a)
•  Malta – 21 grudnia 2007 r. a)
•  Niemcy – 26 marca 1995 r.
•  Norwegia – 25 marca 2001 r. (bez Spitsbergenu i Wyspy Niedźwiedziej) nie jest członkiem UE
•  Polska – 21 grudnia 2007 r. a)
•  Portugalia – 26 marca 1995 r.
•  Słowacja – 21 grudnia 2007 r. a)
•  Słowenia – 21 grudnia 2007 r. a)
•  Szwajcaria - 12 grudnia 2008 r. b)
•  Szwecja – 25 marca 2001 r.
•  Węgry – 21 grudnia 2007 r. a)
•  Włochy – 26 października 1997 r.

na lotniczych przejściach granicznych: a) od 30 marca 2008 r., b) od 29 marca 2009 r.

Członkowie de facto:

•  Monako (otwarta granica z Francją)
•  San Marino (otwarta granica z Włochami)
•  Watykan (otwarta granica z Włochami)

Na granicy Andory z Francją i Hiszpanią obowiązuje kontrola graniczna.

[edytuj] Państwa, które chcą przystąpić do strefy Schengen

z datami przewidywanego przystąpienia do strefy Schengen

• •  Bułgaria (marzec 2011)
  •  Cypr (2010)
  •  Liechtenstein (1 listopada 2009)
  •  Rumunia (marzec 2011)

[edytuj] Zainteresowani członkostwem

•  Watykan^[2]

[edytuj] Zawieszenia traktatu z Schengen

• W związku z Mistrzostwami Świata w piłce nożnej w Niemczech w 2006 roku Niemcy zawiesiły czasowo układ na swoich granicach (granice z państwami będącymi wówczas członkami układu).
• To samo w związku z Mistrzostwami Europy w piłce nożnej uczyniła Austria, przywracając tym samym kontrolę graniczną w okresie od 2 czerwca do 1 lipca 2008.
• Również Portugalia w 2004 r. podczas odbywających się Mistrzostw Europy w tym kraju zawiesiła na czas mistrzostw swoje członkostwo w układzie.
• W związku ze szczytem NATO od 20 marca do 5 kwietnia 2009 r. Niemcy przywróciły kontrolę na swoich granicach lądowych, powietrznych i morskich.
• Od 18 czerwca do 15 lipca Włochy tymczasowo przywracają kontrolę graniczną z powodu szczytu państw G8.
• Na rok 2012 Polska rozważa również zawieszenie układu z Schengen na czas mistrzostw Europy w piłce nożnej^[3].

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• System Informacyjny Schengen (SIS)
• SIS I
• SISone4ALL
• Schengen II
• Schengen III

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Przystąpienie Czech do strefy Schengen i specjalnie chronione obszary przyrody
• L. Widmański, System Informacyjny Schengen – podstawowy instrument funkcjonowania strefy Schengen

p • d • e Unia Europejska – instytucjonalizacja i formalne przejawy procesu integracji europejskiej 1948 Bruksela 1952 Paryż 1951 1954 Paryż 1954 1958 Rzym 1964 ESRO / ELDO 1967 Bruksela 1970 EWP 1975 EAK 1976 TREVI 1985 Schengen 1987 JAE 1991 ESDI 1993 Maastricht 1999 Amsterdam 2002 Wygasa Paryż 1951 2003 Nicea 2005 Wygasa Paryż 1954 2007 Porozumienie RUE - REAK  ?2010? Lizbona ESRO Europejska Europejska ELDO Agencja Kosmiczna Agencja Kosmiczna Wspólnoty Europejskie U     N     I     A E     U     R     O     P     E     J      S     K     A Euratom Europejska Wspólnota Energii Atomowej F Euratom (Pierwszy filar) F EURATOM EWWiS Europejska Wspólnota Węgla i Stali I EWWiS(Pierwszy filar) I EWG Europejska Wspólnota Gospodarcza L Wspólnota Europejska (Pierwszy filar) L Wspólnoty Europejskie Unia Gospodarcza i Walutowa U E Strefa Schengen Strefa Schengen Strefa Schengen Grupa A Wymiar sprawiedliwości i sprawy wewn. (Trzeci filar)  Obszar Wolności, Bezp. i Sprawiedl. A TREVI R Obszar Wolności, Bezp. i Sprawiedl. Współpraca policyjna i sądowa w sprawach karnych (Trzeci filar) R nieformalna Europejska Współpraca Polityczna Europejska Współpraca Polityczna Y Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (Drugi filar) Y Eur. Tożs. Bezp. i Obr. Europejska Polityka Unia Bezpieczeństwa i Obrony Unia Unia Zachodnia Zachodnioeuropejska Zachodnioeuropejska Unia Zachodnioeuropejska