Streszczenie

Streszczenie (ang. summary, fr. résumé, niem. Zusammenfassung) – przekształcenie tekstu polegające na zmniejszeniu jego długości przy zachowaniu zasadniczych, wyróżnionych elementów jego treści: najważniejszych treści, problemów, w przypadku streszczeń dzieł literackich podstawowych elementów fabuły. Metody streszczenia zależą od charakteru streszczanego dzieła i funkcji, jaką ma pełnić streszczenie.

Obcojęzyczne streszczenie książki zamieszczane na jej końcu określa się często francuskojęzycznym terminem résumé. Streszczenie publikacji naukowej lub książki, w którym w formie maksymalnie skondensowanej z jak największą liczbą słów kluczowych nazywamy abstraktem.

Streszczenie to również rzadki, zbliżony do cytatu środek stylistyczny. Polega on na przedstawieniu treści utworu literackiego w innym utworze literackim. Przykładem tego rodzaju zabiegu może być fragment Pana Tadeusza, w którym autor streszcza Pieśni o żołnierzu tułaczu:

:Lecz strun coraz przybywa, już rozpierzchłe tony Łączą się i akordów wiążą legijony, I już w takt postępują zgodzonymi dźwięki, Tworząc nutę żałosną tej sławnej piosenki: O żołnierzu tułaczu, który borem, lasem Idzie, z głodu i biedy przymierając czasem, Na koniec pada u nóg konika wiernego A konik nogą grzebie mogiłę dla niego.

Streszczenie jako forma wspomagania procesu zapamiętywania

Jednym z głównych celów streszczenia jest wspomaganie procesu zapamiętywania. Koncentracja uwagi osoby sporządzającej streszczenie jest dużo większa niż osoby czytającej. Wynika to z większego zaangażowania. Gdy piszemy, uruchamiana jest pamięć sensomotoryczna (pamięć wykonywanych ruchów), która stanowi katalizator szybkości, trwałości i dokładności zapamiętywania.