Strojnikokształtne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Strojnikokształtne
Lampridiformes[1]
Goodrich, 1909
Okres istnienia: paleogen–dziś
Velifer hypselopterus
Velifer hypselopterus
Lophotus capellei
Lophotus capellei
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd strojnikokształtne
Synonimy
  • Lampriformes
  • Allotriognathi
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Strojnikokształtne[2] (Lampridiformes) – rząd morskich, głębinowych ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), obejmujący nieliczne gatunki o zróżnicowanym wyglądzie. Większość ma owalny lub wężowaty kształt ciała. Pojawiły się w paleogenie[3]. Są rzadko spotykane i słabo poznane.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Wody oceaniczne, na głębokościach 100–1000 m p.p.m.

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Ciało strojnikokształtnych jest bocznie spłaszczone, owalne (strojnik) lub znacznie wydłużone (wstęgor królewski). Pyszczek jest mały, a oczy duże. Zęby są słabo rozwinięte lub ich brak. Linia boczna wyraźnie zaznaczona. Pęcherz pławny zamknięty lub nie występuje[4]. W płetwach nie występują kolce. Bardzo długa płetwa grzbietowa, u niektórych rozciąga się na całej długości ciała. Płetwy mają jaskrawoczerwone ubarwienie. Płetwy brzuszne są położone na brzuchu lub przesunięte w stronę gardła, wsparte na 0–17 promieniach[5]. Wyspecjalizowany układ szczęk umożliwia ich znaczne wysuwanie. Ikra jest duża (do 6 mm średnicy), barwy jaskrawoczerwonej. Larwy rozwijają się szybciej niż u innych ryb.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do strojnikokształtnych zaliczane są rodziny[5] (znakiem † oznaczono taksony wymarłe):

oraz rodzaje, których pozycja taksonomiczna nie została ustalona (incertae sedis):

Rekonstrukcja Bajaichthys elegans z eocenu

Pisownia nazw naukowych[edytuj | edytuj kod]

Poprawność pisowni nazw naukowych rzędu Lampridiformes i rodziny Lamprididae jest kwestią otwartą, oczekującą dalszych analiz. Nazwy te były powszechnie stosowane w literaturze naukowej w wyżej wymienionej formie. Potrzeba uporządkowania nazewnictwa zoologicznego, również pod kątem ortografii, wywołała dyskusję, wyniku której badacze jeszcze nie uzgodnili. Jedni (np. C. Patterson, 1993) akceptują gramatyczną poprawność dotychczasowych form (Lampridiformes i Lamprididae), inni (np. W. Eschmeyer, 1998) uważają za poprawne Lampriformes i Lampridae. Joseph S. Nelson (2006) przyjął stanowisko Eschmeyera zastrzegając jednak, że problem nie został rozstrzygnięty[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Lampridiformes w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1973, seria: Mały słownik zoologiczny.
  3. Ginter 2012 ↓, s. 245.
  4. Rutkowicz 1982 ↓, s. 65.
  5. 5,0 5,1 Nelson 2006 ↓, s. 226.
  6. Nelson 2006 ↓, s. 228.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]