Strzebiń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Strzebiń
Herb
Herb Strzebinia
Fragment DW nr.906 wraz z zabudową w centrum Strzebinia, Lasy Państwowe w odrębie nadleśnictwa Koszęcin, MDK w Strzebiniu, Centrum, Kościół parafialny św.Krzyża w Strzebiniu, Budynek publicznego przedszkola w Strzebiniu
Fragment DW nr.906 wraz z zabudową w centrum Strzebinia, Lasy Państwowe w odrębie nadleśnictwa Koszęcin, MDK w Strzebiniu, Centrum, Kościół parafialny św.Krzyża w Strzebiniu,

Budynek publicznego przedszkola w Strzebiniu

Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat lubliniecki
Gmina Koszęcin
Sołectwo Strzebiń
Wysokość 210-220 m n.p.m.
Liczba ludności (2008) 3951
Strefa numeracyjna (+48) (+34) 35
Kod pocztowy 42-288
Tablice rejestracyjne SLU
SIMC 0135540
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Strzebiń
Strzebiń
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Strzebiń
Strzebiń
Ziemia 50°37′55″N 18°53′53″E/50,631944 18,898056
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości

Strzebiń (niem. Strzebin[1]) – duża wieś sołecka w południowej Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, we wschodniej części gminy Koszęcin na granicy Częstochowskiego Okręgu Przemysłowego. W latach międzywojennych siedziba gminy Strzebiń[potrzebne źródło]. Miejscowość leży przy drodze wojewódzkiej nr 906 z Zawiercia do Lublińca, na Wyżynie Woźnicko-Wieluńskiej. Strzebiń leży na południowym zboczu rzeki Warty. Sołectwo sąsiaduje z gminą Woźniki.

W miejscowości znajduje się kościół parafialny, kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej oraz stacja kolejowa Strzebiń. W latach 1954-72 siedziba gromady Strzebiń.

Wieś jest siedzibą sołectwa Strzebiń, które tworzą także: Bukowiec, Łazy i Prądy liczy 3951 mieszkańców[2]. Miejscowość jako parafia podlega Dekanatowi Woźnickiemu. Patronem Strzebinia jest św. Urban[potrzebne źródło]. Powierzchnia sołectwa wynosi 3322 ha[3] .

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Strzebiń położony jest w ziemi lublinieckiej, w północno-zachodniej części Wyżyny Śląsko-Krakowskiej. Jest to zarazem teren Śląska Białego w północnej części Górnego Śląska. Ze względu na położenie geomorfologiczne Strzebiń leży na obszarze makroregionu Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej, w dolinie górnego biegu Liswarty, ujścia Małej Panwi, głównego dorzecza Odry. Miejscowość leży na tzw. Progu Woźnickim[4].

Ponadto cały obszar miejscowości w 1998 włączony został w obręb nowo powstałego Parku Krajobrazowego Lasy nad Górną Liswartą. Na południe od miejscowości biegnie granica powiatu lublinieckiego z tarnogórskim. Wieś podlega głównemu ośrodkowi Częstochowskiego Okręgu Przemysłowego. Strzebiń leży w odległości ok. 50 km od Katowic, ok. 20 km w prostej linii (ok. 34 drogą) od Częstochowy.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie częstochowskim.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Podział wsi na części

Części miejscowości[5]:

  • Bagno – integralna część Strzebinia, położona w zachodnim krańcu wsi. Na jego terenie znajduje się cmentarz komunalny, obiekt sportowy klubu piłki nożnej LKS Victoria Strzebiń oraz budynek poczty polskiej. Dawniej przysiółek ten nosił również nazwę (Czajcze-Bagno). Obecnie podział na Bagno Północne i Bagno Południowe. Bagno zawsze należało do Strzebinia, lecz od 1967 r. stanowiło osobny przysiółek.
  • Bukowiec.
  • Dubiele.
  • Czajki – jest dzielnicą Strzebinia położoną w północno-centralnej części nad prawym brzegiem rzeki Leśnica, która jest dopływem Małej Panwi gdzie usytuowany jest staw Glinioki.
  • Centrum- najludniejsza, centralna część Strzebinia. Jej oś to ul.Lubliniecka, a głównym punktem jest Plac przy kościelny. To głównie w Centrum znajduje się większość instytucji i zabytków. Występuje w niej zabudowa wielorodzinna.
  • Kolonia Strzebińska – integralna część Strzebinia, znajdująca się w południowo-wschodniej części miejscowości, dawniej samodzielna miejscowość.
  • Kurzychowe – dawna nazwa określająca odległą część przysiółka Łaz.
  • Łazy.
  • Strzebiń Stary – najstarsza część miejscowości Strzebiń. Jej zabudowa biegnie wzdłuż ul.I Maja. Obiektami umiejscowionymi na jej terytorium są m.in.: Budynek Ochotniczej Straży Pożarnej, Miejscowe Przedszkole oraz powszechnie znany Club Havana.

Układ przestrzenny wsi należy do rodzaju łańcuchówki[6]. – typu wsi w którym zabudowa znajduje się po obu stronach drogi, która przebiegała zazwyczaj dnem doliny.

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Rzeźba terenu[edytuj | edytuj kod]

Najwyższe wzniesienie wynosi 220 m n.p.m. i znajduje się w południowej części miejscowości. Terytorium wsi jest zróżnicowane geologicznie, wierzchnia część to osady polodowcowe: żwiry, piaski, gliny[7]. W niedalekiej odległości od Strzebinia przepływa rzeka Leśnica która stanowi znany szlak kajakowy.

Rozmieszczenie typu gleb w Strzebiniu charakteryzuje się wysoką udziałem gleby płowej, brunatnoziemnej oraz gleby odgórnie oglejonej[8]. Podobnie jak i działalność gospodarczo-ekonomiczna procesu terenów podmiejskich, gromadzi również zasoby występowania mady oraz gleby zniszczonej przez przemysł lub zabudowę.

Ochrona środowiska[edytuj | edytuj kod]

Turbina wiatrowa "NEG Micon" w okolicach Strzebinia (jedna z ekonomicznych form ochrony środowiska)

Miejscowość od lat silnie zaangażowana jest w gminnym projekcie dotyczącym ograniczenia wysokiej emisji zanieczyszczeń powietrza. Gmina stosuje techniczną formę ochrony środowiska geograficznego, budując m.in. oczyszczalnie ścieków, zakładając filtry na kominy, stosując nowe technologie w produkcji i przemyśle. Stan środowiska poprawia się.

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Wykaz zarejestrowanych form ochrony przyrody na terenie Strzebinia[9].

Pomniki przyrody:

Inne:

Na terenie Strzebinia znajduje się kilka terenów objętych ochroną prawną:rezerwaty przyrody, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe oraz użytki ekologiczne.Lasy obejmujące tereny wsi są częścią jednego z największych kompleksów leśnych w Polsce-Lasów Lublinieckich.

Historia wsi[edytuj | edytuj kod]

Kościół parafialny Św.Krzyża w Strzebiniu na fotografii z 1952 r.
Pieczęć Strzebinia w latach 1841-1889.

Najstarszy dokument dotyczący miejscowości Trzebiem pochodzi z 1454, wydany przez księcia Bernarda, w którym potwierdza on nadanie przywilejów miejskich Woźnikom, chociaż bardziej prawdopodobną jest data 1560, kiedy to szlachcic Czebulka miała założyć miejscowość Strzebiń, co potwierdzają urbarze z lat 1571-1574. Miejscowość powstała na bazie kolonii fryderycjańskiej w okresie pruskim. Trafiła do Polski wskutek ustaleń poplebiscytowych. Wskutek pierwszego rozbioru Polski Strzebiń znalazł się w granicach pruskich. Nazwa miejscowości wywodzi się prawdopodobnie, od czynności trzebienia lasów, które miało tu miejsce. W roku 1576 Cesarz Maksymilian II Habsburg zastawił Dominium Lublinieckie Janowi Kochcickiemu składające się wówczas m.in. z wsi Strzebiń[10].

  • 1768 – powstanie Prądów.
  • 1779 – Erdman Pükler założył Kolonię Strzebińską, wówczas pod nazwą Erdmannshain.
  • Ok.1800 – powstanie przysiółka Łaz i Bukowca.
  • Od 1804 – miejscowość należała do rodu Hohenlohe rezydującego w Koszęcinie.
  • 23 lutego 1823 – we wsi Prądy należącej do sołectwa urodził się Juliusz Ligoń.
  • 1841-1889 – do użytku publicznego zostaje wydana pieczęć, godło herbu gminy Strzebinia symbolizujące grabie ułożone skośnie, zębami wbite w ziemię.
  • 1855 – pierwszym sołtysem Strzebinia zostaje Rogotz.
  • Do 1869 – Strzebiń należał do parafii Sadów, a następnie do parafii Koszęcin 1950 r. przy kościele pod wezwaniem Serca Pana Jezusa.
  • 1912 – budowa ulicy Dębowej o długości 1,5 km.
  • 1920 – założenie strzebińskiego chóru i teatru.
  • 1922 – Strzebiń w granicach Polski (po plebiscycie z 20 marca 1921 r.).
  • czerwiec 1924 – powstała ochotnicza straż pożarna, której głównym założycielem był druh Czornik Paweł z Bukowca.
  • 1926 – oddanie do użytku trakcji kolejowej Kalety-Strzebiń- Herby Nowe.
  • 1932 – uroczyste otwarcie linii kolejowej Strzebiń–Woźniki.
  • 1934 – wprowadzenie prądu elektrycznego do Strzebinia, od 1939 do Kolonii Strzebińskiej.
  • 1 września 1939 – godz.10.00 – żołnierze niemieccy wkraczają do Strzebinia. Dwaj lotnicy (29-letni) dowódca I/26 Plutonu por. obs. Wincenty Leon Wrzeszcz, oraz (32-letni) st. sierż. pil. Adam Baran giną w katastrofie lotniczej, locie bojowym zestrzeleni przez OPL. Również tego samego roku wojsko polskie wysadza w powietrze wiadukt kolejowy.
  • 1940 – germanizacja miejscowego społeczeństwa.
  • 16 stycznia 1945 – bez walk Strzebiń opuścił garnizon niemiecki, a wieś została zajęta przez sowieckie oddziały.
  • 1945-1973 – przynależność leśnictwa Strzebiń i Dubiele do nadleśnictwa Zielona. Od 1973 r. do nadleśnictwa Koszęcin.
  • 1946 – założenie klubu sportowego "LKS Victoria" Strzebiń. Tego samego roku w Strzebiniu, powstaje jedno z pierwszych po wojnie Kół Rolniczych w ówczesnym województwie katowickim, którego założycielem był kierownik szkoły Ostrowski Kazimierz.
  • 1 listopada 1948 – ks. Reginek Jerzy poświęca nowy cmentarz na Pawlikowej Górce.
  • 1949 – utworzenie dwóch leśnictw o zmniejszonym areale po ok. 700 ha:Strzebiń – z siedzibą przy ul.Lublinieckiej i Dubiele – z leśniczówką w Kolonii Strzebińskiej.
  • 1950 – zelektryfikowanie Bagna.
  • 6 maja 1951 – poświęcono w Strzebiniu, budowany od 1947, kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego przez biskupa sufragana Juliusza Bieńka.
  • 1954 – utworzenie gromady Strzebin[11]
  • 1 stycznia 1955 – otwarcie Urzędu Pocztowego przy ul.1 Maja. Od 1962 r. budynek Urzędu Poczty mieści się przy ul.Lublinieckiej.
  • 1957 – erygowanie parafii.
  • 1959- 1961 – budowa szkoły "1000-latki".
  • 31 sierpnia 1961 – otwarcie nowej szkoły podstawowej której kierownikiem był Ostrowski Kazimierz.
  • 1967 – Bagno stanowi oddzielną część Strzebinia.
  • 1973 – zniesienie gromady Strzebiń
  • 1976 – powstał dom kultury, w którym od 1996 działają miejscowe chóry Hejnał oraz Non Nomine.
  • 1977 – otwarcie wyremontowanego Wiejskiego Ośrodka Zdrowia.
  • 1979 – oddanie do użytku obiektu urzyteczności publicznej,pawilonu handlowego Anatol.Od 1995 r. Mini Market.
  • 1980 – uroczyste poświęcenie, oraz oddanie do użytku nowego budynku remizy strażackiej.
  • 1989 – założenie miejscowego, Uczniowskiego Klubu Sportowego "Strzelec Strzebiń".
  • 1993 – telefonizacja sołectwa. Upadek Państwowych Gospodarstw Rolnych (PGR).
  • 1995 – uruchomienie sieci wodociągowej.
  • 1 września 1999 – powstało gimnazjum w wyniku wprowadzenia w Polsce reformy systemu edukacji narodowej.
  • Od 2000 – organizowane są Ogólnopolskie Biegi Uliczne – "Strzebiń", pod patronatem Uczniowskiego Klubu Sportowego "Strzelec Strzebiń".
  • 2001 – komputeryzacja Sołectwa[potrzebne źródło].
  • 2004 – wykonanie kanalizacji wodno-ściekowej.
  • 2008 – założenie "Stowarzyszenia Rozwoju Sołectwa Strzebiń".
  • 2009-2012 - rozbudowa Zespołu Szkół wraz z dobudową kompleksu hali sportowej.
Mapa z 1840 r. zaznaczony Strzebiń, Kolonia Strzebińska i Bagno

Historia Strzebinia związana jest ściśle z rozwojem przemysłu. W okresie Polski Ludowej szybka rozbudowa terytorialna wsi spowodowała dynamiczny rozwój regionalny i przemysłowy[potrzebne źródło]. W Strzebiniu rozwinęło się budownictwo indywidualne, powstały murowane domy przy nowych ulicach. W latach międzywojennych miejscowość tworzyły dwie gminy: Strzebiń i Kolonia Strzebińska. W I połowie XX wieku miejscowa ludność brała pełnomocny udział w walce narodowo-wyzwoleńczej. Podczas II wojny światowej tereny sołectwa zostały włączone do III Rzeszy, z częścią Generalnego Gubernatorstwa w Częstochowie, noszącej wówczas nazwę Tschenstochau. Od czasów powojennych Strzebiń przynależał do województwa katowickiego. W latach 1975–1998 województwa częstochowskiego. Od stycznia 1999 r. należy do województwa śląskiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Główny deptak w centrum

Wykres przedstawiający liczbę ludności Strzebinia na przestrzeni 2. ostatnich stuleci[potrzebne źródło]:

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Kościół parafialny Św.Krzyża w Strzebiniu

Lista obiektów sakralnych:

Obiekty o walorach historycznych:

Wieś ma 3 obiekty mostowe: wiadukt drogowo-kolejowy (ul.lubliniecka), wiadukt kolejowy z przeprawą dla pieszych (tereny dworca), oraz wiadukt kolejowy-drogowo-wodny (część dzielnicy Dubiele).

W Strzebiniu znajduje się pomnik poległych w 1939 roku żołnierzy oraz Św. Apostołów Piotra i Pawła. W centrum miejscowości, wzdłuż wschodniej ściany kościoła parafialnego usytuowany jest deptak biegnący do ul.Piaskowej.

Mapa sołectwa Strzebiń na terenie gminy Koszęcin

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Na przełomie 1955-1984 funkcjonował w Strzebiniu PGR. Obecnie zakład ten nie istnieje. W Strzebiniu bardzo szybko rozwija się mieszkalnictwo jednorodzinne, we wsi jest budowane wiele domków[potrzebne źródło].

Tereny rekreacyjne skupiają się wokół stawu Glinioki jak i również części Dubieli. Przez wieś przebiega trasa rowerowa. W odległości około 10 km od Strzebinia usytuowany jest gwiazdkowy hotel (centrum konferencyjno-biznesowe), zespół pałacowo-dworski z przełomu XIX/XX wieku.

W miejscowości znajduje się publiczna przychodnia medycyny rodzinnej, gabinet kosmetyczny, oraz hospicjum.

Ośrodki edukacyjne[edytuj | edytuj kod]

  • Publiczne przedszkole w Strzebiniu (ul. 1 Maja 29)
  • Szkoła Podstawowa im. Juliusza Ligonia (ul. Lompy 9)
  • Publiczne Gimnazjum im. Armii Krajowej nr 2 w Strzebiniu (ul. Lompy 9)
  • Liceum Ogólnokształcące dla dorosłych w Strzebiniu (ul. Lompy 9)
  • Prywatna Szkoła tańca-budynek Domu Kultury w Strzebiniu (ul. Kolejowa 9)

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Dom Kultury w Strzebiniu
Charakterystyczne dla Strzebinia oznaczenie nazw ulic w barwach herbu

Strzebiń jest jednym z ważniejszych ośrodków kulturalnych i intelektualnych w okolicy. Wizytówką kulturalną Strzebinia stały się festiwale muzyczne oraz imprezy cykliczne o gminnym znaczeniu jak Śląski Festiwal Rockowy, Przegląd Muzyki Chóralnej. Swoje miejsce znajdują tutaj również miejscowy Chór "Hejnał" oraz "Non Nomine" znane i wielokrotnie nagradzane na wysoką skalę[potrzebne źródło].

Obiekty kulturalne:

  • Publiczna Biblioteka Pedagogiczna- Filia
  • Dom kultury (Ośrodek Kultury i Edukacji Regionalnej) w Strzebiniu
  • Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Strzebiniu
  • Biblioteka Parafialna
  • Centrum Kształcenia na odległość-Internetowa wioska
  • Klub osiedlowy

Lista imprez odbywających się cyklicznie w Strzebiniu[potrzebne źródło]:

  • Ogólnopolskie Biegi Uliczne
  • Festyn św. Urbana
  • Raving team Strzebiń
  • Festyn sportowy Klubu LKS Victoria
  • Śląski Festiwal Rockowy
  • Gminne Dożynki
  • Regionalny Rajd Rowerowy
  • Święto Chleba

W marcu 2008 roku zostało założone Stowarzyszenie Rozwoju Sołectwa Strzebiń, którego celem jest wspieranie zrównoważonego rozwoju sołectwa Strzebiń[12].

Kościoły w Strzebiniu[edytuj | edytuj kod]

Parafia rzymsko-katolicka pw. Podwyższenia Krzyża Świętego istniejąca na terenie sołectwa wchodzi w skład dekanatu woźnickiego i podlega diecezji gliwickiej . 27 lutego 1869 roku biskup wrocławski utworzył w Koszęcinie samodzielną parafię, do której przyłączono m.in. Strzebiń, Łazy i Prądy. Kościołem parafialnym została kaplica zamkowa w Koszęcinie, a pierwszym proboszczem był ks.Karol Diettrich. W 1947 r. w wynajętym Domu Związkowym w Strzebiniu urządzono tymczasową kaplicę. Równocześnie rozpoczęto starania o budowę nowego kościoła. Wzniesiono go w latach 1949-1951. Wieżę kościelną ukończono w 1984 r. 15 kwietnia 1950 r. przy nowym kościele została erygowana samodzielna stacja duszpasterska. W następnym roku dokonano konsekracji kościoła, a parafię Świętego Krzyża w Strzebiniu erygowano dekretem biskupa katowickiego z 1957 r. Natomiast budowniczym kościoła pozostał ks. Erwin Muszer. Obecnie do Parafii należą: Bukowiec, Dubiele, Kurzychowe i Łazy. Parafia prowadzi księgi: chrztów, ślubów i zgonów od 1947 r. Sam kościół jako budynek jest pierwszym co do wielkości obiektem sakralnym w powiecie, a jego zawartością są relikwie krzyża św. oraz św. Ojca Pio.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Stadion LKS Victoria Strzebiń

Lista klubów sportowych działających w Strzebiniu:

  • Klub sportowy "LKS Victoria" Strzebiń Rok założenia: 1946, Stadion: Gminne boisko sportowe w Strzebiniu
  • Uczniowski Klub Sportowy Strzelec Strzebiń, Rok założenia:1989

Obiekty sportowe:

  • Stadion Victorii (ul. Mickiewicza 1)
  • Kort tenisowy (ul. 1 Maja 23A)
  • Boisko do siatkówki (ul. Mickiewicza 1)
  • Boisko Zespołu Szkół im. Armii Krajowej (ul. Lompy 9)
  • Hala sportowa Zespołu Szkół (ul. Lompy 9)

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Układ ulic Strzebinia
Główne skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr 906 z Lublińca do Piasku
Strzebińskie ścieżki pieszo-rowerowe na odcinku wiadukt-Bukowiec

Początki strzebińskiej komunikacji kolejowej sięgają lat 30. XX wieku. Na początku sierpnia 1932 r. uruchomiono 13,4 km 1-torową linię kolejową Strzebiń-Woźniki.

Obecnie przez Strzebiń przebiega linia kolejowa nr 131 tzw. magistrali węglowej (Chorzów Batory-Tczew, Katowice-Gdynia) – węzeł kolejowy, łączący Górny Śląsk z nabrzeżem morskim w Trójmieście. Wcześniej także istniało połączenie kolejowe z Woźnikami oraz droga wojewódzka nr 906.

W Strzebiniu znajduje się pięć przystanków PKS skąd kilka razy dziennie odjeżdżają autobusy do Lublińca przez Koszęcin lub do Częstochowy[13].

Najbliższym międzynarodowym portem lotniczym jest regionalny port lotniczy Katowice-Pyrzowice znajdujący się w odległości ok. 50 km na południe od miejscowości.

Infrastruktura techniczna[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się odbiornik radiowy RTON Strzebiń oraz nadajnik CB-COBRA 19DX IV Strzebiń (wieża widokowa).

Nadajniki telewizyjne:

Przypisy

  1. http://www.verwaltungsgeschichte.de/sch_lublinitz.html
  2. 1.1 Charakterystyka gminy. W: Strategia rozwoju gminy Koszęcin na lata 2004-2015. Koszęcin: UG Koszęcin, s. 3. [dostęp 2009-02-08].
  3. Statut Sołectwa Strzebiń. Koszęcin: UG Koszęcin, seria: Zał. Nr 2 do Uchwały Nr 36/V/2007 z dnia 16 stycznia 2007 r.. [dostęp 2009-02-08].
  4. Położenie (pol.). Starostwo Powiatowe w Lublińcu. [dostęp 2010-04-03].
  5. części miejscowości znajdujące się w wykazie TERYT
  6. Gleba Strzebinia (pol.). Portal Podróżniczy. [dostęp data=2010-03].
  7. Rzeźba terenu Strzebinia (pol.). Portal Podróżniczy. [dostęp data=2010-07].
  8. Gleba Strzebinia (pol.). Portal Podróżniczy. [dostęp data=2010-07].
  9. Ochrona przyrody w Strzebiniu (pol.). Nadleśnictwo Koszęcin. [dostęp data=2009-01].
  10. Historia (pol.). Stowarzyszenie Rozwoju Sołectwa Lisowice. [dostęp 2009-10-11].
  11. Uchwała Nr 20/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu lublinieckiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 54)
  12. Nasz Statut (pol.). Stowarzyszenie Rozwoju Sołectwa Strzebiń. [dostęp 2010-03-20].
  13. Komunikacja Strzebiń-Częstochowa (pol.). PKS Częstochowa. [dostęp 2010-03].

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Kochanek Monografia Sołectwa Strzebiń Strzebiń 2004.
  • Echo Gminy-Strzebiń
  • Lubliniec i okolice przewodnik krajoznawczy p. red. Macieja i Teresy Janików, Górnośląska Oficyna Wydawnicza SA, Katowice
  • Baza Gmin i Sołectw-Strzebiń
  • Juliusz Braun, Strzebiń-Częstochowa. Urbanistyka i architektura, Warszawa 1977.
  • Czesław Gurtman "Mocny", Armia Krajowa walczy w Częstochowie i w okolicy. Wspomnienia, Śląsk 1996.
  • Dworzec kolejowy w Strzebinu podczas otwarcia linii w 1932, Mikołaj Studziński
  • Strzebiń i okolice p. red. Jana Myrcika, Druk-Technika, Częstochowa 1994
  • Strzebiń na starej fotografii , pod red. Stefana Krakowskiego, Katowice 1964.
  • Jerzy Pawlak "Polskie eskadry w wojnie obronnej" Warszawa 1991.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons