Strzebla błotna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Strzebla błotna
Rhynchocypris percnurus[1]
(Pallas, 1814)
Strzebla błotna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd karpiokształtne
Rodzina karpiowate
Rodzaj Rhynchocypris
Gatunek strzebla błotna
Synonimy
  • Cyprinus percnurus Pallas, 1814
  • Cyprinus perenurus Pallas, 1814
  • Eupallasella percnurus (Pallas, 1814)
  • Eupallasella perenurus (Pallas, 1814)
  • Morocco percnurus (Pallas, 1814)
  • Moroco percnurus sachalinensis (Berg, 1907)
  • Phoxinus altus Warpachowski, 1887
  • Phoxinus crucifer Gratzianov, 1907
  • Phoxinus czekanowskii posnaniensis Berg, 1932
  • Phoxinus dybowskii Lorec & Wolski, 1910
  • Phoxinus jelskii Dybowski, 1869
  • Phoxinus laevis var. punctatus Benecke, 1881
  • Phoxinus percnurus (Pallas, 1814)
  • Phoxinus percnurus dauricus Dybowski, 1877
  • Phoxinus percnurus gdaniensis Berg, 1932
  • Phoxinus percnurus mantschuricus Berg, 1907
  • Phoxinus percnurus occidentalis Kaj, 1953
  • Phoxinus percnurus sachalinensis Berg, 1907
  • Phoxinus percnurus sarykul Ruzskii, 1926
  • Phoxinus perenurus (Pallas, 1814)
  • Phoxinus perenurus dauricus Dybowski, 1877
  • Phoxinus perenurus mantschuricus Berg, 1907
  • Phoxinus sabanejewi Warpachowski, 1887
  • Phoxinus stagnalis Warpachowski, 1886
  • Phoxinus variabilis Warpachowski, 1887
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Strzebla błotna[3], strzebla przekopowa[4] (Rhynchocypris percnurus) – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

Nazwa systematyczna[edytuj | edytuj kod]

Pallas (1811, wyd. 1814) opisał strzeblę błotną z jezior położonych wzdłuż Leny w Rosji, pod nazwą Cyprinus percnurus. Gatunek opisywano pod różnymi nazwami, przenoszono do rodzaju Moroco, Eupallasella i Phoxinus. Epitet gatunkowy percnurus zapisywano też perenurus. W przeprowadzonej w 2005 rewizji systematyki tego gatunku Bogustkaya i in.[5] uznali, że perenurus jest błędem typograficznym, a za prawidłową nazwę strzebli błotnej przyjęli Phoxinus percnurus (Pallas, 1814).

W literaturze polskiej spotyka się obydwie formy: percnurus i perenurus.

Od 2007 roku ichtiolodzy zgodnie zaliczają ten gatunek do rodzaju Rhynchocypris (we wcześniejszych pracach Kottelat proponował rodzaj Eupallasella)[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Eurazja. W Polsce dorzecza Odry i Wisły, a w Rosji zlewisko Oceanu Arktycznego oraz rzeka Amur.

Żyje stadnie w silnie zarośniętych, niewielkich zbiornikach wodnych. Jest przystosowana do życia w miejscach o małej zawartości tlenu w wodzie (zamulone dno).

Cechy morfologiczne[edytuj | edytuj kod]

Osiąga do 18 cm długości. Ciało wydłużone, dobrze wygrzbiecone. Grzbiet ciemnobrązowy z zielonym odcieniem. Boki żółtawobrązowe z nieregularnymi, ciemnymi plamkami. Brzuch biały. Mały otwór gębowy w położeniu końcowym.

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Żywi się skorupiakami i owadami.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Ikra składana jest na roślinności wodnej.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Polski strzebla błotna jest objęta ścisłą ochroną gatunkową, wymaga ochrony czynnej, nie stosuje się dla niej odstępstw od zakazów[7].

Została wpisana do Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt jako gatunek wysokiego ryzyka, silnie zagrożony.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rhynchocypris percnurus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Rhynchocypris percnurus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973 (występuje pod synonimiczną nazwą łacińską Phoxinus percnurus)
  4. G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.
  5. Bogutskaya, N.G., I.M. Kerzhner & V.V. Spodareva, 2005. On the spelling of the scientific name of the lake minnow Phoxinus percnurus (Teleostei: Cyprinidae). Ichthyol. Explor. Freshwat. 16(1):93-95
  6. Eschmeyer, W. N. (ed).: Catalog of Fishes electronic version (5 Aug 2013) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 8 września 2013].
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1419)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Josef Reichholf, Gunter Steinbach, Claus Militz: Wielka encyklopedia ryb : słodkowodne i morskie ryby Europy. Wiśniewolski Wiesław (tłum.). Warszawa: Muza, 1994. ISBN 83-7079-317-7.
  2. Fritz Terofal, Claus Militz: Ryby słodkowodne. Leksykon przyrodniczy. Henryk Garbarczyk, Eligiusz Nowakowski i Jacek Wagner. Warszawa: Świat Książki, 1997. ISBN 83-7129-441-7.
  3. Phoxinus percnurus. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 14 czerwca 2009]