Strzelce Opolskie

	Strzelce Opolskie
Herb Strzelec Opolskich	Flaga Strzelec Opolskich
Państwo	Polska
Województwo	opolskie
Powiat	strzelecki
Gmina	Strzelce Opolskie; gmina miejsko-wiejska
Burmistrz	Tadeusz Goc
Powierzchnia	30,13 km²
Ludność (2010); • liczba; • gęstość	; 19 603; 672,2 os./km²
Strefa numeracyjna;	+48 77
Kod pocztowy	47-100
Tablice rejestracyjne	OST
	Położenie na mapie Polski ; Strzelce Opolskie
	50°30′40″N 18°18′02″E / 50.51111, 18.30056Na mapach: 50°30′40″N 18°18′02″E / 50.51111, 18.30056
TERC; (TERYT)	5162311054
	Urząd miejski pl. Myśliwca 1; 47-100 Strzelce Opolskie
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Strzelce Opolskie (niem. Groß Strehlitz) miasto powiatowe (powiat strzelecki) na Górnym Śląsku, w woj. opolskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzelce Opolskie. Miasto jest położone we wschodniej części województwa, na Wyżynie Śląskiej.

Według danych z 30 czerwca 2010 r. miasto liczyło 19 603 mieszkańców^[1].

Strzelce Opolskie położone są w pobliżu autostrady A4, przebiega przez nie droga krajowa nr 94, w pobliżu granicy z województwem śląskim. Miasto leży na zachodnim skraju Wyżyny Śląskiej, na północno-wschodnim stoku Góry Chełmskiej, jest również członkiem Nowej Hanzy.

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki (aktualnie funkcjonują dwie Parafie: Św. Wawrzyńca oraz Podwyższenia Krzyża św.); Kościół "Chrystus dla Wszystkich" - protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym oraz Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy.

W części miasta Suche Łany działało Państwowe Gospodarstwo Rolne – Stadnina Koni Strzelce Opolskie, zlikwidowana w 1998 roku.^[2]

[edytuj] Historia

Miasto Strzelce Opolskie rozwinęło się z pierwotnej leśnej osady targowej, o której wzmianki pojawiają się w dokumentach już w XIII w. (1234, 1271, 1290). Nazwa osady, później miasta wywodzi się od strzelców-łowców książęcych, urządzających w okolicy łowy. Upamiętnia to stojący od 1923 r. na rynku przed ratuszem pomnik strzelca. Nazwa miasta występowała w różnych wersjach: Strzelecz, Strzelicz, Strelicz, Gross-Strehlitz, Strehlitz od 1581 r., a od 1945 r. Strzelce Opolskie^[3] . Ludowe, górnośląskie nazwy miasta: Wielkie Strzelce, Strzelce Wielkie (opozycja do Strzelec Małych - Strzeleczek), Strzelce^[3] (dop. Strzelców). W kwestii założenia miasta na prawie niemieckim – brak pewności. Dane źródłowe sugerują różne daty: 1290, 1305, 1320, 1362 r. Prawdopodobnie, po zniszczeniu osady w 1273 r. podczas najazdu Bolesława Wstydliwego, nastąpiła lokacja Strzelec w 1290 r. przez piastowskiego księcia opolskiego Bolka I, który rozpoczął budowę miasta, a w 1313 r. zbudował zamek myśliwski. W 1327 r. miasto było otoczone murami obronnymi z dwoma bramami – Opolską i Krakowską. Przyjmuje się, że w 1362 r. Strzelce otrzymały prawa miejskie po raz drugi^{[potrzebne źródło]}.

Po wydzieleniu tego rejonu w oddzielne księstwo, którego władcą został syn Bolesława opolskiego – Albert strzelecki (zm. ok. 1366 r.). Od tej pory Strzelce stanowiły samodzielne księstwo zarządzane najczęściej przez książąt opolskich lub niemodlińskich. Ostatnim księciem strzeleckim był Bolko V (zm. 1460), jeden z przywódców husytów śląskich. Do 1532 r. miasto było w posiadaniu książąt piastowskich. Po wygaśnięciu rodu przeszło pod panowanie austriackie, a od XVIII w. pod panowaniem pruskim. W 1812 r. właścicielem Strzelec został generał wojsk saskich hrabia Andrzej Renard, twórca nowoczesnego przemysłu na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim. Po III powstaniu śląskim miasto pozostało w Niemczech. W trakcie plebiscytu na Górnym Śląsku 20 marca 1921 r. oddano w Strzelcach Opolskich (niem. Groß Strehlitz) 3364 głosów (85,7%) za pozostaniem w Niemczech i 558 (14,2%) za włączeniem do państwa polskiego^[4]. Frekwencja wyniosła 98,4%. 4 oddane głosy uznano za nieważne. W powiecie Strzelce Op. za włączeniem do państwa polskiego oddano 23023 głosów (50,7%), za pozostaniem w Niemczech 22390 głosów (49,3%)^[5]. Ostatnim właścicielem Strzelec do 1945 r. był hrabia z rodu Castell-Castell.

Od 1950 miasto administracyjnie należy do woj. opolskiego.

[edytuj] Liczba ludności

Rok	Ludność
1890	5.112^[6]
1933	11.000
1939	11.523
2004	20.253
2008	19.804
2009	19.657^[7]

[edytuj] Zabytki

Ratusz z XIX w. z wieżą z XVI w.
ruiny zamku książąt piastowskich z XIV w. otoczone parkiem z cennym drzewostanem
kościół św. Wawrzyńca z dzwonnicą - przebudowaną basztą z XV w.
mury obronne z XV w.
kościół św. Barbary z XVII w.
kościół pw. Bożego Ciała z XIX w.
dawna synagoga z XIX wieku, obecnie hala sportowa.
najstarszy w Polsce świerk pospolity (350 lat)