Strzelcy konni II RP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Strzelcy konni II RP - obok ułanów, szwoleżerów, jeden z rodzajów jazdy (od 1924 kawalerii) Wojska Polskiego II RP.

Pułki szwoleżerów Armii Polskiej we Francji[edytuj | edytuj kod]

1. 3. i 4. pułki szwoleżerów[a]. tworzone na ziemi francuskiej i włoskiej funkcjonowały między 14 lipca 1917 a 4 maja 1919 roku[b]. Służyli w nich w większości Polacy — ochotnicy ze Stanów Zjednoczonych oraz Polacy z niemieckich i austriackich obozów jenieckich. Część pochodziła ze starej emigracji polskiej z Francji, Belgii i Holandii oraz krajów zamorskich: Argentyny i Brazylii. Byli też żołnierze z Rosyjskiego Korpusu Posiłkowego stacjonującego we Francji i w Salonikach[1].


Pułki szwoleżerów spełniały w zasadzie rolę kawalerii dywizyjnej. Nazwę „pułk” [c]stosowano ze względów ewidencyjnych. Jednostką taktyczną był dywizjon[d] Dywizjon składał się z drużyny dowódcy, dwóch szwadronów liniowych i drużyny karabinów maszynowych[1].

Umundurowanie, oporządzenie i uzbrojenie było francuskie. Polskość akcentowano wprowadzając rogatywkę z orzełkami jagiellońskimi. Na naramiennikach umieszczono orzełki, a numery pułkowe na amarantowych patkach kołnierzy. Stopnie zapożyczono z armii francuskiej[1].

Dragoni[edytuj | edytuj kod]

W 1919 postanowiono utworzyć jazdę dywizyjną. Latem sformowano trzy pułki dragonów: 1, 2 i 3. Za 4 pułk dragonów uważano pułk jazdy przybyły z Francji z armią gen. Hallera. Pułki działały w sposób zdecentralizowany. Poszczególne szwadrony były podporządkowane oddziałom piechoty. Dowódcy pułków pełnili rolę inspektorów jazdy dywizyjnej. Zewnętrzną oznaką dragonów były zielone łapki z guzikiem na kołnierzu. Na uzbrojeniu nie posiadali lanc. Termin "dragon" nie był popularny w Wojsku Polskim. Kojarzył się z armiami państw zaborczych.

W październiku 1919 pułki dragonów przemianowano na pułki strzelców konnych. Strzelcom konnym zdjęto więc zielone łapki dragońskie.

Strzelcy konni[edytuj | edytuj kod]

Wiosną 1920 w każdym szwadronie zapasowym strzelców konnych sformowano rezerwowy dywizjon dla uzupełnienia walczących wojsk. W Grudziądzu powstał 5 pułk strzelców konnych (późniejszy 7), a w październiku pięć już istniejących pułków strzelców konnych przeformowano w siedem. Kolejne pułki powstały już po wojnie polsko-bolszewickiej. W ich skład weszły jednak zaprawione w bojach dywizjony i szwadrony z pozostałych pułków strzelców pieszych.

W przyjętej, w 1921, pokojowej organizacji jazdy zdecydowano się na pozostawienie dziesięciu pułków strzelców konnych, jako jazdy dywizyjnej. Pułki podporządkowane zostały dowódcom okręgów korpusów na terenie, których stacjonowały bądź eksterytorialnie.

W 1924 pułki strzelców konnych przestały pełnić funkcję kawalerii dywizyjnej. Weszły one w skład nowo powstających brygad kawalerii jako ich organiczne oddziały.

Barwa[edytuj | edytuj kod]

24 marca 1927 Minister Spraw Wojskowych wprowadził w pułkach strzelców konnych barwne otoki na czapkach oficerów i szeregowych:

Otok amarantowy.png pułki strzelców konnych 1, 2, 3 i 4 otrzymały otoki amarantowe,

Otok biały.png pułki strzelców konnych 5, 6, 7 i 8 otrzymały otoki białe,

Otok żółty.png pułki strzelców konnych 9 i 10 otrzymały otoki żółte [2].

Organizacja pokojowa pułku strzelców konnych w 1923[edytuj | edytuj kod]

W skład dowództwa pułku wchodziły następujące osoby funkcyjne i komórki organizacyjne:

Każdy z trzech szwadronów składał się z dowództwa, czterech plutonów, patrolu telefonicznego i sekcji administracyjno-taborowej. W skład każdego z czterech plutonów wchodziły trzy sekcje liniowe i dwie obsługi ręcznych karabinów maszynowych.

Uwagi

  1. Kawalerię 4 DSP na Kubaniu określano jako 1 Dywizjon 2 Pułku Szwoleżerów, a kawalerię Dywizji Syberyjskiej — jako 2 Dywizjon 2 Pułku Szwoleżerów
  2. Bezpośrednimi spadkobiercami tych pułków były w późniejszym okresie 1, 2, 3, 5 i 10 Pułki Strzelców Konnych
  3. Dwa dywizjony
  4. Po dwa dywizjony na dywizję
  5. Starszy lekarz pułku podlegał bezpośrednio dowódcy pułku i był jego referentem w sprawach sanitarnych. Pod względem fachowym był przełożonym całego personalu sanitarnego. Podlegał mu lekarz, jako zastępca i patrol sanitarny, stanowiący obsługę izby chorych. Z Rocznika Oficerskiego z 1923" wynika, że w każdym z dziecięciu pułków strzelców konnych obsadzone były wyłącznie stanowiska lekarza i lekarza weterynarii.
  6. Starszemu lekarzowi weterynarii, jako szefowi służby weterynaryjnej pułku, pod względem fachowym, podlegali podkuwacze.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Henryk Smaczny: Księga kawalerii polskiej 1914-1947: rodowody, barwa, broń. s. 135.
  2. Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 10 z 24.03.1927 r., poz. 86.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Smaczny: Księga kawalerii polskiej 1914-1947: rodowody, barwa, broń. Warszawa: TESCO, 1989. ISBN 83-00-02555-3.
  • Dzienniki Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych z 1927
  • Almanach oficerski , praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923
  • "Księga jazdy polskiej", pod protektoratem marsz. Edwarda Śmigłego–Rydza. Warszawa 1936. Reprint, Bellona Warszawa 1993