Strzyżyk śpiewny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Strzyżyk śpiewny
Troglodytes aedon[1]
Vieillot, 1809
Strzyżyk śpiewny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina strzyżyki
Rodzaj Troglodytes
Gatunek strzyżyk śpiewny
Podgatunki
  • T. a. parkmanii Audubon, 1839
  • T. a. aedon Vieillot, 1809
  • T. a. cahooni Brewster, 1888
  • T. a. brunneicollis P. L. Sclater, 1858
  • T. a. nitidus Nelson, 1903
  • T. a. intermedius Cabanis, 1861
  • T. a. peninsularis Nelson, 1901
  • T. a. beani Ridgway, 1885
  • T. a. inquietus S. F. Baird, 1864
  • T. a. carychrous Wetmore, 1957
  • T. a. pallidipes A. R. Phillips, 1986
  • T. a. guadeloupensis (Cory, 1886)
  • T. a. rufescens (Lawrence, 1877)
  • T. a. martinicensis (P. L. Sclater, 1866)
  • T. a. mesoleucus (P. L. Sclater, 1876)
  • T. a. musicus (Lawrence, 1878)
  • T. a. grenadensis (Lawrence, 1878)
  • T. a. tobagensis Lawrence, 1888
  • T. a. atopus Oberholser, 1904
  • T. a. effutitus Wetmore, 1958
  • T. a. striatulus (Lafresnaye, 1845)
  • T. a. columbae Stone, 1899
  • T. a. clarus Berlepsch & Hartert, 1902
  • T. a. albicans Berlepsch & Taczanowski, 1884
  • T. a. musculus J. F. Naumann, 1823
  • T. a. bonariae Hellmayr, 1919
  • T. a. puna Berlepsch & Stolzmann, 1896
  • T. a. audax Tschudi, 1844
  • T. a. carabayae Chapman & Griscom, 1924
  • T. a. tecellatus d'Orbigny & Lafresnaye, 1837
  • T. a. rex Berlepsch & Leverkühn, 1890
  • T. a. atacamensis Hellmayr, 1924
  • T. a. chilensis Lesson, 1830
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Strzyżyk śpiewny (Troglodytes aedon) – gatunek małego ptaka z rodziny strzyżyków (Troglodytidae).

Szstematyka
Wyróżniono ponad trzydzieści podgatunków T. aedon[3][4]:
  • Troglodytes aedon parkmanii – południowa-zachodnia i południowo-środkowa Kanada i zachodnie i środkowe USA do północnego Meksyku.
  • strzyżyk śpiewny (Troglodytes aedon aedon) – południowo-wschodnia Kanada i wschodnie USA.
  • Troglodytes aedon cahooni – południowo-wschodnia Arizona (południowo-zachodnie USA) do środkowego Meksyku.
  • strzyżyk brunatny (Troglodytes aedon brunneicollis) – środkowy i południowy Meksyk.
  • Troglodytes aedon nitidusMount Zempoaltepec (południowy Meksyk).
  • Troglodytes aedon intermedius – południowy Meksyk do środkowej Kostaryki.
  • Troglodytes aedon peninsularisJukatan (południowo-wschodni Meksyk).
  • strzyżyk rdzaworzytny (Troglodytes aedon beani) – Cozumel (południowo-wschodni Meksyk)
  • Troglodytes aedon inquietus – południowo-zachodnia Kostaryka do wschodniej Panamy.
  • Troglodytes aedon carychrousCoiba.
  • Troglodytes aedon pallidipesWyspy Perłowe (południowo-wschodnia część Panamy).
  • Troglodytes aedon guadeloupensisGwadelupa (północna część Małych Antyli).
  • Troglodytes aedon rufescensDominika (środkowa część Małych Antyli)
  • strzyżyk antylski (Troglodytes aedon martinicensis) – takson wymarły, Martynika (środkowa część Małych Antyli).
  • Troglodytes aedon mesoleucusSt. Lucia (środkowa część Małych Antyli).
  • Troglodytes aedon musicusSt. Vincent (południowa część Małych Antyli).
  • Troglodytes aedon grenadensisGrenada (południowa część Małych Antyli).
  • Troglodytes aedon tobagensisTobago.
  • Troglodytes aedon atopus – północna Kolumbia.
  • Troglodytes aedon effutitusGuajira (północna Kolumbia) i północno-zachodnia Wenezuela.
  • Troglodytes aedon striatulus – zachodnia i środkowa Kolumbia, północno-zachodnia Wenezuela.
  • Troglodytes aedon columbae – wschodnia Kolumbia i zachodnia Wenezuela.
  • Troglodytes aedon clarus – Wenezuela (z wyjątkiem zachodniej części), wschodnia Kolumbia, Gujana, Surinam do północno-wschodniego Peru i zachodnia Brazylia.
  • Troglodytes aedon albicans – południowo-zachodnia Kolumbia i zachodni Ekwador.
  • strzyżyk południowy (Troglodytes aedon musculus) – środkowa i wschodnia Brazylia do północno-wschodniej Argentyny i wschodniego Paragwaju.
  • Troglodytes aedon bonariae – skrajnie południowo-wschodnia Brazylia, Urugwaj i północno-wschodnia Argentyna.
  • Troglodytes aedon puna – Peru i północno-zachodnia Boliwia.
  • Troglodytes aedon audax – zachodnie Peru.
  • Troglodytes aedon carabayae – środkowe i południowe Peru.
  • Troglodytes aedon tecellatus – południowo-zachodnie Peru i północne Chile.
  • Troglodytes aedon rex – środkowa Boliwia do północnej Argentyny i zachodniego Paragwaju.
  • Troglodytes aedon atacamensis – północne i środkowe Chile.
  • Troglodytes aedon chilensis – południowe Chile i południowa Argentyna.
Morfologia i tryb życia
Długość ciała 12-14 cm. Wierzch ciała szarobrązowy, z ciemnymi prążkami na skrzydłach i ogonie. Spód ciała szarawobiały, jasne gardło, delikatne prążki na bokach. Podryguje wysoko zadartym ogonem. Obie płci są podobne. Agresywny i ruchliwy. Samiec buduje najczęściej kilka gniazd, z których samica wybiera jedno, wyściela je i składa jaja.
Zasięg, środowisko
Pospolity w zaroślach, luźnych zadrzewieniach oraz w ogrodach południowej i środkowej części Ameryki Północnej i całej Ameryki Południowej. Zimuje w południowej części Ameryki Północnej.

Przypisy

  1. Troglodytes aedon w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Troglodytes aedon. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Frank Gill, David Donsker: Family Troglodytidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.2. [dostęp 2012-11-02].
  4. Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Troglodytidae Swainson, 1831 - strzyżyki - Wrens. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2012-11-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Wiesław Dudziński, Marek Keller, Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 2000. ISBN 83-7073-059-0.
Głos podgatunku T. a. aedon, Rondeau Provincial Park (Ontario, Kanada)