Stuart Roosa

Stuart Allen Roosa

Stuart Allen Roosa (ur. 16 sierpnia 1933 w Durango, stan Kolorado, zm. 12 grudnia 1994 w Waszyngtonie) – pułkownik lotnictwa, astronauta amerykański.

Wykształcenie oraz służba wojskowa

Szkołę średnią (Claremore High School) ukończył w Claremore, stan Oklahoma. Naukę kontynuował w stanowych uniwersytetach w Oklahomie (Oklahoma State University) i Arizonie (University of Arizona). Licencjat z inżynierii lotniczej zdobył na uniwersytecie stanowym w Kolorado (University of Colorado). Na początku lat 50. był w przeciwpożarowym zespole spadochronowym straży leśnej.

• 1953 – wstępuje do lotnictwa. Przeszkolenie lotnicze zdobywa w bazach: Del Rio w Teksasie i Luke w Arizonie. Kwalifikacje pilota wojskowego uzyskał w szkole pilotów w bazie Williams w Arizonie. Służył również w bazie Langley, stan Wirginia, gdzie latał na samolotach F-84F i F-100.
• 1962 – 1964 – w bazie lotniczej Olmstead w Pensylwanii był pilotem myśliwca F-101.

Jako szef służby obsługi technicznej służył w amerykańskiej bazie Tachikawa w Japonii.

• 1965 – w bazie Edwards w Kalifornii ukończył Szkołę Pilotów Doświadczalnych Aeronautyki (USAF Aerospace Research Pilot School). Do 1966 był tam pilotem doświadczalnym.
• 1973 – w Harvard Business School ukończył kurs zarządzania.
• luty 1976 – w stopniu pułkownika przechodzi do rezerwy.

Jako pilot wylatał ponad 5500 godzin, z czego 5000 z nich na samolotach z napędem odrzutowym.

Kariera astronauty

• 4 kwietnia 1966 – dostał się do piątej grupy astronautów NASA (NASA 5) liczącej 19 osób.
• marzec 1969 – podczas lotu statku Apollo 9 utrzymywał łączności radiową z załogą pracującą na orbicie (CapCom).
• 31 stycznia – 9 lutego 1971 – uczestniczył w locie statku Apollo 14.
• kwiecień 1972 – był dublerem pilota modułu dowodzenia misji Apollo 16. W czasie lotu pełnił funkcję operatora łączności (CapCom).
• grudzień 1972 – ponownie był dublerem pilota modułu dowodzenia tym razem statku Apollo 17. W czasie lotu utrzymywał łączności radiową z załogą pracującą w kosmosie (CapCom).

Do momentu opuszczenia korpusu astronautów był przewidywany do wzięcia udziału w programie Space Shuttle.

• luty 1976 – opuścił NASA.

Loty załogowe

Stuart Roosa na tle emblematu misji Apollo 14

Start do misji Apollo 14 nastąpił 31 stycznia 1971 roku. Dowódcą wyprawy był Alan Shepard, pilotem modułu księżycowego „Antares” Edgar Mitchell, a pilotem modułu dowodzenia „Kitty Hawk” Stuart Roosa. 5 lutego 1971 Shepard i Mitchell wylądowali na Księżycu. Stuart Roosa pozostawał w tym czasie samotnie na orbicie wokółksiężycowej, gdzie realizował specjalny program badań naukowych. Dzień później lądownik księżycowy przycumował pomyślnie do modułu dowódczego. Podczas 33 godzin pobytu na powierzchni Księżyca Shepard i Mitchell zebrali około 45 kg próbek gruntu. Podczas 2 spacerów po Srebrnym Globie przebywali poza lądownikiem przez ponad 9 godzin. Transmisje z powierzchni Księżyca po raz pierwszy były zrealizowane przy użyciu telewizji kolorowej. 9 lutego 1971 kapsuła z astronautami wodowała na Oceanie Spokojnym w odległości około 7 kilometrów od lotniskowca USS New Orleans.

Po opuszczeniu NASA

• luty 1976 – lipiec 1977 – był wiceprezesem do spraw kontaktów z zagranicznymi partnerami firmy U.S. Industries, Inc. w mieście Oak Brook, stan Illinois oraz prezesem filii tej firmy w Atenach.
• lipiec 1977 – marzec 1981 – był wiceprezesem firmy Charles Kenneth Campbell Investments.
• 1981 – od marca kierował własną firmą Gulf Coast Coors, Inc. w Gulfport, stan Missisipi.

Zmarł w Waszyngtonie 12 grudnia 1994 na wirusowe zapalenie płuc.

Nagrody i odznaczenia

• Air Force Distinguished Service Medal
• NASA Distinguished Service Medal
• Johnson Space Center Superior Achievement Award (1970)
• American Astronautical Society's Flight Achievement Award (1971)
• honorowy doktorat Uniwersytetu św. Tomasza w Houston w Teksasie (1971).
• Air Force Command Pilot Astronaut Wings

Wykaz lotów

Loty kosmiczne, w których uczestniczył Stuart A. Roosa.
№	Data startu	Data lądowania	Statek kosmiczny	Funkcja	Czas trwania
1	31 stycznia 1971	9 lutego 1971	«Apollo 14»	Pilot modułu dowódczego	9 dni 1 minuta i 58 sekund.
Łączny czas spędzony w kosmosie — 9 dni 1 minuta i 58 sekund.

Zobacz też

• grupy i oddziały astronautów
• alfabetyczna lista astronautów i kosmonautów

Bibliografia

• Biografia na stronie NASA (ang.)
• Biogram na stronie Spacefacts (ang.)