Stuttgart

	Stuttgart
	Herb Stuttgartu
Państwo	Niemcy
Kraj związkowy	Badenia-Wirtembergia
Powierzchnia	207,36 km²
Wysokość	245 m n.p.m.
Populacja (31 grudnia 2010); • liczba ludności; • gęstość	; 606 588; 2925 os./km²
Nr kierunkowy	0711
Kod pocztowy	70173–70619
Tablice rejestracyjne	S
	Plan Stuttgartu;
	Położenie na mapie Badenii-Wirtembergii ; Stuttgart
	Położenie na mapie Niemiec ; Stuttgart
	48°47′N 9°11′E / 48.783333333333, 9.1833333333333Na mapach: 48°47′N 9°11′E / 48.783333333333, 9.1833333333333
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło Stuttgart w Wikisłowniku
	Strona internetowa

Ten artykuł dotyczy miasta w Badenii-Wirtembergii. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Panorama Stuttgartu z południowego wschodu. Od doliny Neckar z lewej miasto wznosi się w kierunku centrum, przesłaniane przez wysokie drzewa w stronę wieży telewizyjnej na południu. Po prawej Stuttgart południowy i zachodni.

Stuttgart – miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia, siedziba rejencji Stuttgart oraz regionu Stuttgart.

Charakterystyka miasta [edytuj]

Stuttgart leży w centrum jednego z 14 europejskich regionów metropolitarnych Badenii-Wirtembergii (niem. Europäische Metropolregion Stuttgart). Miasto jest siedzibą stowarzyszenia Technisches Hilfswerk dla Badenii-Wirtembergii^[1].

Historia [edytuj]

Dzieje miasta sięgają czasów rzymskich, gdy w tym miejscu istniał wojskowy obóz warowny, największy i najważniejszy w środkowym biegu Neckaru, położony przy skrzyżowaniu ważnych dróg.

Stuttgart był od roku 1806 stolicą królestwa Wirtembergii, a po roku 1918 republiki. W czasie II wojny światowej miasto zostało znacznie zniszczone wskutek bombardowań. Od 1946 Stuttgart był stolicą kraju związkowego Wirtembergia-Badenia, a następnie od 1952 – Badenia-Wirtembergia.

Gospodarka [edytuj]

Miasto i jego okolica są znane ze znajdujących się przedsiębiorstw. Najbardziej znaczące to:

Region Stuttgartu wykazuje największe w Niemczech nagromadzenie instytucji naukowych, akademickich i badawczych. Nigdzie w Niemczech nie jest zgłaszane więcej patentów niż w Stuttgarcie. Nakłady na prace badawczo-rozwojowe w tym regionie wynoszą około 4,3 miliarda Euro rocznie.

W Stuttgarcie znajduje się sześć Instytutów Fraunhofera, uniwersytety: Universität Stuttgart i Universität Hohenheim, dwa Instytuty Maxa Plancka oraz inne instytucje naukowo-badawcze.

Poza tym Stuttgart jest centrum medialnym, a mianowicie swe siedziby mają tutaj:

radio i telewizja publiczna Südwestrundfunk
jedna z większych gazet regionalnych Niemiec Stuttgarter Zeitung
inne liczne media audiowizualne (Hit-Radio Antenne 1, Die Neue 107.7)
wiodące wydawnictwa fachowe.

Ratusz

Transport [edytuj]

Drogi [edytuj]

W południowej części Stuttgartu krzyżują się autostrady: A8, z A81 oraz krótki miejski odcinek autostrady A831, który prowadzi od węzła do śródmieścia Stuttgartu. Przed wjazdem samochodem do centrum miasta wykupić należy specjalną plakietkę (Umweltzone).

Kolej [edytuj]

Stuttgart jest dużym węzłem kolejowym. Ważniejsze linie kolejowe wiodą w kierunkach:

Karlsruhe – Strasburg – Paryż (od 9 czerwca 2007 na trasie Stuttgart – Paryż kursuje TGV)
Mannheim – Frankfurt nad Menem (od 1991 roku odcinek Stuttgart – Mannheim przystosowany do ruchu pociągów z prędkością do 250km/h)
Ulm – Monachium
Zurych
Norymberga
Tybinga
Heilbronn – Würzburg.

Główny dworzec kolejowy Stuttgart Hauptbahnhof jest dworcem czołowym, ale w ramach projektu Stuttgart 21 planowane jest przeniesienie torowisk pod ziemię i przebudowa dworca na przelotowy.

Stacje kolejowe: Stuttgart-Feuerbach, Stuttgart-Neckarpark, Stuttgart Nord, Stuttgart Österfeld.

Komunikacja miejska [edytuj]

Komunikacja miejska

Podstawą komunikacji miejskiej jest 15 regularnych linii, jedna linia tramwajowa (aktualnie przebudowywana do standardu kolei miejskiej) oraz 55 linii autobusowych. Od końca lat 60. istniejąca wąskotorowa sieć tramwajowa jest sukcesywnie przebudowywana na kolej miejską. Tory w ścisłym centrum miasta poprowadzone są pod ziemią, a w pozostałych dzielnicach pociągi poruszają się w większości po wydzielonych torowiskach. W system komunikacji miejskiej włączona jest także kolej zębata łącząca dzielnicę Degerloch z południową częścią centrum miasta. Komunikację na szerszym obszarze zapewnia sześć linii podmiejskiej kolei S-Bahn, które łączą Stuttgart z kilkoma mniejszymi miastami satelickimi.

We wszystkich środkach komunikacji publicznej obowiązują bilety i taryfa związku komunikacyjnego VVS (Verkehrs- und Tarifverbund Stuttgart).

Lotnisko [edytuj]

W rejonie południowej granicy miasta położony jest port lotniczy Stuttgart. Jest to największe lotnisko w Badenii-Wirtembergii, na którym odprawiono w 2006 ponad 10 milionów pasażerów.

Oświata [edytuj]

Universität Stuttgart – założony w 1876 r. jako Polytechnikum; od 1890 roku Technische Hochschule; od 1976 roku uniwersytet.
Universität Hohenheim – założony w 1818 r. jako Uczelnia Rolno-Leśna; od 1847 roku - akademia; 1904 Wyższa Szkoła Rolnicza; od 1967 roku uniwersytet.
Staatliche Hochschule für Musik und Darstellende Kunst Stuttgart - Państwowa Szkoła Wyższa Muzyczna i Teatralna; założona w 1856 roku.
Staatliche Akademie der Bildenden Künste Stuttgart - Państwowa Akademia Sztuk Plastycznych; założona w 1761 roku przez księcia Karola Eugeniusza jako Académie des arts.
Fachhochschule Stuttgart–Hochschule der Medien - Szkoła Wyższa Mediów; założona 1 września 2001 roku.
Fachhochschule Stuttgart–Hochschule für Technik; założona w 1832 roku.
Stuttgart Institut of Management and Technology (SIMT); szkoła anglojęzyczna.
Freie Hochschule Stuttgart–Seminar für Waldorfpädagogik - Wyższa Szkoła Pedagogiczna typu Waldorf (z uprawnieniami państwowymi).
Berufsakademie.

Sport [edytuj]

Mercedes-Benz Arena

Mercedes-Benz Arena (wcześniej Gottlieb-Daimler-Stadion) – stadion klubu. W 1993 odbyły się tutaj lekkoatletyczne mistrzostw świata, a w 1986 mistrzostwa Europy. W 2006 arena mistrzostw świata (odbyło się na niej sześć meczów).

W Stuttgarcie odbywa się jeden z turniejów wchodzących w skład WTA i ATP.

Kluby sportowe: