Z Wikipedii
Su-17 (oraz jego wersje eksportowe Su-20 i Su-22) - samolot szturmowo-bombowy produkcji ZSRR używany przez kraje byłego Układu Warszawskiego, Bliskiego Wschodu oraz Libię, Wietnam, Peru i Angolę. Maszyna zyskała pieszczotliwy przydomek wśród pilotów którzy nazywają ją "Suczką".
[edytuj] Su 20 w Polsce
Pierwszą jednostką wojska Polskiego, która została wyposażona w Su 20 był 6 Pułk Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego w Pile, który otrzymał 6 samolotów w 1974 roku. Samoloty Su 20 zostały zaprezentowane na defiladzie w Warszawie z okazji XXX lecia PRL. Kolejne partie dostarczono w roku 1976 i 1978. W 7 pułku w Powidzu używano w dwu eskadrach łącznie 26 samolotów tego typu, w tym jako rozpoznawczych. 27 samolot otrzymano jako rekompensatę za samolot utracony. Używane były do lutego 1997 roku.
[edytuj] Konstrukcja
Jednosilnikowy samolot o konstrukcji półskorupowej, z duraluminium. Skrzydła o zmiennym skosie - kąt można regulować skokowo w zakresie od +28° do +68°[2]. Wlot powietrza w nosie. W stożku znajdują się urządzenia radiolokacyjne. Podwozie chowane z kółkiem przednim, kabina hermetyzowana z fotelem katapultowym.
[edytuj] Historia rozwoju i wersje
W 1966 roku powstało rozwinięcie samolotu Su-7B. Prototyp otrzymał oznaczenie Su-7IB. Od Su-7B różnił się zmienną geometrią skrzydeł.
- Su-17 - wersja produkcyjna przejściowa (1970 - 1973) od prototypu różniła się przeprojektowanym przodem. Był to jednomiejscowy samolot szturmowo-bombowy. Napęd stanowił silnik Saturn/Lulka AI-21F3 (6670/9420 daN) - kilka pierwszych egzemplarzy posiadało silnik AI-7F1. Uzbrojenie przenoszono na ośmiu pylonach pod kadłubem i stałą częścią płata.
- Su-17M - wersja docelowa (1973-1975) z silnikiem AL-21F3 (7650/10990 daN). Zwiększony zapas paliwa, zbiorniki dodatkowe 2x 1150 dm 3, 2x 800 dm3, kpr H-23 (z Delta-NG) i R-3S/R-13M. Od Su-17 różniły ją dodatkowe grzebienie na grzbiecie skrzydła.
- Su-17R - rozpoznawcza wersja Su-17M
- Su-17M2 i Su-17M2D - zmodyfikowany Su-17M o przedłużonym i opuszczonym przodzie kadłuba, co poprawiło widoczność z kabiny. Była to pierwsza wersja z radarem dopplerowskim i laserowym dalmierzem w stożku.
- Su-17UM3 - treningowo-bojowa wersja dwumiejscowa Su-17M3 o zmienionych sterach wysokości i wymontowanym jednym z dwóch stałych działek kal. 30mm
- Su-17M3 - modyfikacja Su-17M2 o 10 pylonach (dodatkowe pod skrzydłami).
- Su-17M4 - jednomiejscowa wersja o zwiększonym udźwigu uzbrojenia do 4250 kg, w tym bomb o ładunku jądrowym i stałym stożku (pozostałe wersje miały stożek ruchomy).
- Su-20 - wersja eksportowa Su-17M/M2/M3 i M4. Używana kiedyś m.in. przez Wojsko Polskie, wycofana ze służby i zastąpiona przez Su-22
- Su-20U - eksportowa wersja Su-17UM
- Su-20R - eksportowa wersja Su-17R
- Su-22 - eksportowa wersja Su-17M2
- Su-22UM2K - dwumiejscowa wersja szkolno-bojowa będąca modyfikacją Su-17M2, bez urządzeń radiolokacyjnych w stożku i lewego działka
- Su-22UM3K - eksportowa wersja Su-17UM3
- Su-22M3 - wersja Su-17M3 o zwiększonej pojemności zbiorników paliwa (do 6270 l)
- Su-22M4 - eksportowa wersja Su-17M4
- Su-22M5 - rozważana modyfikacja w kooperacji francusko-rosyjskiej
| Wersja: |
Su-20[3] |
Su-22[4] |
| Rozpiętość maksymalna: |
13,67 m |
13,656 m |
| Rozpiętość minimalna: |
10,00 m |
10,02 m |
| Długość: |
18,70 m |
19,10 m |
| Wysokość: |
4,80 m |
5,129 m |
| Powierzchnia nośna: |
40 m² |
34,45 - 38,49 m² |
| Masa własna: |
? |
10 640 kg |
| Masa użyteczna: |
? |
8 860 kg |
| Masa całkowita: |
15 000 kg |
19 500 kg |
| Silnik: |
AŁ-21F-3 o ciągu z dopalaczem 109,8 kN |
AŁ-21F-3 o ciągu z dopalaczem 109,8 kN |
| Prędkość maksymalna: |
2300 km/h |
2 220 km/h |
| Prędkość minimalna: |
265 km/h |
265 km/h |
| Prędkość przelotowa: |
? |
950 km/h |
| Wznoszenie: |
230 m/s |
230 m/s |
| Pułap: |
17 000 m |
18 000 m |
| Zasięg: |
? |
? |
| Zapas paliwa: |
? |
6 270 l |
| Su-22M4 |
| Wyszczególnienie |
Jednostka
miary |
Parametry |
| Dane ogólne |
| Długość samolotu w linii lotu: |
|
|
| - bez wysięgnika |
m |
17,341 |
| - z wysięgnikiem |
m |
19,026 |
| Wysokość samolotu |
m |
5,129 |
| Rozstaw kół |
m |
3,830 |
| Baza podwozia |
m |
5,247 |
| Wymiary ogumienia kół |
mm |
880x230 |
| Wymiary ogumienia koła |
mm |
660x200 |
| Kąt postojowy samolotu |
° |
1°90’ |
| Skrzydło |
| Powierzchnia skrzydła przy kącie skosu λ=63° |
m2 |
34,150 |
| Rozpiętość skrzydła przy kącie skosu λ=63° i z uwzględnieniem kąta wzniosu V=-3° |
m |
10,025 |
| Powierzchnia skrzydła przy kącie skosu λ=30° |
m² |
38,490 |
| Rozpiętość skrzydła przy kącie skosu λ=30° i z uwzględnieniem kąta wzniosu V=-3° |
m |
13,680 |
| Średnia cięciwa aerodynamiczna |
m |
4,157 |
| Cięciwa nasady (w osi symetrii) |
m |
5,856 |
| Cięciwa końcowa (przy kącie skosu λ=63°) |
m |
1,302 |
| Kąt wzniosu skrzydła V |
° |
-3°00' |
| Kąt zaklinowania skrzydła |
° |
+1°00' |
| Zwichrzenie geometryczne |
° |
0°00' |
| Wydłużenie: |
|
|
| - przy λ=63° |
|
2,69 |
| - przy λ=30° |
|
4,88 |
| Zbieżność: |
|
|
| - przy λ=63° |
|
4,5 |
| - przy λ=30° |
|
8,95 |
| Powierzchnia slotów |
m² |
1,8 |
| Kąt wysunięcia slotów |
° |
10°00' |
| Lotki |
| Powierzchnia |
m2 |
1,810 |
| Kąt wychylenia: |
|
|
| - przy λ=63° |
° |
+21° |
| -15° |
| - przy λ=30° |
° |
+22° |
| -22° |
| Powierzchnia kompensacji obu lotek |
m2 |
0,522 |
| Klapy |
| Rodzaj klap: |
|
|
| - na nieruchomych częściach skrzydła |
|
wysuwane |
| - na ruchomych częściach skrzydła |
|
wychylane |
| Powierzchnia klap: |
|
|
| - na nieruchomych częściach skrzydła |
m² |
1,910 |
| - na ruchomych częściach skrzydła |
m² |
1,998 |
| Kąt wychylenia |
° |
25°00' |
| Kadłub |
| Średnica maksymalna |
m |
1,550 |
| Długość |
m |
15,572 |
| Hamulce aerodynamiczne |
| Powierzchnia czterech hamulców aerodynamicznych |
m² |
1,32 |
| Kąt wychylenia |
° |
50°00' |
| Statecznik poziomy |
| Powierzchnia (opływowa) |
m² |
5,58 |
| Powierzchnia względna (opływowa) |
% |
16,1 |
| Rozpiętość |
m |
4,646 |
| Kąt skosu na 1/4 cięciwy |
° |
55°00' |
| Wydłużenie |
|
1,91 |
| Zbieżność |
|
3,6 |
| Kąt wzniosu V |
° |
0°00' |
| Profil |
|
CAGI S-11s-6 |
| Współczynnik momentu statycznego |
|
0,237 |
| Kąt wychylenia … |
° |
+11°90’ |
| -26°30’ |
| Kąt zaklinowania |
° |
-5°00' |
| Statecznik pionowy i ster kierunku |
| Powierzchnia (opływowa) |
m² |
5,535 |
| Powierzchnia względna (opływowa) |
% |
15,9 |
| Kąt skosu na 1/4 cięciwy |
° |
55°00' |
| Profil |
|
CAGI S-11s-7 |
| Współczynnik momentu statycznego |
|
0,086 |
| Powierzchnia steru kierunku |
m² |
0,924 |
| Kąt wychylenia steru kierunku |
° |
+25°00' |
| -25°00' |
| Powierzchnia kompensacyjna steru kierunku |
m² |
0,396 |
Przypisy
- ↑ Kolor jasnoczerwony - aktualni użytkownicy, ciemnoczerwony - byli.
- ↑ Andrzej Glass: Samoloty '85, Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych NOT-SIGMA, Warszawa 1986 ISBN 83-85001-06-9 str. 56 (dane dla Su-20)
- ↑ Andrzej Glass: Samoloty '85, Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych NOT-SIGMA, Warszawa 1986 ISBN 83-85001-06-9 str. 56 (dane dla Su-20)
- ↑ Andrzej Glass: Samoloty '90, Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych NOT-SIGMA, Warszawa 1991 ISBN 83-85001-54-9 str. 38 (dane dla Su-22)
[edytuj] Bibliografia
- Samolot Su-22M4, Książka 1, Charakterystyki lotno-techniczne, sygn. Lot. 2674/87, Dowództwo Wojsk Lotniczych, Poznań 1990
- J. Gruszczyński, E.F. Rybak, Samoloty wojskowe Rosji, ALTAIR, Warszawa 1996, Wydanie I
[edytuj] Linki zewnętrzne
Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Su-17