Suhak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Suhak
Saiga tatarica[1]
(Linnaeus, 1766)
Suhak
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd parzystokopytne
Rodzina krętorogie
Rodzaj Saiga
Gray, 1843
Gatunek suhak
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Białym kolorem zaznaczono dawny zasięg występowania, zielonym – obecny zasięg S. t. tatarica, czerwonym – obecny zasięg S. t. mongolica
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Suhak, sajga, sumak (Saiga tatarica) – ssak z rodziny krętorogich (Bovidae). Pierwsze ślady suhaka pochodzą ze środkowego plejstocenu.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Dawniej suhaki zamieszkiwały stepowe i półpustynne środowiska całej Eurazji. Dziś znacznie rzadsze, występują na stepach Azji Środkowej na terenie Rosji, Mongolii i Chin. W XVI i XVII wieku zachodnia granica występowania gatunku sięgała do przedgórza Karpat Wschodnich i do Bugu. W plejstocenie zamieszkiwały Amerykę Północną. Suhak mongolski, klasyfikowany jako podgatunek S. tatarica mongolica lub podgatunek S. borealis mongolica plejstoceńskiego S. borealis[3], jest endemitem występującym w Mongolii.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Saiga.jpg

Ma do 1,35 m długości, do ok. 75 cm wysokości i waży do ok. 45 kg. Latem ma krótką, płową sierść, zimą okrywa ją jaśniejsze, długie i gęste futro. Samce noszą spiczaste rogi długości 30 cm, samice są przeważnie bezrogie. Mięsiste zgrubienie pomiędzy nosem a czołem nadaje głowie łukowaty kształt. Prawdopodobnie jest to przystosowanie do oczyszczania wdychanego powietrza z pyłu i piasku, który wiatr miecie po jej ojczystych pustyniach i suchych stepach. Biegnąc, osiągają prędkość nawet do 35 km/h.

Ochrona i zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Na przełomie XIX i XX wieku na skutek polowań gatunek prawie wyginął. Od roku 1919 został objęty ochroną. Zabijany głównie dla smacznego mięsa oraz rogów, z których wytwarzano afrodyzjaki. Liczebność populacji sajgi rosyjskiej (S. tatarica tatarica) zmniejszyła się gwałtownie z ok. 1,25 mln do mniej niż 50 tys.[4], a suhaka mongolskiego (S. tatarica mongolica) z 5200 osobników w 2000 do 750 w styczniu 2004[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Przez większość systematyków sajga uważana jest za antylopę (Vrba & Schaller, 2000 i wcześniejsze opracowania), czasami zaliczana do podrodziny Caprinae, razem z kozami i owcami (Nowak, 1999).

Przypisy

  1. Saiga tatarica w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Saiga tatarica. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Saiga borealis. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 3 stycznia 2010]
  4. Saiga tatarica ssp. tatarica. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 12 stycznia 2009]
  5. Saiga tatarica ssp. mongolica. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 12 stycznia 2009]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Halina Komosińska, Elżbieta Podsiadło: Ssaki kopytne : przewodnik. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13806-8.