Borowiec dęty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Suillus cavipes)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Borowiec dęty
Maślak dęty o jasnym ubarwieniu
Maślak dęty o jasnym ubarwieniu
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina maślakowate
Rodzaj Suillus
Gatunek borowiec dęty
Nazwa systematyczna
Suillus cavipes (Opat.) A.H. Sm. & Thiers
Monogr. North Amer. Species Suillus: 30 (1964)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Boletus cavipes.jpg

Borowiec dęty (Suillus cavipes (Opat.) A.H. Sm. & Thiers) – gatunek grzybów z rodziny maślakowatych (Suillaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Suillaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Nazwę polską podała Alina Skirgiełło w 1960, wcześniej używała też nazwy borowik pustotrzonowy, Władysław Wojewoda w 2003 zaproponował nazwę borowiczak dęty[2]. Wszystkie te nazwy są niespójne z nazwą naukową, według Index Fungorum gatunek ten bowiem należy obecnie do rodzaju Suillus (maślak). W internetowych atlasach grzybów opisywany jest jako maślak dęty[3], Synonimy łacińskie[4]:

  • Boletinus cavipes (Opat.) Kalchbr. 1867
  • Boletinus cavipes f. aureus (Rolland) Singer 1938
  • Boletinus cavipes var. aureus Rolland 1888
  • Boletinus porosus (Berk.) Peck
  • Boletopsis cavipes (Opat.) Henn., in Engler & Prantl 1900
  • Boletus cavipes Opat. 1836
  • Boletus porosus (Berk.) Sacc. 1891
  • Euryporus cavipes (Opat.) Quél. 1886
  • Paxillus porosus Berk. 1847

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

4-12 cm średnicy, początkowo półkolisty lub stożkowaty, z wiekiem płaski z małym garbkiem pośrodku. Początkowo ma brzeg podwinięty, później ostry. Cały pokryty jest drobnymi, ciemniejszymi kosmkami i jest pilśniowato łuskowaty. Kolor od żółtobrązowego przez czerwonobrązowy do brązowego[5].

Rurki

Krótkie, nieco zbiegające na trzon. Pory bardzo duże, promieniście wydłużone w kolorze od żółtego do żółtooliwkowego. Nie zmieniają koloru. za młodu okryte są białawą osłoną[5].

Trzon

Wysokość 4-10 cm, grubość 1-2 cm, walcowaty, dołem zgrubiały, pusty. Barwy tej samej co kapelusz lub jaśniejszy. W górnej części z białawym pierścieniem[5].

Miąższ

W kapeluszu żółtawy, gąbczasty, w trzonie biały i bardziej zwarty. Nie zmienia barwy po uszkodzeniu.. Zapach przyjemny, smak nieco kwaśny, u starszych okazów gorzkawy[5].

Wysyp zarodników

Oliwkowożółtawy. Zarodniki elipsoidalno-wrzecionowate, o rozmiarach 7-19 × 3-4 μm[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje wyłącznie pod modrzewiami, z którymi tworzy mikoryzy. W Polsce jest rzadki[6], częściej występuje w górach[5]. W opracowaniu Czerwona lista roślin i grzybów Polski jest zaliczony do kategorii grzybów rzadkich (R)[7].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polisch Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Scienceas, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Grzybland. Maślak dęty. [dostęp 2013-05-09].
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. 6,0 6,1 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  7. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: IB PAN, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  8. Lista gatunków grzybów podlegających w Polsce ścisłej ochronie na podstawie "Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. (Dz.U. 04.168.1765 z dnia 28 lipca 2004 r.)" w zgodzie z art. 48 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880)