Sum pospolity

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Sum europejski)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sum pospolity
Silurus glanis[1]
Linnaeus, 1758
Sum pospolity
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd sumokształtne
Rodzina sumowate
Rodzaj Silurus
Gatunek sum pospolity
Synonimy
  • Siluris glanis Linnaeus, 1758
  • Silurus glanis aralensis Kessler, 1872
  • Silurus silurus Wulff, 1765
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Obszar:
  • czerwony – naturalny zasięg
  • niebieski – zasiedlone wody słone
  • pomarańczowy – obszar wsiedlenia
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Sum pospolity[3], sum[4], sum europejski[5] (Silurus glanis) – gatunek ryby z rodziny sumowatych (Siluridae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Zasiedla wody zlewiska Morza Bałtyckiego, Morza Czarnego i Morza Kaspijskiego na wschodzie aż po Hiszpanię na zachodzie. Na północ sięga do Zatoki Botnickiej (płd. i środkowa Szwecja i płd. część Finlandii. Introdukowany we Francji[potrzebne źródło] i we Włoszech oraz na Półwyspie Iberyjskim[potrzebne źródło].

Spotykany w dużych rzekach i zbiornikach zaporowych, w jeziorach jest rzadszym mieszkańcem. Najczęściej aktywny po zachodzie słońca, w dzień przebywa na dolnych partiach, przy dnie w miejscach o spokojnym przepływie. Prowadzi osiadły tryb życia i z natury jest samotnikiem. Zimą, od grudnia do lutego, nie żeruje.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Druga co do wielkości (po biełudze) ryba Europy i największa europejska ryba słodkowodna. Osiąga długość ponad 2 m i masę ciała ponad 100 kg (maksymalnie 5 m i wagę 306 kg)[6]. Ciało długie pozbawione łusek, głowa duża, otwór gębowy jest duży, silnie uzębiony. Nad górną szczęką znajdują się dwa długie, a pod dolną cztery krótkie wąsy. Płetwa grzbietowa jest silnie zredukowana, posiada tylko 3-5 promieni, natomiast płetwa odbytowa jest bardzo długa i sięga prawie do zaokrąglonej płetwy ogonowej. Ogon bardzo długi, stanowi 3/5 długości ciała. Oczy małe, nozdrza zakończone krótkimi mięsistymi rurkami.

Ubarwienie zależy od środowiska. Grzbiet jest ciemny lub prawie czarny, czasem z zielonkawym, niebieskawym lub brązowawym odcieniem. Boki ciemnożółtawobiałe z wyraźnym szarobrązowym marmurkowym wzorem, brzuch szarobiały z ciemnymi nieregularnymi plamami. Czasami występują czerwonookie osobniki albinotyczne.

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Młodociane osobniki zjadają początkowo skorupiaki, robaki itp. Starsze są wybitnymi drapieżnikami. Poluje na ryby różnych gatunków, jest kanibalem. Czasem zjada żaby, małe ssaki a nawet ptaki wodne. Wbrew pozorom większość zdobyczy to niewielkie rybki o długości kilkunastu centymetrów.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Dojrzałość płciową osiąga w wieku 3–6 lat. Tarło odbywa się od V–VII w temperaturze nie mniejszej niż 20 °C, na zarośniętych płyciznach[7]. Samica buduje na oczyszczonym z roślin podłożu prymitywne gniazdo[7] i składa do niego około 500 tys. ziaren ikry, której pilnuje samiec. Wylęg następuje po 3-4 dniach. Okres larwalny kończy się po około 21 dniach. Młode osobniki wyglądem przypominają kijanki.W zależności od sprzyjających warunków sumy mogą osiągnąć metr długości nawet w przeciągu niecałych 2 lat. W prywatnych hodowlach (np. w Niemczech, Hiszpanii), już 10 miesięczne sumy mierzą przeciętnie około 60 cm. Nie jest jeszcze znana maksymalna długość życia tej ryby, ale szacuje się, że może dożyć ponad 80 lat.[potrzebne źródło]

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Największe znaczenie gospodarcze ma w rejonie Morza Czarnego. Wędkarze łowią go przede wszystkim na żywca lub martwą rybkę, z gruntu lub na spławik oraz na spinning.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Rekordy wędkarskie[edytuj | edytuj kod]

Rekord Polski wagowy: 109 kg, 261 cm (złowiony 8 października 2011 r. w Jeziorze Rybnickim)[9].

Oficjalny rekord świata: ok. 135 kg (według organizacji IGFA), złowiony w rzece Pad we Włoszech[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Silurus glanis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Silurus glanis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.
  4. Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973
  5. Ryby : encyklopedia zwierząt. Henryk Garbarczyk, Małgorzata Garbarczyk i Leszek Myszkowski (tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN : Dorota Szatańska, 2007. ISBN 978-83-01-15140-9.
  6. FishBase.org za Frimodt, C., 1995. Multilingual illustrated guide to the world's commercial coldwater fish. Fishing News Books, Osney Mead, Oxford, England. 215 p.
  7. 7,0 7,1 Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
  8. Wędkarstwo Moje Hobby. Regulamin Amatorskiego połowu ryb PZW (pol.). [dostęp 19 lutego 2010].
  9. REKORDOWY SUM 261 cm i 109 kg. Wędkarz Polski. [dostęp 2011-10-29].
  10. Rekordowy sum na Rapalę. „Wędkarski świat”, 06-2011. ISSN 1425-719X.