Summis desiderantes affectibus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Summis desiderantes affectibusbulla wydana 5 grudnia 1484 przez papieża Innocentego VIII. Potępiała ona plagę czarostwa i herezji szerzącą się ponoć w dolinie Renu oraz delegowała Heinricha Kramera i Jakoba Sprengera (autorów nieco późniejszego Malleus Maleficarum, gdzie do pierwszego wydania owa bulla została dołączona) jako inkwizytorów odpowiedzialnych za wykorzenienie szatańskich praktyk w Niemczech. Bulla zaczyna się od wieści jakie zaczęły dochodzić do Rzymu z Niemiec:

Nie bez przepełnionego goryczą smutku dowiedzieliśmy się ostatnio, że w niektórych częściach Górnych Niemiec[1], a także w prowincjach, parafiach, okręgach, dzielnicach i diecezjach Moguncji, Kolonii, Trewiru, Salzburga i Bremy, wiele osób płci obojga, nie bacząc na własne zbawienie i odchodząc od wiary katolickiej, zadaje się z diabłami, inkubami i sukkubami i poprzez swoje czary, zaklęcia, gusła i inne przeklęte zabobony, obmierzłe praktyki i zbrodnie niszczy potomstwo kobiet i nowo narodzone zwierzęta, wykorzenia plon, jaki wydaje rola, strąca winne grona z winorośli i owoce z drzew; mało tego, zabija mężczyzn i kobiety, zwierzęta juczne pospołu ze stworzeniami innego rodzaju, niszcząc również winnice, sady, łąki, pastwiska, łany pszenicy i innych zbóż i wszelkie inne uprawy. Co więcej, nikczemnicy owi gnębią i doświadczają mężczyzn i kobiety, zwierzęta pociągowe, trzody owiec, a także bydło i inne stworzenia, zadając im ból i zsyłając na nie wszelkiego rodzaju choroby, tak wewnętrzne, jak i zewnętrzne, i uniemożliwiają mężczyznom płodzenie, a kobietom poczęcie, sprawiając, że nie mogą współżyć małżeńsko ze sobą ani żony z mężami, ani mężowie z żonami. Również i ponadto bluźnierczo wyrzekają się wiary, którą otrzymali wraz z sakramentem chrztu, i z poduszczenia wroga rodzaju ludzkiego nie wahają się popełniać najdzikszych okropieństw i występków na zgubę swych dusz, obrażając nimi majestat boski, dając tym gorszący i niebezpieczny przykład wielu innym.

Następnie papież pisze o wyznaczeniu Listami Apostolskimi Heinricha Kramera i Jakoba Sprengera do przeprowadzenia śledztwa w tej sprawie, jednego do Górnych Niemiec, drugiego zaś na pewne obszary przyległe do Renu[2]. Z nieznanego powodu nie wyszczególnia we wspomnianych pismach nominacyjnych nazw obszarów i imion owych delegatów oraz rzekomych występków dla jakich zostali wysłani. Część duchownych i świeckich tych krajów obstawało, że owe występki nie zdarzały się w tych prowincjach, a co za tym idzie dwaj inkwizytorzy nie mieli prawa sprawowania władzy inkwizytorskiej w celu ukarania, uwięzienia i poprawy tych, którym dowiedziono określone powyższe niegodziwości i zbrodnie. Z tego powodu papież dalej pisze:

W rzeczonych przeto prowincjach, parafiach, okręgach i diecezjach występki i zbrodnie, o których mowa, trwają nadal, nie bez oczywistej szkody dla ich dusz i zaprzepaszczenia nadziei na wieczne zbawienie. Przeto my, jak nakazuje nam nasz obowiązek, pragnąc usunąć wszelkie trudności i przeszkody, mogące wadzić inkwizytorom w ich pracy, i chcąc zapewnić skuteczne lekarstwo, które mogłoby zapobiec zarazie herezji oraz innym okropieństwom, jakie rozsiewa ich jad na zgubę niewinnych dusz, tak jak wymaga tego od nas nasz urząd i wyznacza gorliwość w wierze, a także sprawić, by prowincje, parafie, okręgi, diecezje oraz obszary w Górnych Niemczech, które wymieniliśmy, nie były pozbawione dobrodziejstw Świętego Urzędu Inkwizycji wyznaczonego dla ruch, na mocy władzy naszej apostolskiej nakazujemy niniejszym i jak najgoręcej zalecamy, aby wspomniani wyżej inkwizytorzy upoważnieni byli w owych prowincjach, parafiach, diecezjach, obszarach i okręgach do swobodnego i niczym nie skrępowanego upominania, więzienia i karania wszystkich winnych wspomnianych zbrodni i nieprawości, tak jakby osoby owe i ich zbrodnie zostały nazwane i szczegółowo opisane w naszych listach.

Bulla ta jest często przedstawiana jako otwarcie drzwi dla krwawych polowań na czarownice jakie wywiązały się w historii Europy. Jednak jej podobieństwo do wcześniejszych papieskich dokumentów, wyrazisty nacisk na wygłoszone kazanie i brak dogmatycznego oświadczenia komplikują ten pogląd[3]. Katolicka Encyklopedia krytykuje przywiązywanie znaczenia encykliki w kontekście następstw polowania na czarownice jako "całkowicie iluzoryczne"[4].

Przypisy

  1. Alamania superioris to nazwa obszaru obejmującego dzisiejszą północną Szwajcarię, Alzację, Szwabię, Tyrol i zachodnią Bawarię.
  2. Kramer był inkwizytorem prowincji Górne Niemcy, natomiast Sprenger inkwizytorem Kolonii, Moguncji i Trewiru, a więc obszarów nadreńskich, zob. K. B. Springer, Dominican Inquisition in the archidiocese of Mainz 1348-1520, w: Inquisizioni: percorsi di ricerca, t. 2, Triest 2001, s. 345-352.
  3. a b c Kors and Peters, 2000, p. 177.
  4. "Witchcraft" in the 1913 Catholic Encyclopedia.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]