Surówka hutnicza
Surówka – półprodukt redukcji rudy w piecu, ma bardzo wysoką zawartość węgla (powyżej 2%), zwykle 3,5-4,5% i liczne zanieczyszczenia, co czyni ją bardzo kruchą i nieprzydatną bezpośrednio jako materiał, z wyjątkiem ograniczonych zastosowań. Surówka jest stopem żelaza z węglem, krzemem, manganem, fosforem i siarką. Nazwa pochodzi stąd, że jest to półprodukt przewidziany do dalszej przeróbki, czyli surowiec.
Surówka przeznaczona jest do dalszej przeróbki w stanie ciekłym na stal lub żeliwo. Surówkę dostarcza się w stanie ciekłym lub w stanie stałym w postaci gąsek lub granulek[1].
Zgodnie z obowiązującą normą PN-EN 10020:2003[1] graniczne stężenia masowe pierwiastków wyrażone w procentach nie mogą przekroczyć:
| Pierwiastek chemiczny | Stężenie masowe, % |
|---|---|
| Mn | ≤ 30 |
| Si | ≤ 8 |
| P | ≤ 3 |
| Cr | ≤ 10 |
| Inne dodatki stopowe ogółem | ≤ 10 |
[edytuj] Klasyfikacje surówki
Ze względu na budowę (strukturę) rozróżnia się surówki:
- biała – o białym przełomie, zawierająca węgiel wyłącznie w stanie związanym w postaci cementytu
- szara – o szarym przełomie, zawierająca węgiel w stanie wolnym, w postaci grafitu
- pstra (połowiczna) – zawierająca skupienia węgla zarówno w stanie związanym jak i wolnym.
Wpływ na budowę surówki mają: skład chemiczny i szybkość chłodzenia.
Ze względu na zawartość fosforu:
- fosforowa, o zawartości fosforu do 1,2%
- hematytowa, o zawartości fosforu do 0,1%.
Ze względu na sposób otrzymania:
- drzewnowęglowa, wytopiona na węglu drzewnym
- koksowa, wytopiona na koksie.
Ze względu na przeznaczenie:
- bessemerowska, o dużej zawartości krzemu, nie zawierająca fosforu i siarki, przeznaczona do wytworzenia stali metodą Bessemera
- martenowska, przeznaczona do wytworzenia stali w piecu martenowskim
- tomasowska, o dużej zawartości fosforu i małej zawartości krzemu, przeznaczona do wytworzenia stali metodą Thomasa,
- odlewnicza, przeznaczona do przetopu w odlewni żeliwa.
Surówka (w postaci pierwotnej lub powtórnie przetopiona – zwykle z dodatkiem złomu oraz żelazostopów) w odlewie użytkowym nazywa się żeliwem (inna nazwa: żelazo lane).
[edytuj] Linki zewnętrzne
[edytuj] Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 PN-EN 10020:2003 - Definicja i klasyfikacja gatunków stali. , 8 lipca 2003 (pol.).
|
|||||||||||||||||||||||
