Surillo andyjski
| Surillo andyjski | |
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Szczep | łożyskowce |
| Rząd | drapieżne |
| Rodzina | skunksowate |
| Rodzaj | Conepatus |
| Gatunek | surillo andyjski |
| Nazwa systematyczna | |
| Conepatus chinga[1] | |
| (Molina, 1782) | |
| Podgatunki | |
|
zobacz opis w tekście |
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
Surillo andyjski (Conepatus chinga) – drapieżny ssak z rodziny skunksowatych.
Spis treści |
[edytuj] Występowanie i biotop
Surillo andyjski występuje w środkowo-południowej Ameryce Południowej od południowego Peru, poprzez Boliwię, Urugwaj, Paragwaj, Chile do południowej Argentyny. Obserwowany również w południowej Brazylii[2][3][4]. Zamieszkuje otwarte kaniony i stepy bogate w roślinność[5][3]. Odpoczywa pośród krzewów w lasach i na skalistych zboczach gór[3].
[edytuj] Charakterystyka
| Podstawowe dane | |
|---|---|
| Długość ciała | 300-490 mm |
| Długość ogona | 20 cm |
| Masa ciała | 2,3-4,5 kg |
| Dojrzałość płciowa | około roku |
| Ciąża | około 2 miesięcy |
| Liczba młodych w miocie |
2-5 |
| Długość życia | 4-6 lat |
[edytuj] Wygląd
Średniej wielkości ssak o krępym ciele i krótkich, grubych nogach. Ubarwienie ciała charakterystyczne dla skunksowatych. Sieść koloru czarnego. Od głowy, poprzez boki ciała ciągną się dwa białe paski. Gruby, puszysty ogon przeważnie koloru białego. Stożkowata głowa o szerokim nagim nosie i z krótkimi zaokrąglonymi uszami. Łapy wyposażone w potężne pazury służące do kopania w ziemi[3][5]. Posiada gruczoł zapachowy, wydzielający cuchnącą ciecz.
[edytuj] Tryb życia
Prowadzi samotniczy i głownie nocny tryb życia. W ciągu dnia można go spotkać na skalistych zboczach gdzie wypoczywa. Swoje terytorium opuszczają tylko podczas pory godowej. Podczas zimy zapada w lekki sen, przerywany jednak w cieplejsze dni[3][5].
Pora godowa przypada na koniec zimy i początek wiosny. Po ciąży trwającej 2 miesiące, samica rodzi 2-5 młodych. Samiec nie uczestniczy w wychowaniu młodych. Okres laktacji trwa około 8-10 tygodni. W sierpniu młode same już zdobywają pożywienie i wkrótce opuszczają matkę. Dojrzałość płciową uzyskują około 10-12 miesiąca życia. Na wolności żyją średnio 4-6 lat[3].
Dieta surillo andyjskiego różni się w zależności od pory roku. Na wiosnę i lato poluje głównie na chrząszcze i pająki, które wykopuje z ziemi za pomocą długich pazurów, natomiast zimą z powodów braku owadów zjada również małe ssaki, młode ptaki, jaja, węże oraz owoce[5]. Jest dość odporny na jad grzechotników[6].
[edytuj] Podgatunki
Wyróżnia się kilka podgatuków[4][1]:
- C. chinga budini Thomas, 1919
- C. chinga chinga Molina, 1782
- C. chinga gibsoni Thomas, 1910
- C. chinga inca Thomas, 1900
- C. chinga mendosus Thomas, 1921
- C. chinga rex Thomas, 1898
- C. chinga suffocans Illiger, 1811
[edytuj] Znaczenie
Ze względu na wydzielanie cuchnących cieczy, ssak ma ten niewielu wrogów. Na surillo polują niektóre węże, ptaki drapieżne i lisy z rodzaju Pseudalopex[3]. Jest naturalnym nosicielem tasiemca z gatunku Spirometra erinacei[7]. Jest roznosicielem wścieklizny i świdrowca amerykańskiego[3]. W latach 70 i 80 w Argentynie był silnie poławiany dla futer[2].
[edytuj] Zagrożenie i ochrona
W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka)[2]. Głównym zagrożeniem dla tego ssaka jest działalność człowieka, niszczenie naturalnych siedlisk przez erozję gleby i wypas zwierząt gospodarskich.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Conepatus chinga w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Conepatus chinga. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Kevin Afflerbaugh: Conepatus chinga (ang.). Animal Diversity Web. [dostęp 13 czerwca 2009].
- ↑ 4,0 4,1 Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Conepatus chinga. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 13 czerwca 2009]
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Molina's Hog-nosed Skunk (Conepatus chinga) (ang.). Lioncrusher's Domain. [dostęp 13 czerwca 2009].
- ↑ Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
- ↑ Luis A. Gómez-Puerta, Daniel S. Ticona, Maria T. López-Urbina, Armando E. González. The Andean hog-nosed skunk Conepatus chinga Molina, 1782 as a new definitive host for Spirometra erinacei Faust, Campbell & Kellog, 1929. „Veterinary Parasitology”. 160 (3-4), s. 334-336, Marzec 2009. Elsevier B.V. doi:10.1016/j.vetpar.2008.11.030.
