Surillo andyjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Surillo andyjski
Conepatus chinga[1]
(Molina, 1782)
Surillo andyjski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina skunksowate
Rodzaj Conepatus
Gatunek surillo andyjski
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies

Surillo andyjski (Conepatus chinga) – drapieżny ssak z rodziny skunksowatych.

Występowanie i biotop[edytuj | edytuj kod]

Surillo andyjski występuje w środkowo-południowej Ameryce Południowej od południowego Peru, poprzez Boliwię, Urugwaj, Paragwaj, Chile do południowej Argentyny. Obserwowany również w południowej Brazylii[2][3][4]. Zamieszkuje otwarte kaniony i stepy bogate w roślinność[5][3]. Odpoczywa pośród krzewów w lasach i na skalistych zboczach gór[3].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe dane
Długość ciała 300-490 mm
Długość ogona 20 cm
Masa ciała 2,3-4,5 kg
Dojrzałość płciowa około roku
Ciąża około 2 miesięcy
Liczba młodych
w miocie
2-5
Długość życia 4-6 lat

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Średniej wielkości ssak o krępym ciele i krótkich, grubych nogach. Ubarwienie ciała charakterystyczne dla skunksowatych. Sieść koloru czarnego. Od głowy, poprzez boki ciała ciągną się dwa białe paski. Gruby, puszysty ogon przeważnie koloru białego. Stożkowata głowa o szerokim nagim nosie i z krótkimi zaokrąglonymi uszami. Łapy wyposażone w potężne pazury służące do kopania w ziemi[3][5]. Posiada gruczoł zapachowy, wydzielający cuchnącą ciecz.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Prowadzi samotniczy i głownie nocny tryb życia. W ciągu dnia można go spotkać na skalistych zboczach gdzie wypoczywa. Swoje terytorium opuszczają tylko podczas pory godowej. Podczas zimy zapada w lekki sen, przerywany jednak w cieplejsze dni[3][5].

Pora godowa przypada na koniec zimy i początek wiosny. Po ciąży trwającej 2 miesiące, samica rodzi 2-5 młodych. Samiec nie uczestniczy w wychowaniu młodych. Okres laktacji trwa około 8-10 tygodni. W sierpniu młode same już zdobywają pożywienie i wkrótce opuszczają matkę. Dojrzałość płciową uzyskują około 10-12 miesiąca życia. Na wolności żyją średnio 4-6 lat[3].

Dieta surillo andyjskiego różni się w zależności od pory roku. Na wiosnę i lato poluje głównie na chrząszcze i pająki, które wykopuje z ziemi za pomocą długich pazurów, natomiast zimą z powodów braku owadów zjada również małe ssaki, młode ptaki, jaja, węże oraz owoce[5]. Jest dość odporny na jad grzechotników[6].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się kilka podgatuków[4][1]:

  • C. chinga budini Thomas, 1919
  • C. chinga chinga Molina, 1782
  • C. chinga gibsoni Thomas, 1910
  • C. chinga inca Thomas, 1900
  • C. chinga mendosus Thomas, 1921
  • C. chinga rex Thomas, 1898
  • C. chinga suffocans Illiger, 1811

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na wydzielanie cuchnących cieczy, ssak ma ten niewielu wrogów. Na surillo polują niektóre węże, ptaki drapieżne i lisy z rodzaju Pseudalopex[3]. Jest naturalnym nosicielem tasiemca z gatunku Spirometra erinacei[7]. Jest roznosicielem wścieklizny i świdrowca amerykańskiego[3]. W latach 70 i 80 w Argentynie był silnie poławiany dla futer[2].

Zagrożenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka)[2]. Głównym zagrożeniem dla tego ssaka jest działalność człowieka, niszczenie naturalnych siedlisk przez erozję gleby i wypas zwierząt gospodarskich.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Conepatus chinga w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Conepatus chinga. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Kevin Afflerbaugh: Conepatus chinga (ang.). Animal Diversity Web. [dostęp 13 czerwca 2009].
  4. 4,0 4,1 Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Conepatus chinga. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 13 czerwca 2009]
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Molina's Hog-nosed Skunk (Conepatus chinga) (ang.). Lioncrusher's Domain. [dostęp 13 czerwca 2009].
  6. Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
  7. Luis A. Gómez-Puerta, Daniel S. Ticona, Maria T. López-Urbina, Armando E. González. The Andean hog-nosed skunk Conepatus chinga Molina, 1782 as a new definitive host for Spirometra erinacei Faust, Campbell & Kellog, 1929. „Veterinary Parasitology”. 160 (3-4), s. 334-336, Marzec 2009. Elsevier B.V. doi:10.1016/j.vetpar.2008.11.030.