Surykatka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Surykatka
Suricata suricatta[1]
(Schreber, 1776)
Surykatka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina mangustowate
Rodzaj Suricata
Desmarest, 1804
Gatunek surykatka
Podgatunki
  • S. suricatta iona Cabral, 1971
  • S. suricatta marjoriae Bradfield, 1936
  • S. suricatta suricatta (Schreber, 1776)[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Główny obszar występowania surykatek
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło surykatka w Wikisłowniku

Surykatka (Suricata suricatta) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny mangustowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Suricata. W Afryce oraz krajach anglojęzycznych znana jest pod nazwą meerkat. Ta nazwa została błędnie zaczerpnięta z języka niderlandzkiego, a tłumaczyć ją można jako kot jeziorowy. W niderlandzkim surykatka zawsze była nazywana stokstaartje, a niderlandzkie słowo meerkat odnosi się do koczkodana.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkują południową część Afryki, głównie pustynię Kalahari.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Wygląd
Smukła sylwetka, wierzch ciała jasnopopielaty z czarnym, poprzecznym pręgowaniem. Głowa biała, uszy czarne. Ogon ciemno żółty o czarnym końcu.
Rozmiary
długość ciała: 25-35 cm
długość ogona: 17-25 cm
Masa
720-731 g
Pożywienie
Wszystkożerna, głównie owady i inne bezkręgowce, ale również gady, ptaki i ssaki uzupełnione pokarmem roślinnym.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Prowadzi dzienny tryb życia, zazwyczaj w stadach zajmujących określone terytorium. Liczące do 30 osobników stado składa się zwykle z dwóch lub trzech grup rodzinnych. Grupę rodzinną tworzy przystępująca do rozrodu para oraz ich potomstwo, które nie osiągnęło jeszcze dojrzałości płciowej. Na terenie otwartym surykatki kopią nory, lecz gdy jest to możliwe, korzystają ze skalnych szczelin.

Surykatki mają silnie rozwinięte zachowania socjalne. Wykazują wiele zachowań antydrapieżniczych, od sygnałów alarmowych po czynną, grupową obronę przed atakującym drapieżnikiem. W czasie żerowania co najmniej jeden z członków stada zajmuje pozycję w najwyższym punkcie terenu i obserwuje otoczenie. W razie niebezpieczeństwa strażnik wydaje odpowiedni do zagrożenia dźwięk alarmowy, na który stado reaguje stosownie do sytuacji.

Starsze surykatki uczą młode, jak obchodzić się ze zdobyczą, organizując dla nich "szkoły łowieckie". Najpierw młoda surykatka dostaje martwe zwierzę (np. skorpiona) w celu poznania ofiary, następnie zaś żywe, nieuzbrojone zwierzę (np. skorpiona bez żądła). Dopiero na końcu młoda surykatka dostaje żywe, uzbrojone zwierzę (np. skorpiona z żądłem) w celu jak najszybszego zabicia go[4][5].

Surykatki mają podwyższoną odporność na jad niektórych gatunków węży i skorpionów[6].

Przez wiele miesięcy mogą żyć bez wody, gdyż przeżuwają dzikie melony, wilgotne korzonki i bulwy, które wcześniej wykopały.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

W warunkach naturalnych surykatki mogą rodzić młode o każdej porze roku. Ciężarne samice spotyka się najczęściej od sierpnia do marca[7]. Ciąża trwa 11 tygodni, a w miocie rodzi się zazwyczaj 2 do 4 młodych. Samica może urodzić do trzech miotów w roku. Długość życia surykatek dochodzi do 12 lat (średnio 7 lat).

Wykorzystanie przez człowieka[edytuj | edytuj kod]

Młode surykatki łatwo oswoić. Wykorzystuje się je jako łowców gryzoni, co często robią Afrykańczycy.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Suricata suricatta w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Suricata suricatta. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 11 października 2009]
  3. Suricata suricatta. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. Thornton Alex; McAuliffe Katherine. "Teaching in Wild Meerkats". Science 313 (5784): 227–9. (abstrakt)
  5. Bjorn Carey: Hunting 101: Meerkats Teach Scorpion Dismemberment (ang.). LiveScience, 2006. [dostęp 3 sierpnia 2008].
  6. Josh Clark: Are meerkats immune to poison? (ang.). HowStuffWorks. [dostęp 3 sierpnia 2008].
  7. Fuehrer, T.: Suricata suricatta (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2003. [dostęp 3 sierpnia 2008].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Fuehrer, T.: Suricata suricatta (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2003. [dostęp 3 sierpnia 2008].
  2. Colenso Maria: How Meerkats Work (ang.). HowStuffWorks. [dostęp 3 sierpnia 2008].