Sushi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy sztuki kulinarnej. Zobacz też: Sushi (album).
Sushi (na pierwszym planie maki-zushi)
Nigiri z łososia
Chirashi-zushi
Oshi-zushi
Inari-zushi

Sushi (jap. 寿司, 鮨 lub 鮓?)[1]potrawa japońska złożona z gotowanego ryżu zaprawionego octem ryżowym (jap. ?, su) oraz najróżniejszych dodatków w postaci, przeważnie surowych: owoców morza, wodorostów nori, kawałków ryb, warzyw, grzybów, jajek. Ze względu na bardzo krótki termin przydatności do spożycia, w restauracjach japońskich jest przygotowywana po dokonaniu zamówienia.

Spożywanie[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjnie sushi spożywa się palcami lub pałeczkami, niedozwolone jest jednak pozostawianie nadgryzionego kawałka na talerzu. Do sushi podaje się sos sojowy do maczania, zielony japoński chrzan wasabi o intensywnym smaku oraz marynowany imbir, który spożywa się (w małych ilościach) pomiędzy różnymi rodzajami potrawy dla oczyszczenia kubków smakowych. Z tego powodu odradza się także picie wody. Do sushi najczęściej podawana jest zielona herbata (może to być agari, hojicha bądź inna).

W restauracjach podaje się specjalne zestawy sushi, choć można także osobiście skomponować taki zestaw. Gotowe zestawy mają różnorodne nazwy, jednak dość często pojawiają się takie, jak: ume („śliwa” – zestaw tani), take („bambus” – zestaw pośredni), czy matsu („sosna” – zestaw wykwintny). Takie zestawy zawierają kawałki sushi różnego rodzaju. Zazwyczaj kosztują one mniej, niż zestawy dobierane przez klienta.

Niektóre z dodatków podawanych wraz w zestawie są już zawarte w potrawie. Przykładem może być chrzan wasabi, który dodawany jest z jednej strony rybnego kawałka przed owinięciem go nori lub przykryciem ryżem.

Rodzaje[edytuj | edytuj kod]

Istnieje wiele rodzajów sushi[2]:

  • nigiri-zushi (jap. 握り寿司?), czyli sushi formowane w dłoni – jest to najpopularniejsza obok maki-zushi postać tej potrawy. Ryż formuje się w owalne paluszki, a następnie kładzie się na nie jednego rodzaju rybę lub owoc morza;
  • maki-zushi (jap. 巻き寿司?) powstają w wyniku ułożenia ryżu oraz ryby (często także ogórka) na płacie wodorostu nori (jap. 海苔?) oraz zwinięciu wodorostu razem ze składnikami. Do zawijania używa się często bambusowej maty – w ten sposób powstaje rulon, który kroi się następnie na mniejsze kawałki, przy czym ich długość powinna być mniejsza od średnicy;
  • chirashi-zushi (jap. 散らし寿司?), czyli „sushi porozsypywane”, to znaczy podane jako miseczka z ryżem i ułożonymi na nim kawałkami sashimi. Takie sushi pokrywa się także warstwą pokrojonych w paseczki warzyw, tofu i grzybów;
  • temaki-zushi (jap. 手巻き寿司?) jest tworzone przez spożywających: na stół podaje się tacę z przygotowanymi składnikami, ryż oraz nori, z których każdy biesiadnik sam komponuje swoje sushi;
  • oshi-zushi (jap. 押し寿司?), sushi popularne w regionie Kansai, ma kształt prostopadłościanu, który uzyskuje się dzięki specjalnej formie nazywanej oshibako;
  • inari-zushi (jap. 稲荷寿司?), smażone tofu wypełnione ryżem; może też zawierać inne, dodatkowe składniki w zależności od regionu;
  • nare-zushi (jap. 熟れ寿司?), jego składnikiem jest sfermentowana ryba; ryba jest przedtem patroszona, wypełniana solą i wkładana na dłuższy czas do beczki;

Maki-zushi[edytuj | edytuj kod]

Maki-zushi (jap. 巻き寿司, 巻き鮨, 巻鮨 maki-zushi ?) - "sushi zwijane", podane w formie pokrojonego na plasterki wałka z ryżu owiniętego prasowanymi algami morskimi (nori); również podaje się go z chrzanem japońskim wasabi, sosem sojowym i marynowanym imbirem.

Wyróżnia się następujące rodzaje maki-zushi (w nawiasach podano nazwę głównego składnika, pełną nazwę potrawy uzyskuje się dodając na końcu wyraz maki):

Maki-zushi dzieli się również ze względu na:

  • rozmiar: hoso-maki (małe, wysokie, 2-3 cm), naka-maki (średnie, 3-4 cm), futo-maki (duże, płaskie, 4-6 cm, czasami podaje się w sposób dekoracyjny - z wystającą sałatą, ogórkami, tworzącymi coś na kształt korony)
  • sposób podania: temaki (rożek z alg nori), uramaki („wywinięte maki”: dodatki owinięte są algami, a ryż tworzy warstwę zewnętrzną).

Sushi zachodnie[edytuj | edytuj kod]

Sushi zdobyło dużą popularność również na Zachodzie. Przez to w Stanach Zjednoczonych powstały między innymi takie odmiany jak: California roll (z awokado, krabowymi paluszkami i ogórkiem), Caterpillar roll (z awokado, węgorzem, ogórkiem i krabowymi paluszkami), Spider roll (ze smażonym krabem i dodatkami), Philadelphia roll (z łososiem, białym serem, ogórkiem i cebulą), Crunchy roll (California Roll w cieście naleśnikowym, często z sosem) i wiele innych[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Sushi z ogórkiem nazywa się imieniem mitologicznego potwora, kappy.

Przypisy

  1. W złożeniach, np. nigiri-zushi, pierwsza litera „s” zastępowana jest przez „z” ze względu na rendaku, udźwięcznienie spółgłoski występujące w takiej sytuacji w języku japońskim.
  2. 101 kinds of sushi in Japan
  3. Different types of sushi

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]