Swap

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy umowy pomiędzy dwoma podmiotami. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Swap – umowa pomiędzy dwoma podmiotami na wymianę przyszłych przepływów pieniężnych. Umowa ta określa jak ma wyglądać rozliczenie oraz kiedy przepływy mają nastąpić.

W szczególności może polegać na umowie między dwoma podmiotami, w której płatność o oprocentowaniu zmiennym zamieniana jest na płatność o oprocentowaniu stałym. Pozwala to uzyskać korzyści obu stron. Przykładowo:

Podmiot 1 otrzymuje propozycję kredytów oprocentowanych: 5% rocznie lub WIBOR +1% rocznie

Podmiot 2 otrzymuje propozycję kredytów oprocentowanych: 5,1% rocznie lub WIBOR +1,3% rocznie

Jeśli Podmiot 1 jest zainteresowany kredytem o oprocentowaniu stałym, a Podmiot 2 o oprocentowaniu zmiennym, może dojść do transakcji, w której oba podmioty biorą przeciwne kredyty i następuje wymiana:

Podmiot 1: WIBOR +1% – [WIBOR – 3,95%] = 4,95%

Podmiot 2: 5,1% + [WIBOR – 3,95%] = WIBOR +1,15%

Jak widać, obie strony płacą mniej, niż gdyby każda wzięła kredyt bezpośrednio w banku.

Uczestnicy rynku swapów[edytuj | edytuj kod]

  • End users – faktyczni klienci rynku swapów, chcący zabezpieczyć posiadane aktywa, zobowiązania, lub inwestorzy spekulujący na zmianę warunków rynkowych.
  • Market makers – twórcy rynku, instytucje finansowe zapewniające płynność rynkowi, poprzez dokonywanie przeciwstawnych pozycji na rynku swapów. End users z reguły dokonują transakcji z market makers, niż z innymi klientami. Market makers zwykle zabezpieczają otwarte pozycje poprzez zawarcie przeciwstawnego kontraktu lub przy użyciu płynnych rynków (futures i obligacje skarbowe).
  • Pośrednicy finansowi – znajdują się pomiędzy dwiema stronami kontraktu, przejmując na siebie ryzyko kredytowe związane z niewywiązaniem się jednej ze stron z kontraktu. Jako premię za ponoszone ryzyko pośrednik pobiera odpowiednią opłatę.

Podział swapów finansowych[1][edytuj | edytuj kod]

Kontrakty swap tworzą bardzo liczną rodzinę, którą można klasyfikować, przyjmując różne kryteria. Poniżej przedstawiony jest podział ze względu na:

  • instrument bazowy
    • procentowe
    • walutowe
    • walutowo-procentowe
    • towarowe
    • oparte na papierach wartościowych
    • oparte na standingu kredytowym
    • oparte na rozmaitych indeksach
  • wielkość i zmienność kwoty podstawowej
    • dopasowane
    • zaliczkowe
    • amortyzowane
    • o zmiennej kwocie kontraktu
  • charakter kwoty podstawowej
    • oparte na pasywach
    • oparte na aktywach
  • rodzaj transakcji
    • proste, klasyczne (ang. plain vanilla)
    • modyfikowane (ang. swap derivatives)
  • walutę
    • jednowalutowe
    • dwuwalutowe
  • moment zakończenia
    • zamykane w terminie
    • z prawem wcześniejszego zamknięcia
    • z prawem przedłużenia terminu zamknięcia
  • moment rozpoczęcia
    • rozpoczęte z umową
    • odłożone

Swapy dzielimy również na:

  • swapy pierwszej generacji
  • swapy drugiej generacji

Do pierwszej generacji finansowych swapów należą trzy podstawowe rodzaje kontraktów:

Drugą generację swapów tworzą transakcje będące modyfikacją klasycznych swapów lub też modyfikacją innych instrumentów finansowych. Lista swapów nowszej generacji nie jest zamknięta. Wciąż powstają nowe rodzaje kontraktów, które wyodrębniane są według najróżniejszych kryteriów, takich jak na przykład konstrukcja transakcji, instrument bazowy, zastosowanie. Nie ma żadnych ograniczeń w konstruowaniu nowych typów swapów. Wiele kontraktów nie ma jeszcze polskiej nazwy. Najważniejszymi swapami drugiej generacji są:

  • swap amortyzowany (ang. amortising swap),
  • swap zaliczkowy (ang. accreting swap, drawdown swap),
  • swap o zmiennej kwocie kontraktu (ang. roller-coaster),
  • swap opóźniony (ang. forward start swap, deffer swap),
  • swap prolongowany (ang. extandable swap),
  • callable swap,
  • puttable swap,
  • capped swap,
  • floored swap,
  • callared swap,
  • swap zero-kuponowy (ang. zero-coupon swap),
  • opcja swapowa (ang. swaption),
  • swap aktywów (ang. asset swap),
  • swap towarowy (ang. commodity swap),
  • swap na zwłokę w spłacie kredytu (ang. credit default swap),
  • swap całkowitego dochodu (ang. total return swap),
  • swapy katastroficzne (ang. catastrophe swaps, CAT swaps).

Przypisy