Syberka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Będzina Syberka
osiedle mieszkaniowe Będzina
Miasto Będzin
Status osiedle mieszkaniowe
Założono 1960-85
W granicach Będzina 1915
Powierzchnia 1,06 km²
Wysokość 300 m n.p.m.
Ludność (2004)
 • liczba ludności
 • gęstość

15 600
14 800 os./km²
Strefa numeracyjna 032
Tablice rejestracyjne SBE
Położenie na mapie Będzina
Mapa lokalizacyjna Będzina
Syberka
Syberka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Syberka
Syberka
Ziemia 50°19′30″N 19°07′00″E/50,325000 19,116667Na mapach: 50°19′30″N 19°07′00″E/50,325000 19,116667

Osiedle Syberka (dawniej osiedle im. PPR) – duże osiedle mieszkaniowe w Będzinie, wybudowane na terenach dzielnicy Małobądz na powierzchni 105 ha.

Historia i ogólna charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Największe w Będzinie osiedle mieszkaniowe zostało wybudowane na wzniesieniu Syberka - jednym ze Wzgórz Małobądzkich (do 300 m n.p.m.) na terenie dzielnicy Małobądz w latach 1960-85, pomiędzy ulicami: Czeladzką, Małobądzką, Piłsudskiego i dzisiejszą trasą DK-86 Katowice-Warszawa (granica z miastem Czeladź). Do początków lat 90. XX w. nosiło oficjalnie imię PPR (Polskiej Partii Robotniczej), które przez mieszkańców nie była na co dzień używana.

Pierwsze plany zlokalizowania osiedla mieszkaniowego na wzgórzu Syberka powstały w latach 50. XX w. W "Elaboracie lokalizacyjnym osiedla Będzin-Syberka" z 13 XI 1957 r. można przeczytać, że osiedle ma stanowić największą i nowoczesną dzielnicę mieszkaniową. Początkowo pod jego realizację przeznaczono 63 ha, a później 83 ha. Jednym z pierwszych autorów projektów architektonicznych i głównej koncepcji był zespół Kazimierza Wejcherta (Miastoprojekt Katowice). Jednym z głównych projektantów był arch. Zbigniew Fuiński. Górzysty teren osiedla o bogatej rzeźbie terenu postanowiono wyeksponować wysokimi blokami. Pierwsze jednak najniżej budowane domy były jednopiętrowymi "bliźniakami" (w tym jednorodzinne), potem powstawały bloki czterokondygnacyjne, a na Syberce "Dolnej" pięciokondygnacyjne. Najwyżej wybudowano 11-kondygnacyjne czteroczłonowe "mrówkowce" (8 budynków, ul. Skalskiego), 2 bloki 11-12 kondygnacyjne oraz 9 bloków 13-kondygnacyjnych (ul. 9 Maja, na najwyżej położonym terenie). Łącznie wybudowano ponad 13 tysięcy izb, w tym w 82 wielorodzinnych blokach mieszkalnych. Osiedle zaplanowano początkowo na 20 tysięcy mieszkańców, a w końcu na 24 tysiące.

Zaplanowano również budowę czterech szkół podstawowych (powstały 3) i dwóch średnich (zawodowej i ogólnokształcącej, które nie powstały), kilku przedszkoli, kina na 600 osób (plac pod budowę przeznaczono na kościół i plebanię), pawilonu teatralno-widowiskowego, dwóch bibliotek, dwóch restauracji, baru mlecznego, kawiarni z dancingiem, dwóch przychodni lekarskich i trzech aptek, dwóch centrów handlowych oraz stacji benzynowej. Niestety, niektóre obiekty, zwł. ze sfery kultury i gastronomii nigdy nie powstały.

Syberka jest najludniejszą dzielnicą, liczącą nieco ponad 15 tys. (w 1986 prawie 19 tys.) mieszkańców i najgęściej zaludnioną częścią - 15 tys. os./km2).

W sąsiedztwie osiedla, po drugiej stronie trasy DK-86 (w granicach miasta Czeladź) znajduje się centrum handlowe M-1 (Real, Praktiker, MediaMarkt i inne) (połączone z osiedlem kładką dla pieszych nad drogą szybkiego ruchu). W lipcu 2008 r. przy ul. Piłsudskiego oddano do użytku duży pawilon meblowy "Black Red White". W sierpniu 2008 r. na odcinku 1300 m podjęto budowę ekranów dźwiękochłonnych (wysokość 5,5-6 m) od ul. Piłsudskiego do Czeladzkiej, izolujących osiedle od ruchliwej drogi ekspresowej DK-86. Budowę prowadziła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Jej koszt - ok. 7 mln zł. Inwestycja związana jest ze znacznym przekraczaniem ponad normę poziomu hałasu (o 6 decybeli, a w nocy o ok. 11 decybeli) od strony drogi ekspresowej, na co bezpośrednio narażonych jest ok. 1700 mieszkańców osiedla.

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Pochodzenie nazwy nie jest znane. Według legendy na wzgórzu istniał niegdyś punkt zborny dla osób zsyłanych na Sybir (Syberię) (do których to tradycji nawiązała parafia, tworząc jedyne w Polsce Sanktuarium Golgoty Wschodu). Z całą pewnością na Syberce znajdowała się tutaj rosyjska komora celna. Również w XIX w. działała tu niewielka kopalnia węgla, w wyrobiskach której w okresie międzywojennym urządzono strzelnicę 23. pułku artylerii lekkiej z Będzina (pozostałości do dziś).

Parafia[edytuj | edytuj kod]

1 kwietnia 1981 r. na osiedlu utworzono parafię Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny. W 1989 r. rozpoczęto budowę dwupoziomowego kościoła. 24 maja 1997 r. sosnowiecki ordynariusz bp Adam Śmigielski ustanowił kościół Sanktuarium Polskiej Golgoty Wschodu, a 28 maja 2000 r. konsekrował go.

Ulice osiedla[edytuj | edytuj kod]

  • 9 Maja
  • I Armii Wojska Polskiego
  • Broniewskiego, Władysława
  • Dąbrowszczaków
  • Chmielewskiego, Wirgiliusza
  • Gwardii Ludowej
  • Hibnera, Władysława (d. PCK)
  • Kasprzaka, Marcina
  • Kniewskiego, Władysława
  • Kowalczyka, Anastazego
  • Kruczkowskiego, Leona
  • Powstańców Śląskich
  • Rewolucjonistów
  • Rutkowskiego, Henryka
  • Skalskiego, Józefa
  • Szenwalda, Lucjana
  • Walki Młodych
  • Zwycięstwa

Ważniejsze instytucje[edytuj | edytuj kod]

  • Urząd Pocztowy
  • Urząd Skarbowy (do niedawna także Wojewódzki Ośrodek Szkoleniowy Kadr)
  • Szkoła Podstawowa nr 11 im. Władysława Broniewskiego
  • Szkoła Podstawowa nr 13 i Gimnazjum nr 2 (Miejski Zespół Szkół im. Huberta Wagnera)
  • Młodzieżowy Dom Kultury
  • Spółdzielnia Mieszkaniowa "Wspólnota"
  • Kościół Nawiedzenia NMP - Sanktuarium Golgoty Wschodu
  • Bank Śląski

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

AUTOBUS
27 Katowice Mickiewicza - Siemianowice Śląskie - Czeladź - Syberka - Będzin - Dąbrowa Górnicza Huta Katowice
40 Będzin Kościuszki - os.Zamkowe - Os. Syberka - Stadion - Centrum - Sosnowiec Pogoń - Milowice - Katowice Piotra Skargi
42 Będzin Kościuszki - Syberka - Czeladź - Siemianowice Śląskie - Brzeziny Śl. - Rozbark - Bytom Dw. PKP
61 Będzin Kościuszki - Syberka - Piaski - Milowice - Bogucice - Katowice Piotra Skargi
90 Zagórze Zajezdnia - Będzin - Warpie - Będzin - Syberka - Stadion - Warpie - Zagórze Zajezdnia "(okrężna)"
200 Sączów Kościół – Siemonia - Twardowice - Góra Siewierska - Strzyżowice - Psary - Łagisza - (Syberka) - Będzin Kościuszki (kurs wariantowy)
616 Sosnowiec Szpital Wojewódzki – Będzin – Syberka - os. Zamkowe - Syberka - Będzin - Szpital Wojewódzki (okrężna)
800 Będzin Kościuszki – Syberka - Piaski - Milowice - Katowice Piotra Skargi
813 Syberka Kościół - Stadion - Pogoń - Sosnowiec - Katowice Piotra Skargi (PRZYŚPIESZONA)
817 os. Zamkowe - Syberka - Milowice - Katowice Piotra Skargi (PRZYŚPIESZONA)
902 Sosnowiec Zagórze – Pogoń - Czeladź Piaski - Syberka - Będzin - Koszelew - Dąbrowa Górnicza - Sosnowiec Zagórze Zajezdnia (okrężna nocna)
904 Będzin Kościuszki - Syberka – Wojkowice - Grodziec - Czeladź - Piaski - Syberka - Będzin Kościuszki (okrężna nocna)
916 Ksawera Prosta – Gzichów Targowisko - Stadion – Syberka - Górki Małobądzkie - Syberka - Stadion - Targowsko - Ksawera Prosta (okrężna)
TRAMWAJ
22 Czeladź Pętla - Syberka - Rondo - Koszelew - Dąbrowa Górnicza Huta Katowice
Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.