Sygnał Wow!

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wydruk sygnału Wow! z notką J. R. Ehmana. Horyzontalnie są kanały częstotliwości (każdy kanał obejmuje 10 kHz), wertykalnie czas (lub współrzędna położenia na niebie). Zapis podaje względną moc sygnału: spacja = od 0 do 1.0, 1 = od 1.0 do 2.0, ..., 9 = od 9.0 do 10.0, A = od 10.0 do 11.0, ... , U = od 30.0 do 31.0
Graf mocy sygnału względem czasu z danych z wydruku powyżej. Moc jest podana w jednostce względnej będącej stosunkiem mocy sygnału do szumu, czas w sekundach.

Sygnał Wow! – silny sygnał radiowy odebrany przez dr. Jerry R. Ehmana 15 sierpnia 1977 r. przy pomocy należącego do Uniwersytetu Stanowego Ohio radioteleskopu The Big Ear, prowadzącego nasłuch nieba w ramach programu SETI. Przyciągnął dużą uwagę jako potencjalnie sztucznie wytworzony i pochodzący spoza Układu Słonecznego. Trwał 72 sekundy, po tym czasie już się nie powtórzył.

Nazwa sygnału wzięła się z notki zostawionej przez Ehmana na wydruku sygnału, gdy okazało się, że sygnał niemal idealnie pasuje do oczekiwanej charakterystyki sygnału od obcych.

Sygnał został odebrany na częstotliwości bardzo bliskiej linii wodoru (21 cm) i miał niezwykle wąskie pasmo (poniżej 10 kHz). Czas odbierania sygnału wynikał z konstrukcji radioteleskopu, który omiatał kolejne obszary nieba w miarę obracania się Ziemi. Każdy punkt mógł obserwować przez 72 sekundy. Zgodnie z charakterystyką pozaziemskiego źródła, intensywność sygnału rosła przez pierwsze 36 sekund, a następnie malała.

Radioteleskop, który wykrył sygnał, wyposażony był w dwie anteny odbiorcze, obserwujące obszary nieba odległe od siebie o 3/4°. Sygnały ich były od siebie odejmowane, aby usunąć „tło”, czyli emisję ze strony ziemskiej atmosfery i innych ziemskich obiektów. Punktowe źródło na niebie powinno przejść przez pola widzenia obydwu odbiorników, w odstępie około trzech minut. Jednak w wypadku „Sygnału Wow!” emisja została zarejestrowana tylko przez jedną z anten. Oznacza to, że emisja albo rozpoczęła się po przejściu przez pole widzenia pierwszej anteny, albo zakończyła przed wejściem w pole widzenia drugiej. Ponieważ zapisywana była tylko wartość bezwzględna różnicy sygnałów, nie wiadomo, która z anten sygnał zarejestrowała.

Możliwe lokalizacje źródła sygnału Wow! na mapie nieba. Źródło sygnału może leżeć gdziekolwiek w obszarze czerwonych pasm. Dla lepszej widoczności szerokość pasm na rysunku jest większa, niż w rzeczywistości

Niemożność ustalenia która z anten odebrała sygnał powoduje, że nie da się jednoznacznie ustalić położenia jego źródła. Możliwe wartości rektascensji to:

  • 19h 22m 24,64s ± 5s
  • 19h 25m 17,01s ± 5s

Deklinacja źródła jest jednoznacznie określona, ale ze względu na konstrukcje anten, znana jest ze słabszą dokładnością. Wynosiła ona −27° 03' ± 20'.

Ten region nieba znajduje się w konstelacji Strzelca, około 2,5 stopnia na południe od grupy gwiazd Chi Sagittarii. Tau Sagittarii jest najbliżej dobrze widoczną gwiazdą w pobliżu.

W 1987 i 1989 próbowano wykryć ponownie ten sygnał przy pomocy radioteleskopów META, a w 1995 i 1996 za pomocą znacznie potężniejszych urządzeń Very Large Array. Ponownie w 1999 roku za pomocą radioteleskopu Uniwersytetu Tasmańskiego. Żadna z tych prób nie zakończyła się sukcesem.

Mimo braku powtórzeń, "Sygnał Wow!" wciąż budzi zainteresowanie wielu ludzi. Dotychczas nie udało się ustalić wiarygodnego naturalnego źródła jego pochodzenia, pozostawiając sugestię, że jego źródłem było życie pozaziemskie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Michael Brooks: 13 Things That Don't Make Sense. Londyn: Profile Books, 2010, s. 97–109. ISBN 978 1 86197 817 2.
Jerry R. Ehman: The Big Ear Wow! Signal What We Know and Don't Know About It After 20 Years (ang.). 1998-02-03. [dostęp 2012-08-15].