Symcha Ratajzer-Rotem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Symcha Rotem
Szymon Rathajzer

Kazik
Symcha Rotem i Agnieszka Arnold
Symcha Rotem i Agnieszka Arnold
Data i miejsce urodzenia 10 lutego 1925
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne ŻOB, AK
Stanowiska łącznik Żydowskiej Organizacji Bojowej
Główne wojny i bitwy II wojna światowa:
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RP Złoty Medal Wojska Polskiego
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Symcha Ratajzer-Rotem w Wikicytatach

Symcha Rotem, pierwotnie Szymon Rathajzer, ps. Kazik (hebr. שמחה ראטהייזר-רותם; ur. 10 lutego 1925 w Warszawie[1]) – żydowski działacz ruchu oporu w czasie II wojny światowej, jeden z ostatnich żyjących uczestników powstania w getcie warszawskim, łącznik Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB) po aryjskiej stronie Warszawy. Należał do organizatorów akcji pomocy bojownikom getta. Od 15 kwietnia 2008 Honorowy Obywatel miasta stołecznego Warszawy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był członkiem młodzieżowej organizacji syjonistycznej Akiba. W getcie działał w Żydowskiej Organizacji Bojowej. Podczas powstania w getcie był członkiem grupy bojowej dowodzonej przez Hanocha Gutmana, która walczyła na terenie szopu szczotkarzy, a następnie w getcie centralnym. 1 maja 1943, na zlecenie Komendy Głównej ŻOB, wraz z Zygmuntem Frydrychem przedostał się tunelem, przekopanym przez Żydowski Związek Wojskowy pod ulicą Bonifraterską[2], na stronę aryjską, gdzie nawiązał kontakt z tamtejszym przedstawicielem ŻOB, Icchakiem Cukiermanem, w celu zorganizowania wyjścia bojowców z getta.

W nocy z 8 na 9 maja powrócił kanałami do getta. 9 maja wraz z polskimi pracownikami wodociągów miejskich zorganizował przeprowadzenie kanałami na aryjską stronę grupy ok. 30 bojowców, napotkanej w kanałach. 10 maja bojowcy zostali ewakuowani z kanałów włazem przy ulicy Prostej i przewiezieni podstawioną ciężarówką do lasu w Łomiankach pod Warszawą.

Uczestniczył w powstaniu warszawskim walcząc w oddziale Armii Ludowej na Starym Mieście[3]. Brał udział w wyprowadzaniu oddziałów powstańczych kanałami na Żoliborz. W styczniu 1945 na zlecenie Armii Ludowej został wysłany do Lublina wraz Ireną Golblum. Ich celem było nawiązanie kontaktu z Tymczasowym Rządem Polskim.

Po wojnie stał się jednym z organizatorów emigracji do Palestyny, gdzie sam dotarł w listopadzie 1946, osiedlając się w Jerozolimie.

Jako jeden z ostatnich żyjących uczestników powstania brał udział w obchodach 65. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim w kwietniu 2008. 13 maja 2010, razem z Pniną Grynszpan-Frymer, wziął udział w odsłonięciu pomnika Ewakuacji Bojowników Getta Warszawskiego na ul. Prostej 51. W 2013 wraz z Chawką Folman-Raban uczestniczył w obchodach 70. rocznicy powstania w getcie warszawskim[4].

W postać Kazika Ratajzera-Rotema w amerykańskim filmie Uprising z 2001 w reżyserii Jona Avneta wcielił się Stephen Moyer.

Jest głównym bohaterem filmu dokumentalnego Rotem Agnieszki Arnold z 2013.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Notacje historyczne: Symcha Ratajzer-Rotem. [dostęp 19 kwietnia 2013].
  2. Symcha Rotem: Wspomnienia powstańca z warszawskiego getta. Warszawa: Veda, 2012, s. 77. ISBN 978-83-61932-28-4.
  3. Symcha Rotem: Wspomnienia powstańca z warszawskiego getta. Warszawa: Veda, 2012, s. 177. ISBN 978-83-61932-28-4.
  4. Jerzy Majewski, Tomasz Urzykowski: Gdy getto umierało. "Jednym słowem, jednym wskazaniem palca skazywali Żyda na śmierć". wyborcza.pl, 19 kwietnia 2013. [dostęp 2013-05-17].
  5. Prezydent odznaczył Symchę Rotema. [dostęp 19 kwietnia 2013].
  6. M.P. z 2003 r. Nr 41, poz. 598 – pkt 4. (jako Rotem Simha)
  7. Podsekretarz Stanu w MON Robert Kupiecki złożył wizytę w Izraelu. wp.mil.pl, 9 maja 2013. [dostęp 13 maja 2013].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]