Synagoga Bne Emuna w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dom modlitwy Bne Emuna
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. A-838 z 1.02.1990 oraz 25.08.1994
Dom modlitwy Bne Emuna
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Data budowy 1886
Data zniszczenia II wojna światowa
Tradycja ortodoksyjna
Architekt Jacek Matusiński
Budulec murowana
Obecnie Centrum Kultury Żydowskiej
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Dom modlitwy Bne Emuna
Dom modlitwy Bne Emuna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dom modlitwy Bne Emuna
Dom modlitwy Bne Emuna
Ziemia 50°03′04,84″N 19°56′39,93″E/50,051344 19,944425Na mapach: 50°03′04,84″N 19°56′39,93″E/50,051344 19,944425
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Projekt synagogi

Synagoga Bne Emuna w Krakowie (z hebr. Dzieci Wiary) – synagoga znajdująca się na Kazimierzu w Krakowie, na rogu ulicy Dow Baera Meiselsa 17 oraz Placu Nowego 5.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Synagoga została zbudowana w 1886 roku z inicjatywy Żydowskiego Towarzystwa Modlitewnego i Dobroczynnego Bne Emuna, według projektu architekta i budowniczego Jacka Matusińskiego. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali wnętrze synagogi, przeznaczając ją następnie na warsztat stolarski. Po zakończeniu wojny nadal pełniła funkcję stolarni, a później magazynu. Od początku lat 80. budynek stał opuszczony i popadał w ruinę.

W latach 1988-1993 z inicjatywy Fundacji Judaica przeprowadzono gruntowny remont oraz rozbudowę synagogi z przeznaczeniem jej na Centrum Kultury Żydowskiej. Pracami tymi kierował architekt Dariusz Gruszka. Większość środków na remont przeznaczył Kongres Stanów Zjednoczonych oraz w mniejszym stopniu: Gmina Kraków, wojewoda krakowski, Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa oraz Generalny Konserwator Zabytków. Wówczas zakonserwowano i częściowo zrekonstruowano polichromie na suficie głównej sali modlitewnej oraz tablicę z nazwiskami zmarłych fundatorów i członków bractwa. 24 listopada 1993 roku w synagodze uroczyście otwarto Centrum Kultury Żydowskiej. Cały remont kosztował ponad 2 miliony złotych.

Information icon.svg Osobny artykuł: Centrum Kultury Żydowskiej.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Murowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta, w stylu neoromańskim z elementami mauretańskimi. Do dnia dzisiejszego zachowało się wiele oryginalnych elementów wystroju. Nad głównym wejściem znajduje się charakterystyczny trójkątny przyczółek, a otwory okienne są zakończone półokrągłe.

Wewnątrz w głównej sali modlitewnej, która obecnie pełni rolę sali wykładowej, zachowała się wnęka po Aron ha-kodesz oraz fragment belkowania nad nim, tablica jorcajtowa oraz pozostałości oryginalnej, zrekonstruowanej polichromii. Obecnie w sali głównej znajdują się dwie tablice pamiątkowe: jedna poświęcona Rafaelowi Scharfowi, a druga upamiętniająca wyposażenie Centrum ze środków Republiki Federalnej Niemiec w sprzęt nagłaśniający i konferencyjny, a przekazany przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Na ścianie południowej wisi wielki obraz Vincenta Capraro pt. "Żydzi z Vught", który poświęcony jest wydarzeniom, które miały miejsce w Vught, w obozie koncentracyjnym powstałym w 1942 roku w okolicach s'Hertogenbosch na południu Holandii.

Spór o odzyskanie synagogi[edytuj | edytuj kod]

W 2001 roku do komisji regulacyjnej wpłynął wniosek o zwrot budynku synagogi Bne Emuna na rzecz Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]