Synagoga Hurwa w Jerozolimie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Synagoga Hurva góruje nad miastem

Synagoga Hurwa w Jerozolimie (hebr. בית הכנסת החורבה) – synagoga, odbudowana w ostatnich latach, znajdująca się w Jerozolimie, w Dzielnicy Żydowskiej Starego Miasta. Od XVI wieku do 1948 r. była główną synagogą Jerozolimy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

XVIII wiek[edytuj | edytuj kod]

Synagoga przed odbudową
Odbudowa synagogi
Odbudowa synagogi, lipiec 2007
Odbudowa synagogi, grudzień 2007

W 1700 roku z Polski do Jerozolimy przybyło około tysiąc osób z rabinem Judą Chasydem na czele. Wówczas zakupili obszerną działkę obok synagogi Ramban pod budowę aszkenazejskiej synagogi.

Po dwudziestu latach, po śmierci rabina Judy Chasyda okazało się jednak, że społeczność przybyłych z Polski Żydów nie jest w stanie wypłacić się administracji osmańskiej ani arabskim posiadaczom.

W 1721 roku spalono kilka synagog, w tym niedokończoną konstrukcję synagogi aszkenazejskiej z ponad 40 wewnątrz zwojami Tory oraz skonfiskowano na rzecz Arabów całe mienie i posiadłości należące do Żydów. Od tego czasu plac na którym miała stanąć synagoga nazwano Hurbat Rab Jehudah HaHasid, czyli Ruiny Rabina Judy Chasyda, w skrócie Hurba, czyli Ruina.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Po stu latach umorzono zapisane w księgach długi i Żydzi aszkenazyjscy znów mogli się osiedlać w Jerozolimie. Pomiędzy 1809 a 1812 rokiem do Safedu przybyła grupa ascetycznych Żydów z Litwy, zwanych Peruszim, którzy po trzęsieniach ziemi oraz licznych epidemiach z 1837 roku uciekli do Jerozolimy i tam odbudowali gminę aszkenazejską.

W 1855 roku rozpoczęto budowę nowej synagogi, którą ukończono w 1864[1] roku. Wówczas była największą budowlą w mieście, a jej wysokość wynosiła 82 stopy. Mimo iż oficjalnie została nazwana Beit Jaakow, to przez większość tradycyjnie zwana była Hurwa.

Przez następne 84 lata synagoga była uważana za najpiękniejszą i najważniejszą synagogę w Jerozolimie. O jej pozycji świadczyła również, znajdująca się obok Jesziwa Etz Haim, największa i najbardziej wpływowa szkoła religijna w mieście. Przez wiele lat synagoga była również centrum życia religijnego i duchowego aszkenazejskich Żydów w Jerozolimie, która była pod kontrolą muzułmanów. Urzędowali w niej główni rabini Palestyny.

Zniszczenie i stan dzisiejszy[edytuj | edytuj kod]

Podczas I wojny izraelsko-arabskiej synagoga została wysadzona w powietrze przez Jordańczyków z Legionu Arabskiego. Od tego czasu synagoga przez wiele lat stała w stanie trwałej ruiny. Od 2005 roku synagoga była odbudowywana. Ukończenie odbudowy i otwarcie nastąpiło w marcu 2010 roku.

Przypisy

  1. Praca zbiorowa: Przewodniki Wiedzy i Życia - Jerozolima i Ziemia Święta. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2009, s. 80. ISBN 978-837-575-640-1.

Galeria[edytuj | edytuj kod]