Synagoga w Brzegu
| Synagoga w Brzegu | |
 |
|
| Data budowy | 1799 |
| Data zniszczenia | 9 na 10 listopada 1938 |
| Budulec | murowana |
| Obecnie | mieszkania |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Synagoga w Brzegu (niem. Synagoge in Brieg) — budynek dawnej synagogi znajdujący się w Brzegu, na rogu obecnych ulic 3 Maja i Długiej (przed ul. Jagiełły).
Na początku XVI w. w Brzegu istniał inny budynek synagogi, jednak spłonął w 1507 r.[1]
Późniejsza synagoga została zbudowana w 1799 roku przez Żydów, którzy sprowadzili się do Brzegu w 1660 r. z Białej[2]. Pierwszy rabin zatrudniony został przez gminę w 1816 roku[1]. W 1899 roku przeprowadzono pierwszy generalny remont budynku, zaś drugi w 1937 roku. Podczas nocy kryształowej z 9 na 10 listopada 1938 roku hitlerowcy doszczętnie zdewastowali wnętrze synagogi oraz spalili publicznie zwoje Tory. W 1940 roku synagoga została przebudowana z przeznaczeniem na mieszkania.
Murowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta, w stylu klasycystycznym. Do dnia dzisiejszego zachowało się jedynie kilka zdobień elewacji północnej i wschodniej. Są to m.in. pilastry zwieńczone trójkątnym przyczółkiem znajdujące się na środku ściany północnej (ul. Długa). Obecne pierwotnie na ścianie wschodniej (ul. 3 Maja) między pilastrami podłużne i okrągłe okna są obecnie zamurowane, aczkolwiek można dostrzec ich zarys po wgłębieniach na tynku.
[edytuj] Dawna brzeska synagoga na fotografii
-
Ściana wschodnia sprzed przebudowy z 1940 r.
-
Ściana wschodnia z pilastrami (stan na 2007 r.)
-
Ściana północna z pilastrami i frontonem (2007)
-
Fronton ściany północnej (2007)
[edytuj] Bibliografia
- Zdjęcie synagogi brzeskiej sprzed przebudowy (w 1940 r.) znajduje się na stronie 30. książki: Brzeg na starej fotografii, wydanej w 1983 r. przez Towarzystwo opieki nad zabytkami (tekst opracował Wiesław Skibiński, zdjęcia ze zbiorów Muzeum Piastów Śląskich zreprodukował Wiesław Kafel).
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Internet Archive Wayback Machine
- ↑ http://www.kirkuty.xip.pl/brzeg.htm (tekst o cmentarzu żydowskim w Brzegu).
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Synagoga w Brzegu na portalu Wirtualny Sztetl
