Synagoga w Dura Europos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pozostałości synagogi - na drugim planie
Malowidło przedstawiające przejście przez Morze Czerwone

Synagoga w Dura Europosantyczna synagoga znajdująca się w Dura Europos, w Syrii. Jest obecnie jedyną zachowaną synagogą z czasów starożytnych, która jest pokryta malarstwem figuralnym. Judaizm bowiem zabrania przedstawiania ludzi i zwierząt.

Synagoga powstała w wyniku przekształcenia prywatnego domu, który już pod koniec II wieku był używany jako żydowski dom modlitwy. Ta budowla została zastąpiona nową w latach 244-245, o czym wiadomo na podstawie daty zachowanej na jednej z cegieł. Synagoga została odkryta w 1932 roku.

Dom na planie prostokąta o wymiarach około 15 na 8 metra posiadał dobudówkę o wymiarach około 10 na 8 metrów[1]. Główny budynek był położony wokół dziedzińca. Dobudowka składała się z perystylu i sali zebrań dla gminy. Ta sala była pokryta malowidłami ściennymi przedstawiającymi sceny ze Starego Testamentu, m.in.: Mojżesza przy krzaku gorejącym, wyjście Izraelitów z Egiptu, przejście przez Morze Czerwone i wejście do Ziemi Obiecanej. Malowidła powstały pod wpływem sztuki partyjskiej. Są one dobrze zachowane, ponieważ w 256 roku obwarowania Dura Europos były wzmiacniane i wówczas domy stojące przy nich zostały zamurowane i stały się częścią miejskich umocnień.

Malowidła w Dura Europos są jak dotąd jedynymi znanymi, ale są przesłanki, że w tym okresie istniały inne malowane synagogi. Talmud Jerozolimski (Traktat Avoda Zara III 3/42a) informuje, że w owym czasie rozpoczęto malowanie ścian synagog i rabbi Jochanan nie był w stanie temu zapobiec. Z Apameia Kibotos znane są monety z czasów cesarza Septymiusza Sewera, które przedstawiają Arkę Noego.

Obecnie malowidła znajdują się w Muzeum Narodowym w Damaszku[2].

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Arne Effenberger, Frühchristliche Kunst und Kultur, Lipsk 1986, str. 89-91, ISBN 3-7338-0010-9
  • C. H. Kraeling, The excavations at Dura-Europos: conducted by Yale University and the French Academy of Inscriptions and Letters, Final report 8 Part 1, The synagogue, New Haven 1956, Yale University Press.

Przypisy

  1. Zobacz plan synagogi
  2. André Grabar, Le premier art chrétien, 1966, s. 74-77.