System kołowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

System kołowy – sposób rozgrywania zawodów sportowych w dyscyplinach, w których rywalizacja polega na bezpośrednich pojedynkach pomiędzy uczestnikami. W systemie kołowym każdy uczestnik gra kolejno ze wszystkimi przeciwnikami. Ten sposób rozgrywek nazywany jest również systemem każdy z każdym, w anglojęzycznej literaturze round-robin.

Opis[edytuj | edytuj kod]

System kołowy jest uważany za najbardziej obiektywny sposób wyłonienia najlepszego zawodnika lub drużyny. Stosowanie tego systemu jest ściśle zależne od liczby uczestników i możliwości technicznych rozegrania określonej liczby gier (bezpośrednich pojedynków). W tym systemie liczba gier (G) jest zależna od liczby uczestników (N):

G={\frac{N\cdot(N-1)}{2}}

System kołowy stosuje się powszechnie w drużynowych rozgrywkach ligowych, w których wszystkie drużyny są podzielone na grupy (ligi) w taki sposób, by wszystkie pojedynki pomiędzy członkami jednej grupy mogły zostać rozegrane w określonym czasie (np. w ciągu jednego sezonu).

Zawody, w których nie jest możliwe zastosowanie systemu kołowego ze względu na zbyt dużą liczbę uczestników są rozgrywane systemem pucharowym, szwajcarskim lub mieszanym. Przykładem zastosowania systemu mieszanego jest turniej o mistrzostwo świata w piłce nożnej, w którym początkowo drużyny w małych grupach grają systemem kołowym, po czym po dwie najlepsze drużyny z grup eliminacyjnych rozgrywają mecze systemem pucharowym.

Tabela Bergera[edytuj | edytuj kod]

Jedną z metod parowania rywali w systemie kołowym jest tabela opracowana przez austriackiego teoretyka szachowego Johanna Bergera. Zapewnia ona optymalną liczbę partii granych białymi i czarnymi figurami (w przypadku szachów) bądź meczów domowych i wyjazdowych (w przypadku gier zespołowych).

Przykład tabeli Bergera dla 5 lub 6 uczestników turnieju[1]:

Kolejka Pary
1 1-(6) 2-5 3-4
2 (6)-4 5-3 1-2
3 2-(6) 3-1 4-5
4 (6)-5 1-4 2-3
5 3-(6) 4-2 5-1

Jeśli w turnieju występuje 5 zawodników, w kolejnych kolejkach pauzują bezpośredni rywale zawodnika nr 6.

Sposób tworzenia tabeli[edytuj | edytuj kod]

Krok 1. Parzystą liczbę zawodników (nieparzystą, w celu wykonania tabeli, powiększa się o 1) dzieli się przez 2, uzyskując liczbę meczów w kolejce. W przypadku 5 lub 6 graczy będą to 3 mecze: A, B, C oraz 5 kolejek. Zawodników z numerami 1-3 wpisuje się w pierwszej kolejce jako grających białymi (gospodarze) w meczach A, B i C. Zawodników z numerami 4-6 jako grających czarnymi (goście), ale w odwrotnej kolejności: C, B, A. W ten sposób tworzymy pary pierwszej kolejki.

Kolejka A B C
1 1-6 2-5 3-4

Krok 2. Parowanie zawodników w drugiej kolejce zaczyna się od umieszczenia w meczu A zawodnika z ostatnim numerem, czyli 6, ale tym razem jako grającego białymi (ta zasada będzie obowiązywać nr 6 do ostatniej kolejki). Jego rywalem będzie grający czarnymi w ostatnim meczu poprzedniej kolejki, czyli zawodnik z nr 4. Grającymi białymi w meczach B i C będą odpowiednio kolejni na liście, czyli nr 5 oraz - pomijając nr 6 i wracając na początek listy - nr 1. Numery 2 i 3 (kolejne na liście) będą grać czarnymi w meczach C i B (czyli w odwrotnej kolejności).

Kolejka A B C
1 1-6 2-5 3-4
2 6-4 5-3 1-2

Krok 3. Trzecią kolejkę zaczyna się od nr 6 grającego czarnymi w meczu A, który za rywala będzie mieć grającego czarnymi w ostatnim meczu poprzedniej kolejki, czyli nr 2 (tym razem zagra białymi). Numery 3 i 4 będą grać białymi w meczach B i C, a 5 i 1 - czarnymi w meczach C i B.

Kolejka A B C
1 1-6 2-5 3-4
2 6-4 5-3 1-2
3 2-6 3-1 4-5

Krok 4. Czwartą kolejkę zaczyna nr 6, tym razem grający białymi, który spotka się z nr 5 (czarne w ostatnim meczu poprzedniej kolejki). Następni, numery 1 i 2, zagrają z numerami 3 i 4, ale w odwrotnej kolejności.

Kolejka A B C
1 1-6 2-5 3-4
2 6-4 5-3 1-2
3 2-6 3-1 4-5
4 6-5 1-4 2-3

Krok 5. Ostatnia kolejka zaczyna od nr 6 grającego czarnymi przeciwko nr 3 (białe). Numery 4 (mecz B) i 5 (mecz C) zagrają z numerami 1 (mecz C) i 2 (mecz B).

Kolejka A B C
1 1-6 2-5 3-4
2 6-4 5-3 1-2
3 2-6 3-1 4-5
4 6-5 1-4 2-3
5 3-6 4-2 5-1

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]