System kursów walutowych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

System (reżim) kursów walutowych – rodzaj polityki kursów walutowych.

Wyróżniamy 9 takich rodzajów reżimów:

  1. Brak własnej waluty – system ten zakłada, że dany kraj stosuje jako środek płatniczy walutę innego kraju lub grupy krajów. Oznacza to rezygnację z własnej, niezależnej polityki walutowej.
  2. Izba walutowa (ang. currency board) – zakłada formalne zobowiązanie się do wymiany wybranej waluty obcej po sztywnym kursie.
  3. Kurs sztywny (ang. fixed peg) – zakłada związanie waluty krajowej z kursem innej waluty lub koszykiem walut.
  4. Kurs płynny w paśmie wahań (ang. horizontal band) – zakłada określenie dopuszczalnych granic wahań kursu. W sytuacji zbliżania się kursu do granic, interweniuje bank centralny.
  5. Kurs pełzający (ang. crawling peg) – zakłada okresowe korekty kursu danej waluty, która dokonywana jest w określony sposób, często w oparciu o zmiany wybranych wskaźników (np. poziomu cen).
  6. Kurs pełzający w paśmie wahań (ang. crawling band) – podobnie jak kurs pełzający zakłada okresowe korekty kursu danej waluty, która dokonywana jest w określony sposób, często w oparciu o zmiany wybranych wskaźników (np. poziomu cen), przy czym dopuszcza również granicę wahań kursu waluty.
  7. Kurs płynny kierowany (ang. managed floating) – zakłada kształtowanie się poziomu kursu walutowego na rynku, dopuszcza jednak interwencje władz (nie ma jej ustalonych zasad).
  8. Kurs płynny (ang. independent floating) – zakłada kształtowanie się poziomu kursu na rynku.
  9. System współpracy – zakłada wspólną walutę grupy państw (unia walutowa).

System kursowy (reżim kursowy) definiuje się jako zbiór zasad i narzędzi określających możliwe zmiany kursu walutowego oraz możliwości i zakres wpływu banku centralnego na poziom kursów walutowych. Międzynarodowy Fundusz Walutowy stosuje dwie podstawowe klasyfikacje systemów kursów walutowych. Pierwsza z nich (de jure classification) opiera się na oficjalnych danych ze strony krajów członkowskich zgłaszających do MFW obowiązujące w tych krajach systemy kursowe. Z kolei druga klasyfikacja (de facto classification), opiera się na obserwacji zmian kursów walut krajów członkowskich MFW. Klasyfikacja de jure obejmuje:

  • Kurs centralny w stosunku do jednej waluty (Single Currency Peg) – w tym systemie bank centralny utrzymuje kurs waluty krajowej w stosunku do określonej innej waluty na stałym poziomie rzadko zmieniając parytet.
  • Złożony kurs centralny (Composite Currency Peg) – w tym systemie bank centralny utrzymuje kurs waluty krajowej w stosunku do koszyka walut na stałym poziomie.
  • Limitowana płynność w stosunku do jednej waluty (Limited Flexibility vis-à-vis a Single Currency) – w tym systemie kurs waluty krajowej jest utrzymywany w stosunku do wybranej waluty obcej w obrębie określonego przedziału wahań.
  • Limitowana płynność w stosunku do walut krajów objętych umową współpracy (Limited Flexibility through Cooperative Arrangements) – system ten stosowany był w Mechanizmie Kursów Walutowych (ERM – Exchange Rate Mechanism) funkcjonującym w ramach Europejskiego Systemu Walutowego (EMS – European Monetary System), a polegał na stosowaniu kursów centralnych między walutami krajów należących do systemu i kursów płynnych między tymi walutami a walutami krajów spoza systemu.
  • Większa płynność przez dostosowanie kursu walutowego do wskaźnika (Greater Flexibility through Adjustment to an Indicator) – w tym systemie kurs waluty jest mniej lub bardziej automatycznie dostosowywany do zmian wybranych wskaźników. Najczęściej stosowanym wskaźnikiem jest przy tym efektywny realny kurs walutowy, odzwierciedlający zmiany stopy inflacji w stosunku do głównych partnerów handlowych.
  • Większa płynność przez stosowanie kierowanego kursu zmiennego (Greater Flexibility through a Managed Float) – w tym systemie bank centralny ustala poziom kursu walutowego, lecz występują jego częste zmiany. Następuje tu również dostosowywanie (nie automatyczne) poziomu kursu walutowego do wybranych wskaźników, którymi mogą być np. sytuacja w bilansie płatniczym czy też zmiany poziomu rezerw walutowych.
  • Pełna płynność przez stosowanie kursu nieograniczenie zmiennego (Full Flexibility through an Independent Float) – w tym systemie kurs walutowy zdeterminowany jest wyłącznie przez siły rynkowe (popyt i podaż).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Nicola Acocella: Zasady polityki gospodarczej. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002
  • Adam Budnikowski: Międzynarodowe stosunki gospodarcze. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2006
  • Aneta Kosztowniak, Piotr Misztal, Ireneusz Pszczółka, Anna Szelągowska: Finanse i rozliczenia międzynarodowe. Wydawnictwo C.H Beck, Warszawa 2009