Sytuacja prawna i społeczna osób LGBT na Łotwie

Prawo a dyskryminacja osób homoseksualnych

Penalizacja kontaktów homoseksualnych została zniesiona na Łotwie w 1992, a wiek osób legalnie dopuszczających się kontaktów homo- i heteroseksualnych zrównano ze sobą w 2000 – wynosi on 16 lat (bez zniesienia prawnej dyskryminacji mniejszości seksualnych kraj nie stałby się członkiem Unii Europejskiej)^{[potrzebne źródło]}. Geje nie są wykluczeni ze służby wojskowej z powodu swojej orientacji seksualnej.

Ochrona prawna przed dyskryminacją

Ogólnokrajowa

Łotewska konstytucja z 1991 gwarantuje wszystkim obywatelom równość wobec prawa i zakazuje dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny nie ujmując zapisu "orientacja seksualna" jako jednej z chronionych kategorii. W 2005 łotewski sąd uznał, że osoby homoseksualne nie mogą być dyskryminowane w miejscu pracy z powodu swojej orientacji seksualnej. W 2005 uchwalono poprawkę do kodeksu pracy zakazującą dyskryminacji w miejscu pracy.

Azyl

Łotewskie przepisy przyznają prawo osobom do ubiegania się o azyl polityczny z powodu prześladowań przez wzgląd na orientację seksualną we własnym kraju, ale prawo to nie było jeszcze używane.

Uznanie związków osób tej samej płci

Ogólnokrajowe

W łotewskim ustawodawstwie nie istnieje żadna prawna forma uznania związków jednopłciowych. W 1999 zaproponowano projekt ustawy legalizującej związki partnerskie par homoseksualnych. Projekt ten został odrzucony już na początku procesu legislacyjnego. W 2005 wprowadzono do konstytucji zapis definiujący małżeństwo jako związek między mężczyzną i kobietą i tym samym uniemożliwiający legalizację małżeństw osób tej samej płci.

Życie osób LGBT w kraju

W 2006 Amnesty International zaapelowała do UE o podjęcie starań w celu ochrony osób homoseksualnych w Polsce i na Łotwie, twierdząc, że władze tych krajów niewiele zrobiły "w kierunku zagwarantowania osobom LGBT możliwości korzystania z podstawowych praw".

Badania przeprowadzone w latach 2001–2002 na Litwie, Łotwie i w Estonii pokazują, że 67% homoseksualistów zamieszkujących te kraje ukrywa swoją orientację seksualną przed rodzicami, 88% w miejscu pracy, a 89% w życiu publicznym. Zaledwie 15% ankietowanych gejów i lesbijek nie ukrywało swej orientacji, 4% spotkało się z groźbą zwolnienia z pracy z powodu preferencji seksualnych. Dalsze 6% potwierdziło, że byli zwalniani lub zmuszani do porzucenia pracy z powodu swej orientacji seksualnej.

Według sondażu Eurobarometr wykonanego na zlecenie UE w 2006 12% Łotyszów popiera zalegalizowanie małżeństw homoseksualnych, a 8% prawa adopcyjne dla osób tej samej płci.

Scena gejowska na Łotwie istnieje w Rydze. W mieście znajduje się kilka lokali gejowskich i kilka tzw. gay-friendly.

Wydawane są publikacje, działa kilka organizacji zajmujących się walką o prawa społeczności LGBT i walką z dyskryminacją, m.in. Sojusz LGBT i Ich Przyjaciół "Mozaika".

Pierwszy Marsz Równości w tym kraju został zorganizowany w lipcu 2005, choć władze stolicy początkowo zakazały przemarszu. Ostatecznie spór rozstrzygnął sąd administracyjny wyższej instancji, który uznał wydany przez radnych miasta zakaz za nielegalny. W paradzie wzięło udział 50 osób. Demonstrację usiłowała zakłócić znacznie liczniejsza i agresywna kontrmanifestacja przeciwników.

W maju 2007 arcybiskup Rygi Janis Pujats opublikował w gazecie "Ritienda" list otwarty, w którym sprzeciwił się przeprowadzaniu na Łotwie parad organizowanych przez środowiska homoseksualistów. Miało to związek z planowaną na lipiec tego roku paradą gejowską w Rydze. Kard. Pujats uznał w nim zachowania homoseksualne jako "całkowitą deprawację w sferze seksualnej" i "nienaturalną formę prostytucji". Duchowny apelował również do rządu łotewskiego, aby zabronił organizacji parad homoseksualnych. W sierpniu 2008 roku podczas parady homoseksualistów w Belfaście prezes Stowarzyszenia Praw Gejów w Irlandii Północnej P.A. MagLochlainn wspólnie z północnoirlandzkim Amnesty International przeprowadził happening, w którym wystąpił przebrany w strój kardynalski i sparodiował kard. Pujatsa. Akcja miała na celu m.in. krytykę postulowanej przez kard. delegalizacji parad gejowskich , jak również jego apelu do władz o zakazanie osobom homoseksualnym możliwości sprawowania urzędów publicznych, co byłoby ewidentnym naruszeniem praw człowieka, niedopuszczalnym w kraju demokratycznym.

W 2007 manifestacja gejów i lesbijek w ogrodzonym i strzeżonym parku w Rydze zgromadziła około 500 osób. W paradzie wzięli udział politycy z Danii, Norwegii, Szwecji i Parlamentu Europejskiego. W odległości kilometra od parku około 1500 osób wzięło udział w koncercie pod hasłem "Świat przeciwko homoseksualistom".

Zobacz też

• Linda Freimane
• Sytuacja prawna i społeczna osób LGBT na świecie