Sytuacja prawna i społeczna osób LGBT na świecie

Sytuacja prawna osób homo- i biseksualnych na świecie

Brak informacji Kontakty homoseksualne legalne      Małżeństwo osób tej samej płci      Rejestrowane związki partnerskie lub konkubinaty      Uznawanie małżeństw osób tej samej płci zawartych za granicą      Związki jednopłciowe nieuznawane prawnie Kontakty homoseksualne nielegalne      Minimalna kara      Wysoka kara      Dożywotnie pozbawienie wolności      Kara śmierci      Brak informacji dotyczących wysokości kary

Homoseksualizm jak i biseksualizm był i nadal jest w wielu regionach świata zjawiskiem wywołującym kontrowersje. Istnieją znaczne różnice w kwestii praw osób LGBT w poszczególnych krajach - od pełnego równouprawnienia w Holandii (poprzez między innymi małżeństwo osób tej samej płci), do wciąż praktykowanej kary śmierci w Arabii Saudyjskiej za kontakty homoseksualne.

Pierwszym krajem na świecie, który wprowadził w prawie formalne związki partnerskie między osobami tej samej płci była Dania w 1989 roku. W ślad za nią poszły kolejne kraje, głównie w Europie, w obu Amerykach, Australia, Nowa Zelandia, Izrael i Republika Południowej Afryki. Inne kraje, również z wyżej wymienionej grupy, rozważają taką możliwość.

Kontakty homoseksualne są nadal nielegalne w około 70 z 195 krajów na świecie (głównie w krajach Afryki i Azji), a osoby bi- i homoseksualne są tam prześladowane. Stopień karalności jest zróżnicowany w zależności od kraju. Najcięższą karą za kontakt homoseksualny jest kara śmierci praktykowana między innymi w Iranie (zobacz więcej: Mahmoud Asgari i Ayaz Marhoni).

Ataki na osoby LGBT

Każdego roku na całym świecie osoby homoseksualne bywają mordowane z pobudek homofobicznych. W samej Brazylii w 2001 roku według oficjalnych źródeł zamordowano 132 osoby LGBT.

Jak podają statystyki FBI w USA w 2004 roku 15,6% zgłoszonych ataków nienawiści było motywowanych odmienną orientacją seksualną ofiar. W większości ofiarami tych ataków byli geje. Jedną z nich był Matthew Shepard, amerykański student zamordowany przez rówieśników.

Walka o prawa osób LGBT

Parada gejów i lesbijek w São Paulo w 2004 roku - Brazylia.

Pierwsze ruchy społeczne walki o prawa LGBT powstały pod koniec lat 60. W 1969 roku na ulicach Nowego Jorku rozegrały się zamieszki Stonewall, które można uznać za pierwszą manifestację osób LGBT, sprzeciwiających się aktualnej sytuacji prawnej. Dzień zamieszek, 27 czerwca, utrwalił się jako Christopher Street Day (CSD) – Dzień Ulicy Krzysztofa, obchodzony na całym świecie.

W metropoliach Ameryki Północnej i Południowej, Europy i Australii organizowane są kolorowe pochody, w których co roku biorą udział setki tysięcy osób. Największą tego typu imprezą jest obecnie parada w São Paulo. W 2007 roku zgromadziła ona około 3,5 miliona uczestników.

Działania organizacji międzynarodowych w sprawie osób LGBT

Na arenie międzynarodowej promowanie praw mniejszości seksualnych wspiera najsilniej Europa, w szczególności Unia Europejska i Rada Europy. Przyjęły one rezolucje, wzywające wszystkie kraje do zniesienia karalności aktów homoseksualnych na całym świecie i do wprowadzenia przepisów równo uprawniających osoby homoseksualne z heteroseksualnymi, a także potępiających homofobię.

Organizacja Narodów Zjednoczonych rozważa możliwość uznania niektórych postulatów środowisk gejowskich za fundamentalne prawa człowieka. Dzień 17 maja został ustanowiony Międzynarodowym Dniem Walki z Homofobią (IDAHO) - (17 maja 1990 - data skreślenia homoseksualizmu z listy chorób i zaburzeń przez Światową Organizację Zdrowia).

Sytuacja prawna mniejszości seksualnych na świecie

Temat	Kraje
Kraje które uznają małżeństwo osób tej samej płci przyznając im identyczne prawa jakie mają małżeństwa heteroseksualne 1(przyznaje większość, ale nie identyczne prawa z tych jakie mają małżeństwa heteroseksualne) 2,3(przyznaje nieograniczone prawo do adopcji dzieci², lub adopcji tylko dzieci jednego z partnerów³) 4,5(całkowicie4, lub częściowo5 zakazuje dyskryminacji z powodu orientacji seksualnej)	Europa: Holandia (2001)2,4, Belgia (2003)2,4, Hiszpania (2005)2,4, Norwegia (2009)2,4, Szwecja (2009)2,4, Portugalia (2010)1,4, Islandia (2010)2,4, Dania (2012)2,4 Ameryka: Argentyna (2010)2, Kanada (2005)2,4, Meksyk* (miasto Meksyk 2010)2, USA* stany Massachusetts (2004), Connecticut (2008), Iowa (2009), Vermont (2009), New Hampshire (2010), Dystrykt Kolumbii (2010), Nowy Jork (2011), Waszyngton (2012), Maine (2012), Maryland (2012)2,4 Afryka: RPA (2006)2,4,
Kraje które uznają związki partnerskie par homoseksualnych przyznając im większość praw z tych jakie mają małżeństwa heteroseksualne 1(przyznaje tylko część praw z tych jakie mają małżeństwa heteroseksualne) 2,3(przyznaje nieograniczone prawo do adopcji dzieci², lub adopcji tylko dzieci jednego z partnerów³) 4,5(całkowicie4, lub częściowo5 zakazuje dyskryminacji z powodu orientacji seksualnej)	Europa: Francja (1999)1,3,4, Niemcy (2001)3,4, Finlandia (2002)3,4, Luksemburg (2004)1,4¹, Andora (2005)2,4, Wielka Brytania (2005)2,4, Czechy (2006)2,4, Słowenia (2006)1,4, Szwajcaria (2007)4, Węgry (2009)5, Austria (2010)5, Irlandia (2011)5 Ameryka: Ekwador (2008)4, USA* (stany: Hawaje 19971,3,4, Kalifornia 19992,4, New Jersey (2006)2,4, Oregon (2007)2,4, Colorado (2009) 1,2,4, Nevada (2009) 2,4, Wisconsin (2009) 1 Kolumbia (2009), Meksyk* (stan Coahuila 2007)1,4, Urugwaj (2008)2,4, Oceania: Nowa Zelandia (2005)4, Australia* (stany Tasmania (2004), Terytorium Stołeczne (2008), Wiktoria (2008), Nowa Południowa Walia 2010)2,4,
Kraje które uznają konkubinaty par LGB przyznając im część praw z tych jakie mają małżeństwa heteroseksualne 1(przyznaje tylko kilka podstawowych praw z tych jakie mają małżeństwa heteroseksualne) 2,3(przyznaje nieograniczone prawo do adopcji dzieci², lub adopcji tylko dzieci jednego z partnerów³) 4,5(całkowicie4, lub częściowo5 zakazuje dyskryminacji z powodu orientacji seksualnej)	Europa: Chorwacja (2003)4 Azja: Izrael (1994)2,4, Ameryka: Brazylia (20041/003,5,8), Oceania: Australia5,
Kraje które zakazują prawnie dyskryminacji z powodu orientacji seksualnej 4,5(całkowicie4 tj. np. w kodeksie karnym, konstytucji, lub innym akcie dającym ogólny zakaz dyskryminacji we wszystkich dziedzinach życia, lub częściowo5 tj. chroni przed dyskryminacja tylko w wybranych, jednej lub więcej dziedzin życia, np. miejsce pracy, służba w armii itd, ale nie we wszystkich dziedzinach życia)	Europa: Estonia5, Łotwa5, Litwa4, Monako4, Malta5, Polska5, Słowacja5, Rumunia4, Bośnia i Hercegowina5, Serbia (2010), Czarnogóra (2010)4, Albania (2010)4, (Kosowo)4, Bułgaria5, Grecja5,7, Rosja (decyzja sądu 2005)5, Ameryka: Meksyk4, Gwatemala5,8, Wenezuela5,7, Boliwia (2009)4 Azja: Gruzja5, Cypr5, Rosja (decyzja sądu 2005)5 Afryka: Mauritius (5)5 G, Mozambik5,G,
Kraje w których homoseksualizm jest dozwolony, lub nie jest prawnie zabroniony. W niektórych z nich istnieją przepisy bezpośrednio dyskryminujące homoseksualistów 6(dyskryminacja polega na różnicy wieku (wyższy dla homoseksualistów, niższy dla heteroseksualistów) osób legalnie dopuszczających się kontaktów seksualnych) 7(lub inne przepisy jak np. wykluczenie z wykonywania niektórych zawodów, czy zakaz tworzenia organizacji LGBT, itd) 8(bądź w końcu istnienie innych przepisów prawnych których odpowiednia interpretacja pozwala na karalność homoseksualizmu, chociaż jest on dozwolony, np. obraza publicznej moralności, uczuć religijnych, obsceniczne zachowania, przestępstwo przeciwko rodzinie, lub dozwolony, ale tylko w prywatności itd. Przepisy te są często lub mogą być używane w tych krajach)	Europa: San Marino, Watykan7, Mołdawia,Rosja, Serbia6,7, Macedonia6,7, Białoruś6,7, Ukraina7, Ameryka: Salwador8, Honduras7, Panama7,8, Bahamy7,8, Kuba7,8, Haiti, Dominikana8, Surinam6, Peru, Paragwaj8, Chile6, Azja: Armenia, Azerbejdżan7, Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan, Rosja, Turcja, Jordania, Irak8, Indonezja8, Timor, Mongolia, Chiny, Korea Północna8, Indie, Tajlandia, Laos, Kambodża, Nepal, Wietnam, Filipiny, Afryka: Benin, Egipt8, Mali8, Burkina Faso, Niger8, Czad, Gwinea Bissau, Wybrzeże Kości Słoniowej, Ghana8, Republika Środkowoafrykańska, Gwinea Równikowa, Gabon6, Kongo, Demokratyczna Republika Konga8, Rwanda6, Komory, Madagaskar, Lesotho, Republika Zielonego Przylądka, Suazi8, Dżibuti8, Seszele8, Oceania: Mikronezja, Wyspy Marshalla
Kraje w których homoseksualizm jest zabroniony i grozi za niego do 10 lat pozbawienia wolności (w nawiasie maksymalna kara) GL(zakaz dotyczy gejów i lesbijek) G(zakaz dotyczy tylko gejów)	Ameryka: Nikaragua (3)GL, Belize (10)GL, Jamajka (10)G, Saint Kitts i Nevis (10)GL, Dominika (10)GL, Saint Lucia (10)GL, Saint Vincent i Grenadyny (10)GL, Grenada (10)GL, Trynidad i Tobago (10)GL, Azja: Liban (1)GL, Turkmenistan (2)G(tylko atosunek analny), Uzbekistan (3)G(tylko stosunek analny), Syria (3)GL, Oman (3)GL, Katar (5)GL, Kuwejt (7)G, Bahrajn (10)GL, Brunei (10)GL, Palestyna? (10), Afryka: AngolaGL, Liberia (więzienie)GL, Maroko (3)GL, Algieria (3)GL, Tunezja (3)GL, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, Erytrea (3)8, Etiopia (3)GL, Gwinea (3)GL, Togo (3)GL, Somalia (3)G, BurundiGL,Libia (5)GL, Senegal (5)GL, Kamerun (5)GL, Botswana (7)GL, Sudan Południowy (10)GL, ZimbabweG Oceania: Vanuatu (2)G, Samoa (7)GL, Palau (10)G, Nauru (10)G, Tonga (10)G, Tokelau (10)G, Niue (10)G,
Kraje w których homoseksualizm jest zabroniony i grozi za niego od 12 do 20 lat pozbawienia wolności (w nawiasie maksymalna kara)	Azja: Sri Lanka (12)G, Malezja (20)G, Ameryka: Antigua i Barbuda (15)GL, Afryka: Gambia (14)G, Kenia (14)G, Tanzania (14)G, Zambia (14)G, Malawi (14)GL, Nigeria (14)G, Oceania: Kiribati (14)G, Papua-Nowa Gwinea (14)G, Wyspy Salomona (14)GL, Tuvalu (15)G,
Kraje w których homoseksualizm jest zabroniony i grozi za niego maksymalnie dożywotnie pozbawienie wolności	Azja: SingapurG, MjanmaG, BangladeszGL, MalediwyGL, BhutanG, Afryka: UgandaG, Tanzania* (Zanzibar)GL, Ameryka: GujanaG, BarbadosG,
Kraje w których homoseksualizm jest zabroniony i grozi za niego maksymalnie kara śmierci 9(kraje w których egzekucje są wykonywane)	Azja: Arabia Saudyjska9,GL, JemenGL, ZEAGL, Iran9,GL, AfganistanGL, PakistanGL, Rosja* (Rep. Czeczeńska)GL, Afryka: SudanGL, MauretaniaGL, Nigeria* (12 północnych z 36 stanów)GL, Somalia* (Puntland)GL,

Zobacz też

• Sytuacja prawna i społeczna osób LGBT w Polsce
• Sytuacja prawna i społeczna osób LGBT w Europie
• aspekty prawne homoseksualizmu
• Rejestrowany związek partnerski
• Małżeństwo osób tej samej płci

Bibliografia

1. State-sponsored Homophobia A world survey of laws prohibiting same sex activity between consenting adults