Szafirek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Szafirek
Szafirek armeński
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina szparagowate
Rodzaj szafirek
Nazwa systematyczna
Muscari Mill.
Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Szafirek (Muscari Mill.) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Należy tu ok. 30 gatunków występujących w północnej Afryce, Europie i południowo-zachodniej Azji. Kilka gatunków zostało rozprzestrzenionych na świecie jako rośliny ozdobne[2]. Gatunkiem typowym jest Muscari botryoides (L.) Mill.[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina z organem zimującym w postaci podziemnej, owalnej cebuli z brązową tuniką, bez cebulek przybyszowych. Liście tylko odziomkowe w liczbie 2–7 o blaszce równowąskiej, czasem bruzdowanej, nagiej, zwykle mięsistej. Kwiatostan groniasty na szczycie głąbika, wielo- i gęstokwiatowy, rozciągający się zwykle podczas owocowania, z przysadkami. Bliżej wierzchołka kwiaty mniejsze, płonne i często odmiennie zabarwione. Kwiaty pachnące. Okwiat rurkowaty lub dzbankowaty, listków okwiatu 6, zrośniętych, tylko na szczycie wolnych i tu odgiętych. Miodniki na wewnętrznej części listków okwiatu. Pręcików 6 w dwóch okółkach, dłuższe od okwiatu, pylniki ciemnoniebieskie, kuliste. Zalążnia górna, zielona z 3 komorami. Słupek pojedynczy, zakończony trójdzielnym znamieniem. Owocem jest tępo trójkanciasta torebka zawierająca 6 kulistych, czarnych nasion[2].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy taksonomiczne[3]

Botryanthus Kunth, Botryoides N. M. Wolf, Botryphile R. A. Salisbury

Pozycja systematyczna rodzaju według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj z podrodziny Scilloideae Burnett (plemię Hyacintheae podplemię Hyacinthinae[4]) z rodziny szparagowatych w obrębie szparagowców. W poprzedniej wersji systemu (APG II z 2003) zaliczany wraz z obecną podrodziną Scilloideae do rodziny hiacyntowatych[1].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd amarylkowce (Amaryllidales Bromhead), rodzina hiacyntowate (Hyacinthaceae Batsch), rodzaj szafirek (Muscari Mill.)[5].

Gatunki flory Polski[6]
Gatunki uprawiane w Polsce
Inne gatunki (wybór)[4]

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Cebule szafirków wykopuje się w czerwcu i lipcu. Można je przechowywać w suchym piasku w temperaturze około 20 °C lub od razu wysadzić w miejsce docelowe we wrześniu lub październiku. Cebule umieszcza się w ziemi na głębokości ok 6–8 cm w rozstawie ok 8–10 cm ponieważ roślina szybko się rozrasta. Szafirki nie potrzebują częstego przesadzania. Regularnie nawożone mogą rosnąć w jednym miejscu nawet kilka lat[7].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-10-13].
  2. 2,0 2,1 Gerald B. Straley, Frederick H. Utech: Muscari (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-10-13].
  3. 3,0 3,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-06].
  4. 4,0 4,1 Genus: Muscari (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2010-10-14].
  5. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Muscari (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-06].
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. Szafirek (pol.). wymarzonyogrod.pl. [dostęp 2013-03-04].