Szafirek
| Szafirek | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | jednoliścienne |
| Rząd | szparagowce |
| Rodzina | szparagowate |
| Rodzaj | szafirek |
| Nazwa systematyczna | |
| Muscari Mill. Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Szafirek (Muscari Mill.) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Należy tu ok. 30 gatunków występujących w północnej Afryce, Europie i południowo-zachodniej Azji. Kilka gatunków zostało rozprzestrzenionych na świecie jako rośliny ozdobne[2]. Gatunkiem typowym jest Muscari botryoides (L.) Mill.[3].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
Bylina z organem zimującym w postaci podziemnej, owalnej cebuli z brązową tuniką, bez cebulek przybyszowych. Liście tylko odziomkowe w liczbie 2–7 o blaszce równowąskiej, czasem bruzdowanej, nagiej, zwykle mięsistej. Kwiatostan groniasty na szczycie głąbika, wielo- i gęstokwiatowy, rozciągający się zwykle podczas owocowania, z przysadkami. Bliżej wierzchołka kwiaty mniejsze, płonne i często odmiennie zabarwione. Kwiaty pachnące. Okwiat rurkowaty lub dzbankowaty, listków okwiatu 6, zrośniętych, tylko na szczycie wolnych i tu odgiętych. Miodniki na wewnętrznej części listków okwiatu. Pręcików 6 w dwóch okółkach, dłuższe od okwiatu, pylniki ciemnoniebieskie, kuliste. Zalążnia górna, zielona z 3 komorami. Słupek pojedynczy, zakończony trójdzielnym znamieniem. Owocem jest tępo trójkanciasta torebka zawierająca 6 kulistych, czarnych nasion[2].
Systematyka [edytuj]
Botryanthus Kunth, Botryoides N. M. Wolf, Botryphile R. A. Salisbury
- Pozycja systematyczna rodzaju wg APweb (aktualizowany system APG III z 2009)
Rodzaj z podrodziny Scilloideae Burnett (plemię Hyacintheae podplemię Hyacinthinae[4]) z rodziny szparagowatych w obrębie szparagowców. W poprzedniej wersji systemu (APG II z 2003) zaliczany wraz z obecną podrodziną Scilloideae do rodziny hiacyntowatych[1].
- Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993–1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd amarylkowce (Amaryllidales Bromhead), rodzina hiacyntowate (Hyacinthaceae Batsch), rodzaj szafirek (Muscari Mill.)[5].
- Gatunki flory Polski[6]
- szafirek miękkolistny (Muscari comosum (L.) Mill.)
- Gatunki uprawiane w Polsce
- szafirek armeński (Muscari armeniacum Leichtlin ex Baker)
- szafirek drobnokwiatowy (Muscari botryoides (L.) Mill.)
- szafirek groniasty (Muscari neglectum Guss. ex Ten.)
- Inne gatunki (wybór)[4]
- Muscari alpanicum Schchian
- Muscari aucheri (Boiss.) Baker
- Muscari azureum Fenzl
- Muscari caucasicum (Griseb.) Baker
- Muscari commutatum Guss.
- Muscari compactum (Jord. & Fourr.) Baker
- Muscari latifolium – szafirek szerokolistny
- Muscari longipes Boiss.
- Muscari maweanum Leichtlin ex Baker
- Muscari parviflorum Desf.
- Muscari pendulum Trautv.
- Muscari racemosum Mill.
- Muscari szovitsianum Baker
- Muscari tenuiflorum Tausch
Uprawa [edytuj]
Cebule szafirków wykopuje się w czerwcu i lipcu. Można je przechowywać w suchym piasku w temperaturze około 20°C lub od razu wysadzić w miejsce docelowe we wrześniu lub październiku. Cebule umieszcza się w ziemi na głębokości ok 6–8 cm w rozstawie ok 8–10 cm ponieważ roślina szybko się rozrasta. Szafirki nie potrzebują częstego przesadzania. Regularnie nawożone mogą rosnąć w jednym miejscu nawet kilka lat[7].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-10-13].
- ↑ 2,0 2,1 Gerald B. Straley, Frederick H. Utech: Muscari (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-10-13].
- ↑ 3,0 3,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-06].
- ↑ 4,0 4,1 Genus: Muscari (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2010-10-14].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Muscari (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-06].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Szafirek (pol.). wymarzonyogrod.pl. [dostęp 2013-03-04].
