Szakal złocisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Szakal złocisty
Canis aureus[1]
Linnaeus, 1758
Szakal złocisty
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Podrząd psokształtne
Rodzina psowate
Rodzaj Canis
Gatunek szakal złocisty
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Szakal złocisty (Canis aureus) nazywany azjatyckim lub pospolitym szakalem – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych. Występuje w północnej i centralnej Afryce, południowo-wschodniej Europie i południowej Azji do Mjanmy. Jest największym szakalem i jedynym występującym poza obszarem Afryki.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Szakal ma złote, krótkie szorstkie futro. Zakres jego barwy jest pomiędzy złotym a jasno żółtym kolorem przechodzącym w kolor brązowy końcach kończyn. Kolor zmienia się w zależności od pory roku i regionu zamieszkania. Na równinach  w północnej Alseringta w północnej Tanzanii, na przykład, szakale są złoto-żółto-brązowe w porze deszczowej (grudzień-styczeń), a w porze suchej (wrzesień-październik) stają się jasno złociste. Szakale zamieszkujące regiony górskie są bardziej szare niż zamieszkujące równiny.

Czaszka tych zwierząt jest podobna w kształcie bardziej do czaszki kojotów i szarego wilka, niż do czaszek innych szakali. Samice oznaczają swój rejon za pomocą gruczołów zapachowych. Gruczoły te  znajdują się  na pysku i odbycie w pobliżu narządów płciowych.

Formy samic różnią się w poszczególnych siedliskach. W Afryce północnej, na przykład, mają większy rozmiar i większe kły, niż zamieszkujące Bliski Wschód[3]. Szakale w Maroku są jaśniejsze i z węższymi, wyraźniejszymi paskami niż szakale w Egipcie[4].

Szakal złocisty osiąga przeciętnie 70–105 cm długości z kolei długość ogona 25 cm. Wysokość mieści się w granicach 38–50 cm w kłębie. Samce ważą 7–15 kg przeciętnie 15% większe od samic.[5] Żyje 7-9 lat na wolności, ale może dożyć nawet 16 lat w niewoli.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Szakale  są  zwierzętami  monogamicznymi. Samice łączą się tylko z jednym partnerem na całe życie. Żyją w grupach rodzinnych, w których obok pary rodzicielskiej i ich młodocianego potomstwa jest kilka dorosłych osobników, starszych synów, córek lub obcych, zaadoptowanych osobników zwanych asystentami.

Szakale różnią się porą reprodukcji w zależności od miejsca występowania. W Afryce wschodniej rozród przypada głównie na styczeń i luty, a  w południowo-zachodniej Afryce trwa od kwietnia do maja. W Alsrringta, w Tanzanii samice rodzą młode w porze deszczowej. Ciąża trwa 63 dni. Gniazda lęgowe budują w jaskiniach, gdzie na świat przychodzi od 2 do 4 szczeniaków ważących od 200 do 240 gramów. Po urodzeniu są ślepe a oczy otwierają się im po dziesięciu dniach. Matka karmi je przez okres 3 miesięcy. Potem młode przyłączają się do stada, gdzie uczą się dorosłego życia[4].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się dwanaście lub trzynaście podgatunków szakala złocistego[6][7]:

Przypisy

  1. Canis aureus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Canis aureus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. MacDonald, D. 1984. Encyclopedia of Mammals, pgs. 63-67. Facts on File Publications, NY.
  4. 4,0 4,1 HUTCHINSON AND CO, 1924. Hardcover. Book Condition: Used; Good. Ships from the UK within 24 hours. Hardback. Volume 2: Pages 577-1200. Bookseller Inventory # BBI1773685  
  5. Golden Jackal. Lioncrusher's Domain. [dostęp 2007-07-31].
  6. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Canis aureus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 17 października 2009]
  7. Golden Jackal. Canids.org. [dostęp 2007-08-15].
  8. Eli Knispel Rueness, Maria Gulbrandsen Asmyhr, Claudio Sillero-Zubiri, David W. Macdonald, Afework Bekele, Anagaw Atickem, Nils Chr. Stenseth. The Cryptic African Wolf: Canis aureus lupaster Is Not a Golden Jackal and Is Not Endemic to Egypt. „PLoS ONE”. 6 (1), s. e16385, 2011. doi:10.1371/journal.pone.0016385 (ang.).