Szaleństwa (grafiki Goi)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sposób na latanie, rycina nr 13 z serii Szaleństwa
Szaleństwo zwierzęce rycina nr 21

Szaleństwa (hiszp. Disparates) lub Przysłowia (hiszp. Proverbios) lub Sny (hiszp. Sueños) – seria 22 rycin wykonanych przez Francisca Goyę techniką akwaforty, akwatinty i suchej igły. Ryciny powstały w latach 1815-1823[1].

Jest to najtrudniejsza do zinterpretowania seria rycin Goi, stąd różne jej tytuły, z których najtrafniejszym wydaje się tytuł Szaleństwa. Ryciny są pełne onirycznych wizji, przemocy i seksualności oraz krytyki władzy[1]. Wyrażają absurd egzystencji, siłę zła, wszechobecność obłudy, nieuchronne zwycięstwo cierpienia, starości i śmierci. Miejsce tłumu wypełniły groźne potwory, absurdalne i nierealne zjawy – owoce halucynacji i majaczeń[2].

Ryciny nie zostały opublikowane za życia malarza. W 1864 roku Królewska Akademia Sztuk Pięknych Św. Ferdynanda po raz pierwszy wydała 18 rycin, a w 1877 po odnalezieniu pozostałych czterech wydano kompletną serię. Wydawcy cyklu nie wiedząc o istnieniu odbitek opatrzonych przez Goyę tytułami błędnie nazwali je Przysłowiami, uznając je za ilustracje znanych przysłów hiszpańskich[2].

Ryciny z cyklu Przysłowia[edytuj | edytuj kod]

  1. Waży więcej niż martwy osioł. Szaleństwo kobiece
  2. Ze strachu nie trać honoru. Szaleństwo strachu
  3. Błąkać się w gałęziach. Szaleństwo śmieszne
  4. Od złych nałogów do cudzołóstwa tylko krok. Głuptasek
  5. Nie uznaje przyjaciół, którzy okrywają mnie skrzydłami a jednocześnie kłują dziobem. Szaleństwo latające
  6. Bóg nas tak stworzył, że nie możemy wyjść z podziwu. Szaleństwo wściekłe
  7. Zła żona ma zawsze coś do powiedzenia. Szaleństwo małżeńskie
  8. Nie wiadomo, co kryje się pod tą suknią. Zakutani w worki
  9. Kocie pazury i ubiór świętoszka. Szaleństwo ogólne
  10. Niech kto inny ujarzmia kobietę i źrebaka. Koń porywacz
  11. Szaleństwo nędzy
  12. Gdyby Marina nie tańczyła, nie złamałaby nogi. Szaleństwo radosne
  13. Chęć jest matką umiejętności. Sposób na latanie
  14. Ciesz się karnawałem, bo jutro w proch się obrócisz. Szaleństwo karnawałowe
  15. Nie polecają się Bogu, ani diabłu. Szaleństwo oczywiste
  16. Łatwiej goją się rany od noża niż od złego języka. Namowy
  17. Kto cię nie lubi, nawet w żartach mówi źle o tobie. Lojalność
  18. Bóg ich stworzył, a oni łączą się w pary. Szaleństwo żałobne
Wikimedia Commons

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Robert Hughes: Goya. Artysta i jego czas. Warszawa: WAB, 2006, s. 351. ISBN 83-7414-248-0. OCLC 569990350.
  2. 2,0 2,1 Rose Marie Hagen, Rainer Hagen: Francisco Goya. Warszawa: Taschen, 2003, s. 102. ISBN 83-89192-40-3.