Szamszi-ilu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Szamszi-iluasyryjski dostojnik i naczelny dowódca wojsk (akadyjskie turtānu) z czasów panowania królów Adad-nirari III (810-782 p.n.e.), Salmanasara IV (782-772 p.n.e.), Aszur-dana III (771-754 p.n.e) i Aszur-nirari V (754-746 p.n.e.)[1]. Trzykrotnie, w 780, 770 i 752 r. p.n.e. pełnił urząd eponima (akadyjskie limmu)[2][1].

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Pochodził najprawdopodobniej z królewskiej rodziny z aramejskiego państewka Bit-Adini leżącego nad górnym Eufratem, które zostało podbite i przekształcone w asyryjską prowincję przez Salmanasara III (858-825 p.n.e.)[3]. Rodzinie Szamszi-ilu udało się pozostać u władzy i to jej członkowie mieli rządzić tą prowincją jako gubernatorzy. Sam Szamszi-ilu udać się jednak musiał, najprawdopodobniej jako zakładnik, na dwór asyryjski, by w ten sposób zagwarantować władcom asyryjskim ich lojalność.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Przebywając na dworze asyryjskim Szamszi-ilu odebrał staranne wykształcenie i zaczął obejmować coraz to ważniejsze stanowiska w państwie. Za czasów panowania Adad-nirari III zajmował już urząd głównodowodzącego armii asyryjskiej. Wykorzystując małoletność króla i słabość władzy królewskiej stał się szarą eminencją na dworze asyryjskim, kierując od 796 r. p.n.e. w rzeczywistości sprawami państwa[1]. Prowincję Bit-Adini traktował jak własne księstwo, obierając za swą siedzibę jej stolicę - Til Barsip. W mieście tym odkryto liczne sławiące go inskrypcje, w tym zapisany na wielkim kamiennym lwie opis jego zwycięskich wypraw przeciwko Argiszti I, władcy Urartu[3]. Szamszi-ilu utrzymał swą pozycję i wielkie wpływy za panowania trzech kolejnych następców Adad-nirari III. Informacje o nim urywają się pod koniec panowania Aszur-nirari V, kiedy to Asyrię objęła fala buntów i zamieszek, która w 845 roku p.n.e. wyniosła na tron Tiglat-Pilesera III (745-727 p.n.e.).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 F. Joannes, Historia..., s. 27.
  2. A. Ungnad, hasło Eponymen, w: Reallexikon der Assyriologie II (1938), s. 422-424.
  3. 3,0 3,1 G. Leick, Who's Who..., s. 149.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • hasło Shamshi-ilu, [w:] Gwendolyn Leick, Who's Who in the Ancient Near East, London and New York 2002, s. 149.
  • F. Joannes, Historia Mezopotamii w I. tysiącleciu przed Chrystusem, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2007.