Szaszthi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szaszthi

Szaszthi (sanskryt षष्ठी , trl. ṣaṣṭhi, ang. Shashthi) – hinduistyczna bogini-matka sprawująca szczególną ochronę nad dziećmi. Bywa określana jako forma Umy - żony boga Śiwy [1]. Patronuje szóstemu dniowi (stąd imię) po narodzinach dziecka. Jej święto obchodzi się 6 i 7 dnia miesiąca dźjesztha (maj/czerwiec)[2].

Ikonografia[edytuj | edytuj kod]

Przedstawiana jest zazwyczaj jako kobieta z wieloma dziećmi, siedząca na kocie [3]. Postać Szaszthi najczęściej przedstawiana jest z głową kobiecą. Istnieją jednak formy ikonograficzne, gdzie bogini ta posiada głowę kota lub ptaka. Przedstawiano ją również jako kobietę sześciogłową.

Formy kultowe[edytuj | edytuj kod]

Poza najpopularniejszym imieniem tj. Szaszthi, bogini bywa nazywana i określana dalszymi formami.

Inne imiona[edytuj | edytuj kod]

  • Skandamata
  • Dźatamatry
  • Bahuputrika ("mająca wiele dzieci")
  • Ćhatimata (Bihar)

Epitety[edytuj | edytuj kod]

Określenia boskiej postaci bogini to również:

  • Dźataharini
  • Shanmukhi ("o sześciu twarzach")

Symbolika[edytuj | edytuj kod]

Purna ghata

Hinduistyczne symboliczne przedstawienia bogini to:

Rodzina i postacie powiązane[edytuj | edytuj kod]

Rodzice[edytuj | edytuj kod]

Tekst Padmapurana informuje, iż Szaszthi jest córką boga Indry. Natomiast Brahmwajwartapurana jako jej ojca wskazuje wedyjskiego boga stwórcę czyli Brahmę.

Rodzeństwo[edytuj | edytuj kod]

Pięcioma siostrami bogini mają być: Dźiwanti, Kuhu, Raka, Sinwali, Skanda [4].

Postacie powiązane[edytuj | edytuj kod]

Bogini Szaszthi bywa często łączona z hinduistycznym bogiem o imieniu Skanda.

Kult[edytuj | edytuj kod]

Święta[edytuj | edytuj kod]

Bogini Szaszthi bywa czczona w różnych miesiącach roku, zgodnie z tradycją danego regionu Indii, oraz w dedykowanych jej okresach po narodzeniu dziecka. Można więc wyliczyć:

  • szósty dzień życia dziecka [5]
  • szósty dzień każdego miesiąca księżycowego
  • podczas ceremonii zaślubin (północne Indie)
  • w miesiącu Dźjesztha
  • w miesiącu Ćhajtra
  • dwudziesty pierwszy dzień życia dziecka
  • trzydziesty pierwszy dzień życia dziecka [6].

Święte miejsca[edytuj | edytuj kod]

W hinduizmie z Szaszthi powiązane jest drzewo banjan tj. figowiec bengalski. Umieszcza się pod nim okrągłe kamienie.


Przypisy

  1. Śaszthi. W: Jan Knappert: Mitologia Indii. Maciej Karpiński (tłum.). Wyd. 1. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 1996, seria: Mity i legendy świata. ISBN 83-7120-180-X.
  2. Szaszti dewi, Przemysław Piekarski (tł.). W: Louis Frédéric: Słownik cywilizacji indyjskiej. Przemysław Piekarski (red.nauk.). Wyd. 1. T. 2. Katowice: Wydawnictwo "Książnica", 1998, s. 254, seria: Słowniki Encyklopedyczne "Książnicy". ISBN 83-7132-370-0.
  3. Szaszti dewi, Przemysław Piekarski (tł.). W: Louis Frédéric: Słownik cywilizacji indyjskiej. Przemysław Piekarski (red.nauk.). Wyd. 1. T. 2. Katowice: Wydawnictwo "Książnica", 1998, s. 254, seria: Słowniki Encyklopedyczne "Książnicy". ISBN 83-7132-370-0.
  4. Szaszti dewi, Przemysław Piekarski (tł.). W: Louis Frédéric: Słownik cywilizacji indyjskiej. Przemysław Piekarski (red.nauk.). Wyd. 1. T. 2. Katowice: Wydawnictwo "Książnica", 1998, s. 254, seria: Słowniki Encyklopedyczne "Książnicy". ISBN 83-7132-370-0.
  5. Śaszthi. W: Jan Knappert: Mitologia Indii. Maciej Karpiński (tłum.). Wyd. 1. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 1996, seria: Mity i legendy świata. ISBN 83-7120-180-X.
  6. 14.12. Wnioski. W: Barbara Grabowska: Miłość i małżeństwo w Indiach. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2014, s. 351, seria: Świat Orientu. ISBN 978-83-63778-67-5.