Szczebel
| Szczebel | |
 Widok na Szczebel z Lubonia Wielkiego |
|
| Państwo |  Polska |
| Pasmo | Beskid Wyspowy |
| Wysokość | 977 m n.p.m. |
| Wybitność | 342 m |
|
Położenie na mapie Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
  Szczebel
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Szczebel lub Strzebel (977 m n.p.m.) – wybitny szczyt w Beskidzie Wyspowym.
Spis treści |
[edytuj] Topografia
Znajdujący się tuż obok drogi krajowej nr 7 (zwanej popularnie "zakopianką") Szczebel wznosi się ponad miejscowościami: Mszana Dolna, Glisne, Tenczyn, Lubień i Kasinka Mała. Znajduje się w widłach Raby oraz Lubieńki i Tenczynki[1]. Ponad miejscowość Tenczyn wznosi się na 616 m. Wyróżnia się w nim drugi, mniejszy wierzchołek zwany Małym Szczeblem (Małym Strzeblem).
[edytuj] Opis góry
Jest to góra o zalesionym wierzchołku i większej części zboczy. W północnej części góry (przy czarnym szlaku turystycznym), na zboczach Małego Szczebla znajduje się jaskinia Zimna Dziura, opisywana przez geologów już w I połowie XIX w., w której lód utrzymuje się czasami aż do lata. Wchodząc od strony północnej szlakiem papieskim z Lubnia, lub czarnym, tuż przed szczytem mijamy niewielką polanę z wiatrołomami, z której rozpościera się rozległy widok na Lubomir, Lubogoszcz i dolinę Raby. Na szczycie znajduje się pomnik poświęcony papieżowi Janowi Pawłowi II, który był tutaj dwukrotnie w czasie swych górskich wędrówek. Na wierzchołku znajduje się również flaga Polski przyczepiona na długiej żerdzi do wysokiego świerka. Flaga widoczna jest z dużej odległości, m.in. spod schroniska na Luboniu Wielkim. W pobliżu krzyż upamiętniający śmierć w tym miejscu księdza z Krakowa. W 2010 roku na szczycie Szczebla ustawiono kilka stołów i ławek, miejsce ogniskowe oraz mapę powiatu myślenickiego. W maju 2011 roku, niedaleko szczytu, przy czarnym szlaku z Lubnia z inicjatywy ludzi uprawiających paralotniarstwo powstało miejsce, z którego przy dobrej pogodzie startują paralotnie. Wschodnie zbocze Szczebla jest bardzo strome, gwałtownie opada ku dolinie Raby. Znajdują się w nim kilkunastometrowej wysokości wychodnie skalne w formie ścian i progów.
[edytuj] Nazwa
Nazywany był dawniej również Strzeblem; pod taką nazwą w latach 1830-37 opisywany był przez Albrechta Sydowa, Ludwika Zejsznera, Marię Steczkowską. Ta nazwa pochodzić miała od podobno często występującej dawniej w jego potokach ryby strzebli potokowej. Ten źródłosłów jednak wydaje się mało prawdopodobny, gdyż nazwa ryby jest rodzaju żeńskiego, a góry męskiego. Nazwa jest ta dalej jeszcze używana przez miejscowych, niektóre źródła mówią że szczyt ten wcześniej jeszcze nazywał się: Strebl[2]
Nazwa "Szczebel" została spopularyzowana przez współczesnych autorów przewodników turystycznych. Nieporozumienie ma swoje źródła w niezrozumieniu gwary okolicznej ludności, która zbitkę "strz" wymawia jako "szcz" (charakterystyczna cecha gwary sądeckiej i kliszczackiej, stąd "Strzebel" wymawiane jak "Szczebel"). Jako dowód przytacza się opinię etnografów, wedle której gdyby nazwa góry brzmiała "Szczebel" (jak np. szczebel od drabiny), to tamtejsi mieszkańcy wymawialiby ją jako "scybel" (tzw. mazurzenie, charakterystyczne m.in. dla gwary sądeckiej), co nie ma miejsca[3].
[edytuj] Szlaki turystyki pieszej
– czarny z Lubnia przez Mały Szczebel i Szczebel do Kasinki Małej. Czas wejścia na szczyt: z Lubnia 2:30 h, z Kasinki Małej 1:40 h
– zielony z Lubnia przez Szczebel i przełęcz Glisne do Raby Niżnej. Czas wejścia na szczyt: z Lubnia: 2:45 h, z Raby Niżnej 2:25 h
Przypisy
- ↑ Wykaz nazw wód płynących. [dostęp 2010-06-14].
- ↑ http://www.odkryjbeskidwyspowy.pl/files/articles/8532825ee5ec14c9b3be12faf38749d9.pdf
- ↑ Dariusz Dyląg, Piotr Sadowski, Beskid Myślenicki, Oficyna Wydawnicza "Rewasz", str. 101.
[edytuj] Bibliografia
- Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
- Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2001. ISBN 83-85557-86-5.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Widok na Szczebel z Zakopianki (od północy), w tle zabudowania Tenczyna
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
|
|||||
