Szczeciński Szybki Tramwaj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Szczeciński Szybki Tramwaj
Szczeciński Szybki Tramwaj
Miejsce zakończenia I etapu - okolice hurtowni Selgros
Lokalizacja  Polska, Szczecin
Rodzaj transportu tramwaj
Data uruchomienia 2015 (I etap)
Właściciel Tramwaje Szczecińskie
Operator Tramwaje Szczecińskie
Infrastruktura
Długość torowisk 6,5 (całość) km[1]
Rozstaw szyn 1435 mm
Liczba przystanków 8
Portal Portal Transport szynowy

Szczeciński Szybki Tramwaj (SST) – realizowany projekt budowy nowego bezkolizyjnego[2] połączenia tramwajowego w Szczecinie o długości 6,5 km[1], łączącego prawo- i lewobrzeżną część miasta. Inwestycja ma na celu zmniejszenie czasu dojazdu z osiedli położonych na prawym brzegu Szczecina do centrum miasta i innych lewobrzeżnych dzielnic a także polepszenie dojazdu do planowanych terenów inwestycyjnych miasta. Planuje się także zastąpienie lub skrócenie niektórych linii autobusowych[3]. Całkowity koszt budowy szacuje się na 400 mln zł.[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 70. XX wieku wieku powstała koncepcja połączenia Polic z centrum Szczecina i dalej z Os. Słonecznym. Zakładano wówczas budowę metra lub szybkiej kolei biegnącej częściowo nad lub na ziemi, a w centrum miasta pod ziemią. W rejonie dworca Szczecin Główny metro miało łączyć się z siecią PKP i dalej po przekroczeniu Odry i Regalicy, prowadzić do Os. Słonecznego.

Ok. 1982 r. rozpoczęto prace nad SST. Jedynie zespół współpracowników, którzy zajmowali się obliczeniami i rysowaniem projektów, liczył 25 osób. Przez cały czas współpracowano w gronie ekspertów i konsultantów, do którego wchodzili m.in. Zygmunt Nowak, główny projektant poznańskiej „pestki”, prof. Jan Bogusławski z Gdańska, prof. Jan Podoski z Politechniki Warszawskiej, inż. Andrzej Sternicki – projektant wielu szczecińskich rozwiązań komunikacyjnych oraz prof. inż. Piotr Zaremba.

W 1985 r. zespół inżynierów Biura Projektów Budownictwa Komunalnego na zlecenie miasta opracował koncepcję Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju. Jako dokument wyjściowy określający przebieg trasy SST wykorzystali koncepcję Szczecińskiej Szybkiej Kolei Miejskiej z lat 70., która przewidywała szynowe połączenie Prawobrzeża z Centrum i Policami. Szczeciński Szybki Tramwaj miał stanowić pierwszy etap SSKM.

W 1994 r. Szczeciński Szybki Tramwaj trafił do miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego. Dzięki temu zarezerwowano tereny pod jego przebieg. Do tej pory nie zostały one w całości wykupione, ale niczego innego na zaplanowanej trasie nie można było zbudować.

W 1999 r. zatwierdzono koncepcję szybkiego tramwaju i wytyczono jego trasę. Biegnie ona z pętli komunikacji miejskiej przy Basenie Górniczym do Zdrojów i dalej przez osiedla Słoneczne i Majowe.

12 lipca 2003 r. otwarto Most im. Pionierów Miasta Szczecina, którego część – most M2 – przeznaczony jest dla SST. Wybudowano także wiadukty dojazdowe.

Październik 2008 r. Miasto Szczecin otrzymało rekomendację dla dofinansowania z Unii Europejskiej (Ministerstwa Infrastruktury) na budowę SST, modernizację dużej części istniejących torowisk oraz zakup 30 niskopodłogowych tramwajów. Środki UE oraz Ministerstwa wyniosą 350 mln zł, czyli 50% wartości inwestycji, drugą połowę wyłoży miasto Szczecin. Łączny koszt wszystkich inwestycji to 700 mln zł. Dofinansowanie przyznaje Ministerstwo Rozwoju Regionalnego po zaakceptowaniu dokumentacji przedstawionej przez Miasto Szczecin.

30 lipca 2012 r. Decyzja konserwatora zabytków otworzyła ścieżkę dla budowy nowej linii tramwajowej. Miasto rozpisało przetarg na realizację inwestycji.

Marzec 2013 r. Rozpoczynały się prace przygotowawcze – wyburzanie obiektów gospodarczych sąsiadujących z willą Grueneberga, która miała zostać przesunięta.

15 marca 2013 r. Podpisano umowę o dofinansowanie budowy SST przez Unię Europejską, przewiduje się rozpoczęcie budowy na kwiecień 2013. Unia Europejska przyznała 106 mln. zł. dofinansowania.

11 kwietnia 2013 r. Prezydent miasta Piotr Krzystek podpisał umowę na budowę pierwszego etapu Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju wraz z przedstawicielami konsorcjum Mytoll i Strabag. Podpisanie umowy odbyło się na pętli Basen Górniczy w jednym z najnowszych pojazdów Tramwajów Szczecińskich PESA 120NaS2.

23 kwietnia 2013 r. miasto przekazało wykonawcy tereny pod budowę[4]. Budowa rozpoczęła się pod koniec kwietnia 2013 roku[5].

Technologia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie wszystkie rozwiązania techniczne zaprojektowano na prędkość maksymalną 90 km/h. Obecna koncepcja jest krokiem wstecz, gdyż wcześniejsza była zbliżona do metra a obecna to zwykły tramwaj.

Projekt wykonawczy został przygotowany przez Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego w Gdańsku Wrzeszczu. Podwykonawcą dokumentacji w Szczecinie Biuro Projektów Inbud ze Szczecina i Elektroprojekt z Łodzi[1]. Współczesna koncepcja zakłada taki sam przebieg linii szybkiego tramwaju jak w koncepcji Tomskiego. Jedynie przystanki usytuowane są w nieco innych miejscach.

Przewiduje się, że Szczeciński Szybki Tramwaj będzie jeździł ze średnią prędkością eksploatacyjną od 25 do 35 km na godzinę (tramwaj będzie rozwijał prędkość do 85 km/h) z częstotliwością kursowania w szczycie od 6 do 8 minut. Planowo trasę Basen GórniczyKijewo będzie obsługiwało 6 składów tramwajowych. Linia ta będzie zdolna przewieźć 13,5 do ok. 16 mln pasażerów rocznie.

Obiekty inżynierskie[edytuj | edytuj kod]

  • estakady: drogowa nad ul. Hangarową i tramwajowa nad ul. Gryfińską
  • tunele pod ulicami Lnianą, Handlową i Dąbską
  • 2 tunele dla pieszych[1]
  • wiadukt w ciągu ul. Hangarowej o konstrukcji zespolonej 3 przęsłowej dł. 65,5 m[1]
  • wiaduktu nad SST w ciągu ul. Bat. Chłopskich wraz z kładką technologiczną[1]
  • żelbetowa kładka dla pieszych przy przystanku Lotnisko jako rama 3 przęsłowa o dł. 75 m i zmiennej wysokości[1][6]
  • konstrukcja wykopu obudowanego (wanny) murami oporowymi pod torowisko tramwajowe[1] (wannę zaprojektowano jako ramę stalowo- żelbetową otwartą górą o szerokości 10 m i długości 788,7 m[6])

Zdaniem autorów miesięcznika Izby Projektowania Budowlanego, Wiadomości Projektanta Budownictwa Projekt ma charakter nowatorski niespotykany w Polsce, w Europie spotyka się takie rozwiązania niezbyt często. Projekt konstruowany był przez pracowników naukowych Politechniki Gdańskiej[6].

Etapowanie[edytuj | edytuj kod]

W pierwszym etapie planowane jest poprowadzenie linii SST z pętli na Basenie Górniczym do Zdrojów. W tym celu przebuduje się ul. Hangarową w taki sposób, aby tramwaj poruszający się dotąd na wydzielonym torowisku między obydwoma jezdniami trasy samochodowej mógł – patrząc od strony mostu im. Pionierów Miasta Szczecina na Regalicy – skręcić w prawo do Zdrojów, i dotrzeć na tyły hurtowni „Selgros” pod istniejącym wiaduktem kolejowym przy ul. Jaśminowej. Będzie tam pętla tramwajowa i koniec pierwszego etapu budowy.

Jak tylko Szczecin otrzyma dofinansowanie, rozpocznie się podniesienie nitki wyjazdowej z miasta ulicy Hangarowej. Projekt przewiduje przebudowę jezdni na odcinku 540 metrów od skrzyżowania z ul. Leszczynową jako estakada, pod którą przebiegać będzie torowisko tramwajowe. Długość estakady to 164 m, szerokość jezdni 10,5 m. Według wstępnych wyliczeń kosztować to ma 24 mln złotych.

Drugi etap, to poprowadzenie trasy z tego miejsca równolegle do istniejącego nasypu bocznicy kolejowej w kierunku Kijewa. Za przystankiem „ul. Dąbska” planowana jest końcowa pętla tramwajowa z zajezdnią, która będzie spełniała wszystkie funkcje, tj. techniczne dla taboru tramwajowego i socjalne dla obsługi. W ramach szukanych oszczędności, w 2001 r. budowa zajezdni, której celem byłaby obsługa 6 składów tramwajowych została uznana za nieuzasadnioną rozrzutność i odłożona na przyszłość.

Przebieg trasy[edytuj | edytuj kod]

Przewiduje się przebieg trasy estakadami na odcinku około 1300 m, w wykopie około 2600 m i po terenie także około 2600 m. Długość całej trasy wynosi około 6.500 m.

Trasa SST na całej długości biegnie bezkolizyjnie do istniejącego i projektowanego układu drogowego. Na odcinku od pętli Basen Górniczy do węzła drogowego Hangarowa – Leszczynowa linia poprowadzona jest na wydzielonych estakadach, na moście tramwajowym M-2 i po pasie dzielącym jezdnie wjazdowe i wyjazdowe mostu im. Pionierów Miasta Szczecina przez Regalicę. Od węzła Hangarowa – Leszczynowa trasa SST przekracza jedna nitkę ul. Hangarowej, następnie biegnie równolegle do ul. Winogronowej i wchodzi na estakadę nad ul. Gryfińską, dalej biegnie równolegle do ul. Jaśminowej w kierunku istniejącego wiaduktu kolejowego, a następnie prowadzona jest w wykopie, bezkolizyjnie z przyległymi drogami do pętli w Kijewie.

Przebieg przez Zdroje[edytuj | edytuj kod]

Przystanek tramwajowy przed skrętem do Zdrojów nosi nazwę „Lotnisko” i będzie zlokalizowany na wysokości budynków Energetyki Szczecińskiej, jeszcze przed (patrząc od Regalicy) istniejącym wiaduktem drogowym ze Zdrojów. Mijając ten przystanek i wiadukt, linia tramwajowa pobiegnie poniżej terenu, a dotychczasowa jezdnia południowa (wyjazd z centrum) zostanie odsunięta w prawo i podniesiona powyżej terenu. W sumie obniżenie torowiska tramwaju oraz odsunięcie i podwyższenie jezdni pozwoli na skręt linii tramwajowej w prawo, a także bezkolizyjny przejazd pod nią. Dalej SST pobiegnie również poniżej terenu w tzw. „wannie” wzdłuż ul. Winogronowej i Jaśminowej pod przebudowaną w podobny sposób do ul. Hangarowej ul. Gryfińską, a następnie pod wiaduktem kolejowym do pętli na tyłach „Selgrosa”. Od przystanku „Lotnisko” będzie w tym rejonie jeszcze jeden przystanek – „Gryfińska”.

Przystanki[edytuj | edytuj kod]

Na trasie SST zaprojektowano pięć przystanków tramwajowych:

  • Lotnisko
  • Gryfińska
  • Lniana
  • Handlowa
  • Dąbska

o długości 60 m każdy, z wejściami i wyjściami z peronów, będzie miało zadaszenie ochraniające pasażerów przed złymi warunkami atmosferycznymi. W rejonie przystanków przewidziano przystanki autobusowe oraz parkingi dla samochodów osobowych.

Planowane linie[edytuj | edytuj kod]

ZDiTM Szczecin planuje uruchomienie następujących linii Szybkiego Tramwaju[7]

Linia Trasa
2 DWORZEC NIEBUSZEWO - Asnyka - Kołłątaja - Wyzwolenia - plac Rodła - Niepodległości - Brama Portowa - Wyszyńskiego - Energetyków - Gdańska - Basen Górniczy - Eskadrowa - Gryfińska - TURKUSOWA
4 POMORZANY - Powstańców Wielkopolskich - al. Piastów - Plac Kościuszki - al. Piastów - plac Szarych Szeregów - Piłsudskiego - plac Rodła - Matejki - plac Żołnierza - Niepodległości - Brama Portowa - Wyszyńskiego - Energetyków - Gdańska - Basen Górniczy - Eskadrowa - Gryfińska - TURKUSOWA
7 KRZEKOWO - Żołnierska - Mickiewicza - Bohaterów Warszawy - Krzywoustego - Plac Kościuszki - Krzywoustego - Brama Portowa - Wyszyńskiego - Energetyków - Gdańska - Basen Górniczy - Eskadrowa - Gryfińska - TURKUSOWA
8 GUMIEŃCE - Kwiatowa - Ku Słońcu - Sikorskiego - plac Kościuszki - Krzywoustego - Brama Portowa - Wyszyńskiego - Energetyków - Gdańska - Basen Górniczy - Eskadrowa - Gryfińska - TURKUSOWA

Skomunikowanie z autobusami[edytuj | edytuj kod]

Tzw. pętla tymczasowa na tyłach supermarketu Selgros spełni rolę dworca tramwajowo-autobusowego podobnego do obecnego węzła na Basenie Górniczym, który nadal pełnić będzie funkcje przesiadkowe dla pasażerów podróżujących z Dąbia.

Likwidacji ulegną dublujące się z nowym tramwajem linie autobusowe[3] od Basenu Górniczego do Zdrojów. Drugi etap tej wielkiej inwestycji miejskiej to przedłużenie linii do docelowej pętli tramwajowej za ul. Dąbską, czyli w pobliżu autostrady A6 do Kołbaskowa. Trasa tam także pobiegnie w płytkim wykopie, bezkolizyjnie skrzyżuje się z istniejącymi ul. Lnianą, Handlową, i Dąbską. Przy tych bezkolizyjnych skrzyżowaniach usytuowane zostaną nowe przystanki i znów w tych miejscach można będzie przesiąść się do biegnących poprzecznie linii autobusowych.

Realizacja[edytuj | edytuj kod]

Co już jest[edytuj | edytuj kod]

Finansowanie[edytuj | edytuj kod]

Zbudowanie torowiska z Basenu Górniczego do pętli w Kijewie wraz z zakupem taboru miało kosztować ponad 321 mln zł. Miasto planowało ubiegać się o środki w rozdaniu funduszy europejskich na lata 2007-2012 – można było skorzystać z dwóch sposobów finansowania: albo centralnie rozdzielanych pieniędzy na rozwój transportu w dużych aglomeracjach miejskich, albo z dzielonych przez marszałka województwa dotacji przeznaczonych na rozwój regionu. Ewentualną opcją finansowania jest partnerstwo publiczno-prywatne.

Główna część realizacji zadania według dokumentu Program Operacyjny Spójność Terytorialna i Konkurencyjność Regionów przewidziana jest na rok 2009.

W 2007 roku po raz pierwszy miasto zagwarantowało większe pieniądze na tę inwestycję. W projekcie budżetu miasta znalazło się prawie 7 mln złotych. Pieniądze miały zostać w całości przeznaczone na wykup kilkunastu mieszkań, które były na trasie przyszłego tramwaju. Chodziło o dwa budynki przy ul. Bagiennej 23 i 24. Zaplanowane w budżecie pieniądze musiały wystarczyć także na ich rozebranie. Uaktualniona miała zostać dokumentacja projektowo-kosztorysowa.

30 stycznia 2009 projekt budowy Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju na odcinku Basen Górniczy – Turkusowa (3,9 km) wpisany został na listę projektów indywidualnych dla „Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013”, gwarantując sobie tym samym dofinansowanie w kwocie 106 mln. zł przy założonych wydatkach na inwestycje w wysokości 240 milionów złotych. Pieniądze miały zostać przyznane poza konkursem, gdy miasto złoży wykonane projekty[8][9]. 15 marca 2013 prezydent Szczecina Piotr Krzystek podpisał umowę z dyrektorem Centrum Unijnych Projektów Transportowych o dofinansowanie przez Unię Europejską budowy SST[10][11].

Inwestycja pierwszego etapu SST realizowana w latach 2013 - 2015 otrzyma ponad 106 (106 081 977,61) mln zł dofinansowania z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko w ramach działania 7.3 - Transport przyjazny środowisku. Dokładną datę zakończenia ustalono na 2015-07-31, a łączny koszt inwestycji prawie 240 (239 817 241,14) mln zł[12]. Po roku 2015 planuje się realizację etapu drugiego na odcinku pętli przy ulicy Turkusowej do Osiedla Kijewo[11].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Budowa Szybkiego Szczecińskiego Tramwaju SST na odcinku od Basenu Górniczego do osiedla Kijewo. Strona Biura Projektów Budownictwa Komunalnego S.A. w Gdańsku, [dostęp z dnia: 2013-06-25].
  2. 2,0 2,1 Szczeciński szybki tramwaj, prezentacja z 2009 na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta Szczecina.
  3. 3,0 3,1 Budowa Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju, Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miasta Szczecin, [dostęp z dnia: 2013-06-25]
  4. Szczeciński Szybki Tramwaj: Plac budowy przekazany. Od dziś odliczamy do końca inwestycji., MM Moje Miasto - 2013-04-24, [dostęp z dnia: 2013-06-25].
  5. Przekazanie placu budowy pod Szczeciński Szybki Tramwaj, Paweł Krzych, 2013-04-24, Szczecin Blog, [dostęp z dnia: 2013-06-25]
  6. 6,0 6,1 6,2 Osiągnięcia projektowe Mgr inż. Mirosław Wałęga, Wiadomości Projektanta Budownictwa - miesięcznik Izby Projektowania Budowlanego nr 7, s. 12. [dostęp z dnia: 2013-06-25].
  7. Informacje z ankiety ZDiTM
  8. (PDF)„Lista projektów indywidualnych dla Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013” na stronach mrr.gov.pl, s. 146 [dostęp: 2009-02-05].
  9. (PDF)„Opis zmian dokonanych na liście projektów indywidualnych dla programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko” na stronach mrr.gov.pl [dostęp: 2009-02-05]
  10. Umowa na dofinansowanie budowy Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju podpisana,[dostęp z dnia: 2013-06-25]
  11. 11,0 11,1 Unijny Szybki Tramwaj w Szczecinie, strona Centrum Unijnych Projektów Transportowych, [dostęp z dnia: 2013-06-26]
  12. Umowy Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko - stan na dzień 2013-03-31. Portal Funduszy Europejskich - Program Infrastruktura i Środowisko. Umowa o dofinansowanie nr: POIS.07.03.00-00-017/11-00. [dostęp z dnia: 2013-06-26]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]