Szczepan Ścibior

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szczepan Ścibior
płk pil. Szczepan Ścibior
płk pil. Szczepan Ścibior
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 13 grudnia 1903
Uniejów
Data i miejsce śmierci 7 sierpnia 1952
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby od 1924
Stanowiska komendant Oficerskiej Szkoły Lotniczej Wojska Polskiego w Dęblinie
dowódca eskadry: dywizjon 305
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
kampania francuska 1940
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (trzykrotnie) Order Krzyża Grunwaldu III klasy
Grób Szczepana Ścibiora na Powązkach Wojskowych w Warszawie

Szczepan Ścibior (ur. 13 grudnia 1903 w Uniejowie, zm. 7 sierpnia 1952 w Warszawie) – pułkownik pilot Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Okres przedwojenny[edytuj | edytuj kod]

Był synem Michała Ścibiora i Joanny z Kokrzyckich. Uczęszczał do szkoły powszechnej i gimnazjum w Uniejowie. W 1924 wstąpił do Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie, którą ukończył w stopniu kaprala podchorążego. Następnie służył w 61 Pułku Piechoty w Bydgoszczy jako dowódca drużyny. W latach 1925–1927 studiował w Oficerskiej Szkole Lotniczej w Grudziądzu, po zakończeniu której dostał awans do stopnia starszego sierżanta podchorążego obserwatora. Do 1937 służył w 3 Pułku Lotniczym w Poznaniu, w którym ostatecznie awansował do stopnia najpierw porucznika, a następnie kapitana.

Od 3 listopada 1937 był słuchaczem II Kursu Wyższej Szkoły Lotniczej przy Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie[1]. Krótko przed wybuchem wojny został przydzielony do Grupy Szkół Lotniczych na stanowisko II oficera sztabu.

Okres wojny[edytuj | edytuj kod]

Podczas wojny obronnej 1939 wraz ze sztabem został ewakuowany na wschód, a następnie przeszedł do Rumunii, gdzie internowano go w obozie w Tulczy. Wkrótce wyjechał do Francji, gdzie przydzielono go do dywizjonu szkolnego lotnictwa myśliwskiego jako pilota instruktora. Po kapitulacji Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii. Pod koniec sierpnia 1940 został dowódcą 1. eskadry 305 Dywizjonu Bombowego Ziemi Wielkopolskiej i Lidzkiej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. W 1941 krótko dowodził dywizjonem, gdyż 6 sierpnia podczas lotu bojowego został zestrzelony nad Belgią. Zdołał się uratować, przedostać do Brukseli, gdzie zajęła się nim ludność cywilna, ale wkrótce został aresztowany przez gestapo. Do końca wojny przebywał w obozie jenieckim. Po wyzwoleniu przez wojska brytyjskie 2 maja 1945 dotarł do Wielkiej Brytanii.

Okres powojenny, więzienie, śmierć[edytuj | edytuj kod]

W marcu 1946 powrócił do Polski. Początkowo objął funkcję dowódcy 7 Samodzielnego Bombardująco-Nurkowego Pułku Lotniczego w Łęczycy[2], a w sierpniu 1947 został komendantem Oficerskiej Szkoły Lotniczej Wojska Polskiego w Dęblinie.

Został aresztowany 9 sierpnia 1951 w Dęblinie, maltretowany w ośmiomiesięcznym śledztwie i pod bezzasadnymi zarzutami 13 maja 1952 wraz z pułkownikami B.Adameckim, A.Menczakiem, W.Minakowskim, J.Jungravem i S.Michowskim przez NSW 5/52 pod przewodnictwem płk Piotra Parzenieckiego, nr sprawy Zg.R.7/52, na podstawie art.86 §1,2 KKWP na karę śmierci[3] skazany na karę śmierci. Prezydent Bierut nie skorzystał z prawa łaski. Szczepan Ścibior został stracony 7 sierpnia 1952 w więzieniu mokotowskim. NSW stwierdził 26 kwietnia 1956 jego niewinność i uchylił wyrok z 1952. Dokładne miejsce pochówku nieznane. Jego symboliczny grób znajduje się na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera B II 28 rz. 1 m. 28).

Był odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, trzykrotnie Krzyżem Walecznych, Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy.

Jego imię nosi szkoła podstawowa w Wieleninie.

Przypisy

  1. Według Adama Kurowskiego absolwenci Wyższej Szkoły Lotniczej nie mieli prawa do tytułu oficera dyplomowanego.
  2. Przekazanie sztandaru ufundowanego przez obywateli Łęczycy, 30 marca 1947.
  3. "Księga najwyższego wymiaru kary" w Krzysztof Szwagrzyk: Zbrodnie w majestacie prawa 1944-1955. Wyd. ABC Future, Warszawa, 2000.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Ryszard Bartel, Jan Chojnacki, Tadeusz Królikiewicz, Adam Kurowski: Z historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1978, s. 205.

  • Tadeusz Swat: Niewinnie Straceni 1945-56. Warszawa: Fundacja Ochrony Zabytków, 1991., zob. także Straceni w Więzieniu mokotowskim.
  • Małgorzata Szejnert: Śród żywych duchów. Londyn: ANEKS, 1990.