Szczuczyn (Białoruś)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Szczuczyna Litewskiego. Zobacz też: inne Szczuczyny.
Szczuczyn
Шчучын
Pałac Druckich-Lubeckich
Pałac Druckich-Lubeckich
Herb Flaga
Herb Szczuczyna (Białoruś) Flaga Szczuczyna (Białoruś)
Państwo  Białoruś
Obwód Flag of Hrodna Voblasts.svg grodzieński
Wysokość 142 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności

15 000[1]
Nr kierunkowy (+375)1514
Kod pocztowy 231511,231513
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Szczuczyn
Szczuczyn
Ziemia 53°36′N 24°45′E/53,600000 24,750000Na mapach: 53°36′N 24°45′E/53,600000 24,750000
Strona internetowa
Portal Portal Białoruś

Szczuczyn zw. Litewskim lub Nowogródzkim (biał. Шчучын (Ščučyn) słuchaj i; ros. Щучин) – miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, nad rzeką Szczuczynką, siedziba administracyjna rejonu szczuczyńskiego. W 2010 oku liczyło ok. 15 tys. mieszkańców.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założony w XVII w. jako miasto prywatne. Z rąk Limontów, a następnie Józefowiczów drogą sukcesji przeszedł na własność rodu Scipio del Campo-Scypionów. W XVIII w. zasłynął z kolegium pijarskiego. Po śmierci w 1800 starosty lidzkiego Scipio miasto należało do małoletniej starościanki lidzkiej Marysi Scipionówny, której matka Teresa była starszą siostrą Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego. Dzięki ślubowi 2 lutego 1807 Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego z właścicielką Szczuczyna przeszedł we władanie książąt Druckich Lubeckich. Młoda para osiadła w Szczuczynie. Atmosfera pełnego tradycji polskości Szczuczyna wywarła duży wpływ na nowego właściciela, młodego księcia Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego.

W 1793 w Szczuczynie urodził się Onufry Pietraszkiewicz - polski poeta, współzałożyciel i archiwista Towarzystwa Filomatów.

Do 1795 w granicach Rzeczypospolitej, od III rozbioru Polski w Imperium Rosyjskim, w powiecie lidzkim guberni grodzieńskiej. Jesienią 1918 roku w mieście powstała Samoobrona Szczuczyńska – polska organizacja wojskowa mająca na celu obronę Szczuczyna przed bolszewikami. Jej organizatorem był por. Bolesław Lisowski[2]. 7 czerwca 1919 roku miasto wraz z całym powiatem lidzkim weszło w skład okręgu wileńskiego Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich – tymczasowej polskiej jednostki administracyjnej[3]. Latem 1920 roku Szczuczyn został zajęty przez bolszewików, odbity przez Polaków we wrześniu 1920 roku. W 1921 roku formalnie wszedł w skład II Rzeczyspospolitej.

W latach 1921–1939 w II Rzeczypospolitej, od 1929 stolica powiatu. Miejscowość była siedzibą wiejskiej gminy Szczuczyn. W maju 1942 masowy mord żydowskiej społeczności miasta przez Niemców, która przed wybuchem wojny stanowiła połowę ludności. 29 kwietnia 1944 nieudana próba opanowania miasta przez oddział AK majora Jana Piwnika "Ponurego", zakończona masakrą atakujących.

Flaga i herb[edytuj | edytuj kod]

Współczesna flaga i herb miasta Szczuczyna zostały ustanowione 17 lipca 2006 roku rozporządzeniem prezydenta Białorusi[4].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zachował się budynek plebanii z 1829, do której przeniesiono szkołę pijarską zamkniętą w 1832.

  • Zespół pałacowy w dawnym majątku ziemskim, który przez małżeństwo stał się własnością Druckich-Lubeckich. W ich rękach był do 1939. Pałac neoklasycystyczny, dwukondygnacyjny, składający się z trzech korpusów, zbudowany w końcu XIX w. przez ostatniego właściciela ks. Władysława Druckiego-Lubeckiego na wzór Petit Trianon, pałacu wzniesionego przez Ludwika XV w ogrodach Wersalu. W czasach ZSRR pałac służył jako klub oficerski dla lotników z pobliskiej bazy lotniczej. Częściowo zachował się wystrój wnętrz. Po rozpadzie ZSRR i zamknięciu bazy lotniczej pałac niszczał. Przez wiele lat miejscowy Polak, Włodzimierz Głaz interweniował we władzach różnych szczebli w sprawie niszczejącego pałacu. Po jego audiencji w 2004 r. u prezydenta Białorusi Alaksandra Łukaszenki władze obwodu grodzieńskiego doceniły wartość historyczną pałacu i wyremontowały dach, co zatrzymało dewastację obiektu[5][6]. Obecnie pałac nie jest używany. Władze lokalne planują przeznaczyć pałac na siedzibę Centrum Twórczości Dzieci i Młodzieży.
  • Pałac jest otoczony przez park regularny z XIX w. założony przez polskiego uczonego i przyrodnika Stanisława Jundziłła
  • na miejscowym cmentarzu znajduje się mogiła 6 polskich żołnierzy-ochotników należących do jednej z Samoobron kresowych, którzy polegli pod miastem w styczniu 1919 roku podczas walki z bolszewikami.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]