Szigetvár

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: krążownik SMS Szigetvár.
Szigetvár
Szigetvár - zamek.
Szigetvár - zamek.
Herb
Herb
Państwo  Węgry
Komitat Baranya
Powiat Szigetvár
Powierzchnia 39,51 km²
Populacja (I 2011)
• liczba ludności
• gęstość

10 868
275,1 os./km²
Nr kierunkowy 73
Kod pocztowy 7900
Położenie na mapie Węgier
Mapa lokalizacyjna Węgier
Szigetvár
Szigetvár
Ziemia 46°03′N 17°48′E/46,050000 17,800000Na mapach: 46°03′N 17°48′E/46,050000 17,800000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Węgry
Szigetvár w XVI w.

Szigetvár (niem. Großsiget, chorw. Siget) – liczące prawie 10,9 tys. mieszkańców (I 2011 r.) miasto na Węgrzech, 30 km na zachód od Pécsu, w komitacie Baranya, siedziba władz powiatu Szigetvár.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość leży w południowej części Zadunaja, na zachodnim obrzeżu komitatu Baranya, na południowych stokach pogórza Zselic, na równinie w odległości ok. 8 km od wzgórz[1]. Miasto jest podzielone na dwie części potokiem Almás-patak, który przed regulacją często wylewał, co spowodowało powstanie bagna.

Dojazd do miasta jest możliwy od strony Barcsu i Budapesztu drogą krajową nr 6 lub z Kaposváru i Balatonszemes drogą krajową nr 67. Odległość drogowa od Barcsu i granicy chorwackiej wynosi 30 km, od Peczu - 35 km, a do Kaposváru 40 km. Do miasta dociera linia kolejowa Nagykanizsa – Pécs, z którą łączy się zamknięta w sylwestra 1976 linia kolejowa Kaposvár – Szigetvár.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obszar miasta był zamieszkały w czasach przedhistorycznych. Po Celtach, Rzymianach i Awarach okolica trafiła w ręce rodu Botond.

Pierwszą obronną budowlę wybudowano na wystającym, jak wyspa ponad bagnistą okolicę, pasie gruntu. Ówcześni posiadacze wyspy (węg.: sziget, czytaj: siget) nazywający siebie "Szigethi" (Wyspiarze), uważali za budowniczego zamku jednego z członków ich rodziny, Anthemiusa. Jego wnuk, Oszvald Szigethi, wybudował pierwszą twierdzę - okrągłą, trzypiętrową wieżę mieszkalną, która później stała się sercem wewnętrznego zamku. Otaczające wyspę bagienne jeziora z czasem stały się płytsze i z tego powodu otoczono ją ziemnymi szańcami. Posiadaczem zamku był najpierw Garayak, a potem Bálint Török, na którego dworze żył do 1541 r. Sebestyén Tinódi Lantos, węgierski poeta i lutnista[2]. W 1543 r. zamek trafia w posiadanie Ferdynanda I Habsburga. XV-wieczne dokumenty mówią o nim raczej jako o mieście na planie prostokąta, już wtedy otoczonym palisadą miejscem obronnym, niż jako o oppidum.

W celu zabezpieczenia przed tureckimi napadami miasto i zamek wzmocniono: w latach 1548-49 poszerzono otaczające zamek jezioro, umocniono szańce, wybudowano zamek na planie prostokąta z ziemnymi basztami na rogach, a północno-zachodnią zbudowano już z kamienia. W centralnej części zamku znajdował się wewnętrzny zamek, w którym stała średniowieczna wieża mieszkalna. Wejścia do wewnętrznego zamku bronił ziemny szaniec. Mury zamkowe i baszty o nieregularnym kształcie wzniesiono z ubitej gliny.

Stare Miasto otoczone było częstokołem i szeroką fosą. Miasta broniły wysokie na 6-7 m. mury zbudowane z ubitej gliny, wzmocnione basztami narożnymi. Umocniony Szigetvár był w 1556 r. oblegany przez budzińskiego paszę Alego, ale udało mu się zdobyć tylko obrócone w perzynę Stare Miasto. W 1558 r. rozpoczęto zakrojone na szeroką skalę prace fortyfikacyjne. W okresie dowodzenia zamkiem przez Nikolę Šubića Zrinskiego (1561-1566) założono również Nowe Miasto (Újváros). W czasie oblężenia w 1566 r. zniszczeniu uległa średniowieczna wieża. Po zdobyciu zamku Turcy natychmiast rozpoczęli odbudowę Szigetváru. Najpierw umocnili zamek, a potem wybudowali budynki publiczne miasta. Miasto za czasów tureckich najpierw było stolicą sandżaku w wilajecie budzińskim, a następnie w kanizsańskim[3].

W 1689 r. zamek został odbity, a po wycofaniu się Turków zamek i Stare Miasto trafiły w całości w ręce oddziałów cesarskich. W tym czasie wybudowano system kazamat w północnym murze zamkowym. W 1686 r. kompletnemu spaleniu uległo Nowe Miasto.

W 1891 r. ludność miasta wynosiła 5078 osób.

W wyniku I wojny światowej miasto trafiło pod okupację serbską, stając się częścią Republiki Baranya-Baczka, a następnie w myśl traktatu trianońskiego przyłączono go do Węgier.

Miejscowość do reformy administracyjnej w 1950 r. należała do komitatu Somogy, kiedy to przyłączono część powiatu Szigetvár do komitatu Baranya. Prawa miejskie otrzymała w 1966 r.

W 2011 r. Zgromadzenie Narodowe za niezłomną odwagę obrońców Szigeváru, za przykładną miłość do ojczyzny i gotowość do poświęcenia nadało miastu Szigetvár tytuł "Najbardziej bohaterskiego miasta" (Civitas invicta)[4].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

  • zakład obuwia
  • fabryka konserw
  • fabryka beczek
  • przetwórstwo szkła
  • turystyka

Produkcja filmowa[edytuj | edytuj kod]

W Szigetvárze kręcono większą część telewizyjnego serialu węgierskiej telewizji "Kisváros" (Miasteczko).

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W 2007 r. miasto miało 11103 mieszkańców. Z tego: Węgrów - 93,3%, Romów - 2%, Chorwatów - 0,7%, Niemców - 0,7%, innych - 6,6%.

Wyznanie:

Atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Szigetvár, zachodnia ściana zamku
  • Muzeum zamkowe - wypływający z terenów południowego Zadunaja Almás-patak w czasie średniowiecza utworzył podmokły i bagnisty obszar. Ok. 1420 r. na jednej z jego wysp miejscowy ziemianin Oszvald Anthini (Szigeti) wybudował mały zamek. Na przestrzeni wieków powstał z niego system umocnień, których część zajmowało kwitnące miasto. W 1463 r. zamek trafia w ręce rodziny Garai, a 1471 r. rodziny Török z Enying. Po klęsce pod Mohaczem wzrosło jego znaczenie militarne, ponieważ stał na drodze prących na zachód tureckich zdobywców. W 1541 r. turecki sułtan Sulejman Wspaniały pojmał Bálinta Töröka, a wtedy jego żona oddała zamek Ferdynandowi I Habsburgowi, jako ogniwo systemu zamków granicznych. W 1561 r. kapitanem zamku zostaje Nikola Zrinski, który utworzył czteroczęściowy system obronny. Sulejman Wspaniały zajął go w 1566 r.
  • Sanktuarium w Turbéku - położone poza miastem, w odległości ok. 3 km od centrum. Na miejscu obecnego kościoła pochowano serce i organy wewnętrzne sułtana Sulejmana Wspaniałego, a później wzniesiono tam ośmiokątne mauzoleum, tzw. türbe, z pozłacaną kopułą (upamiętnia to tablica pamiątkowa z 1913 r.). Turbék jest jednym z miejsc pielgrzymkowych muzułmanów w Europie. Mauzoleum Sulejmana zburzono w końcu XVII w. a na jego miejscu zbudowano drewnianą kaplicę.

Dzisiejsze sanktuarium wzniesiono w latach 1760-70. Na ołtarzu głównym umieszczono obraz Matki Boskiej Pomocnej, ponieważ jej wstawiennictwu przypisywano zwycięstwo odniesione nad Turkami i wyzwolenie kraju.

Wykute z kamienia aspersorium, pochodzące jeszcze z czasów tureckich, służyło pierwotnie do muzułmańskiego rytuału obmywania. W kościele znajdują się organy Angstera, ostatnio restaurowane w 1983 r. W dzień Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Turbéku odbywa się odpust wspólny dla zamieszkujących w okolicy katolików narodowości węgierskiej, niemieckiej i chorwackiej. Obok sanktuarium znajduje się przystanek kolejowy na linii Kaposvár – Szigetvár. W okresie prześladowań religijnych za czasów dyktatury Rákosiego przystanek zlikwidowano[5].

Kościół katolicki
  • Kościół rzymskokatolicki (pierwotnie turecka dżami, przebudowana później na kościół w stylu barokowym, ozdobiony freskami słynnego wiedeńskiego malarza Dorfmeistera).
  • Kąpielisko leczniczo-termalne: w 1966 r. na głębokości 800 m. odkryto złoża wody termalnej o temp. 62°C zawierającej sól, wodorowęglany i dużą ilość fluoru, której używa się do łagodzenia objawów chorób układu ruchu i reumatycznych. Zawartość fluoru pomaga w spowalnianiu rozwoju osteoporozy w podeszłym wieku.
  • Zrínyi tér - Plac Zrinskiego z pomnikiem lwa, który stał się symbolem miasta,
  • Vigadó - Kasyno, wybudowane w 1994 r. według projektu Imre Makovecza,
  • Salamon-ház - Dom Salomona
  • Polák-kastély - Pałac Poláka
  • Park Przyjaźni Węgiersko-Tureckiej na granicy miasta
  • Török-ház - Turecki dom (dawny karawanseraj)
  • Sóház - Dom Solny
Park Przyjaźni Węgiersko-Tureckiej


Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Molnár Imre: Szigetvár és környéke, Széchenyi Nyomda, 1989, ISBN 963-243-632-6
  2. http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC15363/15747.htm Magyar életrajzi lexikon szerint (Węgierski leksykon biograficzny)
  3. Dr. Papp-Váry Árpád Középiskolai történelmi atlasz (Atlas historyczny dla szkół średnich), Cartographia Kft. 2005, Budapeszt, str. 43, ISBN 963 352 557 8
  4. A „Civitas Invicta” – Szigetvár, a leghősiesebb városról szóló 2011. évi CXXXVI. törvény. In.: Magyar Közlöny (Biuletyn Węgierski). 2011. évi, 125. sz., 31568. p.
  5. http://www.vasutallomasok.hu/allomas.php?az=turb

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]