Szkło akrylowe
Szkło akrylowe (szkło organiczne; inaczej pleksi, pleksiglas, metapleks) – przezroczyste tworzywo sztuczne, którego głównym składnikiem jest polimer – poli(metakrylan metylu) (PMMA). Niektóre rodzaje pleksiglasu zawierają też pewne ilości innych polimerów i kopolimerów poliakrylowych.
Plexiglas to nazwa handlowa jednego z producentów płyt akrylowych. Często w języku potocznym tak określa się każdą płytę akrylową. Nazwy handlowe innych producentów: Akrylon, Altuglas, Limacryl, P-Plex, PerClax, Perspex, Plexpol, Setacryl.
Spis treści |
Właściwości [edytuj]
Wybrane właściwości pleksi:
- duża przezroczystość w zakresie światła widzialnego (transmitancja ok. 92%[1])
- odporność na działanie ultrafioletu, dzięki czemu nie występuje proces żółknięcia materiału (płyty UV)[1]
- łatwość obróbki, tworzywo ma właściwości termoplastyczne[1]
- maksymalna temperatura użytkowania: 80 °C[1]
- temperatura mięknienia: 115 °C[1]
- proces relaksacji (wyżarzania materiału – odpuszczania wewnętrznych naprężeń po procesie obróbki) odbywa się w temperaturze stałej 80 °C – 1 h na 2 mm grubości materiału
- stosunkowo niska temperatura depolimeryzacji, co wiąże się z łatwym recyklingiem.
- gęstość: 1,19 g/cm³[1]
- wytrzymałość na rozciąganie: 75 Mpa
- wytrzymałość na ściskanie: 100 Mpa
- udarność z karbem wg Charpy'ego: 1,5 kJ/m2[1]
- twardość w skali Shore'a D: 75
Wada:
- niewielka twardość - powierzchnia płyt łatwo ulega zarysowaniu, co jest szczególnie widoczne w przypadku wykończenia na "połysk"
Rodzaje płyt wg sposobu otrzymywania [edytuj]
- wylewana (blokowa)
- ekstrudowana
Otrzymywanie [edytuj]
Polimetakrylan metylu otrzymuje się w wyniku polimeryzacji rodnikowej (produktem jest polimer ataktyczny, bezpostaciowy) lub anionowej (polimery krystaliczne: izotaktyczne i syndiotaktyczne)[2].
Kształtki i płyty ze szkła akrylowego można otrzymywać na dwa sposoby:
- z gotowego granulatu polimerowego w wyniku obróbki termoplastycznej (np: wtrysku)
- ekstruzji – wytłacznia przez ustnik (profile)
- bezpośrednio z monomeru – metakrylanu metylu, który jest poddawany rodnikowej polimeryzacji w bloku, w dobrze chłodzonych formach; ze względu na silnie egzotermiczny przebieg tej polimeryzacji można tą metodą otrzymywać bloki, pręty i płyty materiału o grubości do 300 mm.
Zastosowania [edytuj]
- architektura: zadaszenia, świetliki, elewacje
- okna samolotów, pojazdów, łodzi podwodnych, statków
- drobne przedmioty użytkowe, elementy maszyn, urządzeń itp.
- w stomatologii stanowi główny składnik wypełnień; mogą one być dostosowane do koloru uzębienia pacjenta
- światłowody
- szkło artystyczne (np. w rzeźbach Dale Chihuly)
- płyty o specjalnym przeznaczeniu
- ekrany akustyczne (autostrady)
- ekrany dla rzutników cyfrowych
- ekrany termiczne (Heat Stop)
- płyty UVD do łóżek solaryjnych
- płyty o podwyższonej udarności
- płyty fluorescencyjne
- płyty do podświetleń krawędziowych
