Szkoła Podchorążych Saperów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Szkoła Podchorążych Saperów
Historia
Państwo II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca nie posiadała
Patron nie posiadała
Tradycje
Nadanie sztandaru 19 października 1929
Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych
Dowódcy
Pierwszy ppłk Jerzy Solecki
Ostatni ppłk dypl. Mieczysław Wilczewski
Działania zbrojne
nie uczestniczyła
Organizacja
Podporządkowanie Dowództwo Saperów
Rodzaj wojsk saperzy
Rodzaj sił zbrojnych wojsko

Szkoła Podchorążych Saperów - szkoła Wojska Polskiego II RP kształcąca kandydatów na oficerów saperów i saperów kolejowych, a w latach 1925-1935 również łączności.

Historia szkoły[edytuj | edytuj kod]

W latach 1918-1922 oficerów do jednostek saperskich kształcono w Kościuszkowskim Obozie Szkolnym Saperów zlokalizowanym na Powązkach w Warszawie. W 1922, po przejściu Wojska Polskiego na stopę pokojową, przyjęto zasadę tworzenia szkół oficerskich dla poszczególnych rodzajów broni. W lipcu 1922 sformowano Główną Szkolę Artylerii i Inżynierii na bazie Obozu Szkolnego Saperów w Warszawie na Powązkach, z zadaniem kształcenia na poziomie wyższym oficerów młodszych. Studia miały trwać trzy lata. W grudniu 1922 zakończoną wstępną organizację szkoły, jednak ze względu na brak warunków kwaterunkowych w Warszawie, Wydział Artylerii przeniesiono do Torunia. Ze względu na trudności kierowania wydziałami w Warszawie i Toruniu GSAiI rozwiązano. Ze względu na zapotrzebowanie wojska na oficerów saperów i artylerzystów w maju 1923 utworzono dwie odrębne szkoły Oficerską Szkołę Inżynierii w Warszawie i Oficerską Szkołę Artylerii w Toruniu. Oficerska Szkoła Inżynierii (OSI) istniała od czerwca 1923 do sierpnia 1939.

Szkoła mieściła się w byłych koszarach rosyjskiej artylerii konnej, położonych w czworoboku ograniczonym ulicami: Nowowiejską, Suchą, Koszykową i Topolową. W skład kompleksu koszarowego wchodziły dwa budynki mieszkalne, jednopiętrowe, trzy stajnie, działownia i łaźnia. adaptowane w latach 1923-25 dla potrzeb szkoły oficerskiej.

W szkole obowiązywał trzyletni program nauczania. Przyjmowani do niej byli kandydaci w wieku 18-27 lat, posiadający świadectwo dojrzałości lub szkołę równorzędną i podchorążych rezerwy. Szkoła kształciła ok. 300 podchorążych. W ciągu pierwszego roku podchorążowie kształcili się wg jednego programu, po czym następowała specjalizacja na trzech kierunkach: saperzy i wojska kolejowe, łączność i wojska samochodowe. Wyszkolenie techniczne postawione było na poziomie politechniki. Wykładowcami byli pracownicy Politechniki Warszawskiej. Szkolenie praktyczne odbywało się, w zależności od specjalności, na obozach w Modlinie, Jabłonnie i Zegrzu. Każda ze specjalności odbywała praktyki w jednostkach specjalistycznych. Podchorążowie odbywali dwutygodniowe kursy narciarskie w Zakopanem.

9 sierpnia 1928 Minister Spraw Wojskowych przemianował Oficerską Szkołę Inżynierii na Szkołę Podchorążych Inżynierii[1].

1 sierpnia 1929 weszła w życie nowa organizacja Szkoły Podchorążych Inżynierii. W skład szkoły wchodziły następujące komórki organizacyjne oraz pododdziały:

  • komenda szkoły (skład osobowy Nr 1),
  • kwatermistrzostwo (skład osobowy Nr 2),
  • kompania administracyjna (skład osobowy Nr 3),
  • batalion podchorążych (skład osobowy Nr 4),

Komendant szkoły podlegał bezpośrednio II Wiceministrowi Spraw Wojskowych. W stosunku do personelu szkoły posiadał uprawnienia dyscyplinarne dowódcy piechoty dywizyjnej. Stanowisko komendanta szkoły zostało zaszeregowane do stopnia generała brygady, a stanowisko dyrektora nauk - pułkownika dyplomowanego[2].

19 października 1929 Szkoła otrzymała chorągiew ufundowaną przez Stowarzyszenie Techników Polskich.

13 grudnia 1929 Prezydent RP Ignacy Mościcki zatwierdził wzór lewej strony płachty chorągwi Szkoły Podchorążych Inżynierii[3].

W 1930 zostały utworzone dwa równorzędne stanowiska dyrektora nauk: dla łączności i dla saperów. W 1931 na terenie Fortu VIII w Kazuniu został zorganizowany obóz szkolny saperów, natomiast na terenie Fortu Kilińskiego w Zegrzu - letni obóz szkolny łączności.

W 1935 została utworzona Szkoła Podchorążych Łączności w Zegrzu, która przejęła kształcenie kandydatów na oficerów łączności. Z dniem 15 października 1935 Szkoła Podchorążych Inżynierii została przemianowana na Szkołę Podchorążych Saperów i podporządkowana dowódcy saperów[4].

Szkoła wykształciła w okresie 1923-1939, na trzyletnim profilu kształcenia: 871 oficerów, w tym 599 podporuczników wojsk saperskich i kolejowych oraz 272 oficerów wojsk łączności. W Szkole prowadzono krótkotrwałe kursy doskonalenia oficerów saperów. W latach 1925-31 przeszkolono 70 oficerów fortyfikacji i 24 oficerów do prac sztabowych. Systematycznie dokształcano podoficerów zawodowych w specjalnościach: minerstwo, radiotechnika, łączność, fortyfikacja, i sprzęt saperski. W OSI działała Sekcja Fortyfikacyjna Towarzystwa Wiedzy Obronnej i redakcja czasopisma "Saper i Inżynier Wojskowy". Miał też siedzibę Zarząd Główny Związku Inżynierii Wojskowej, zrzeszający oficerów i podchorążych rezerwy. W ostatnich dniach sierpnia 1939 Szkołę Podchorążych Saperów rozformowano. Kadrę skierowano do mobilizujących się jednostek i pododdziałów. Sztandar i dokumentacja Szkoły, część broni, zostały ukryte na terenie uczelni. W 1946 wyjęte z ukrycia sztandar i dokumentacja zostały przekazane władzom wojskowym (sztandar OSI znajduje się w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Na podstawie decyzji Nr 278/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 sierpnia 2009 Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych we Wrocławiu przejęło i z honorem kultywuje dziedzictwo tradycji Oficerskiej Szkoły Inżynierii 1923-1939 (sic!)[5].

Kadra i absolwenci[edytuj | edytuj kod]

Kadra[edytuj | edytuj kod]

1935 podchorazy inzynierii.jpg

Komendanci:

Dyrektorzy nauk:

  • płk sap. inż. Jan Romuald Ożyński (1923-1924)
  • płk sap. inż. Jan Jastrzębski (1924-1926)
  • ppłk SG Jerzy Levittoux (1927-1928)
  • mjr inż. Zdzisław Macherski (1929-1930)
  • ppłk Józef Wróblewski (od 1930 dla łączności)
  • mjr sap. inż. Jan Ejsymont (od 1930 dla saperów)

Dowódcy batalionu podchorążych:

  • mjr sap. Władysław Spałek (1923-1926)
  • mjr sap. Wacław Darmosz (1926-1927)
  • mjr/ppłk sap. Jan Łepkowski (1928-1930)
  • mjr sap. Antoni Piotrowski (1931-1935)
  • mjr sap. Jan Władyka (1936-1939)

Absolwenci[edytuj | edytuj kod]

  • ppor. sap. Wacław Janaszek (II promocja 1923-1926 lok. 1, we wrześniu 1939 w Dowództwie Saperów Armii „Pomorze”)
  • ppor. sap. Stanisław Świnarski (II promocja 1923-1926 lok. 6, we wrześniu 1939 dowódca saperów Grupy Operacyjnej „Śląsk”)
  • ppor. sap. Maciej Kalenkiewicz (III promocja 1924-1927 lok. 1, we IX 1939 oficer sztabu Suwalskiej Brygady Kawalerii)
  • ppor. sap. Jan Górski (III promocja 1924-1927 lok. 5)
  • ppor. sap. Ryszard Małaszkiewicz (III promocja 1924-1927 lok. 9, w 1944 szef sztabu 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej)
  • ppor. łącz. Marian Suski (III promocja 1924-1927 lok. 1)
  • ppor. łącz. Zenon Starkiewicz (IV promocja 1925-1928 lok. 1, we IX 1939 dowódca łączności Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej)
  • ppor. sap. Edward Jelonek (IV promocja 1925-1928 lok. 1)
  • ppor. sap. Felicjan Ludwik Majorkiewicz (IV promocja 1925-1928 lok. 2, oficer Oddziału III Sztabu SGO „Narew”)
  • śp. ppor. sap. Bolesław Łazutko (IV promocja 1925-1928)
  • ppor. sap. Wacław Dłużniewski (V promocja 1926-1929 lok. 1, we wrześniu dowódca fortecznej kompanii saperów OWar. „Katowice”)
  • ppor. łącz. Andrzej Tadeusz Potocki (V promocja 1926-1929 lok. 1, we IX 1939 dowódca kompanii telefonicznej 25 DP)
  • ppor. sap. Aleksander Konarzewski (VI promocja 1927-1930 lok. 1)
  • ppor. sap. Tadeusz Struś (VI promocja 1927-1930 lok. 13)
  • ppor. sap. Witold Karpowicz (VII promocja 1928-1931, lok. 1, we IX 1939 dowódca Grupy Wojsk Kolejowych Nr 11)
  • ppor. sap. Stanisław Olgierd Jaskold-Gabszewicz (VII promocja 1928-1931, lok. 2, w 1944 dowódca 13 wileńskiego batalionu strzelców)
  • ppor. sap. Mieczysław Norbert Stankiewicz (VII promocja 1928-1931, lok. 3, we IX 1939 dowódca 1 kompanii 56 batalionu saperów, † 1940 Katyń)
  • ppor. sap. Henryk Ignacy Teichen (VII promocja 1928-1931, lok. 4, we IX 1939 dowódca kompanii mostów kolejowych nr 57, † 1940 Katyń)
  • ppor. sap. Stefan Rychter (VII promocja 1928-1931, lok. 5, we IX 1939 oficer operacyjny 3 DP Leg.)
  • ppor. sap. Jan Wojciech Kiwerski (VII promocja 1928-1931, lok. 6, we IX 1939 oficer operacyjny 33 DP)
  • ppor. sap. Maksymilian Robert Kruczała (VII promocja 1928-1931, lok. 7, we IX 1939 zastępca dowódcy 10 batalionu saperów)
  • ppor. sap. Marian Władysław Step (VII promocja 1928-1931, lok. 8)
  • ppor. sap. Stanisław Górski (VII promocja 1928-1931, lok. 9)

Przypisy

  1. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 22 z 9 sierpnia 1928 r., poz. 249.
  2. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 26 z 3 sierpnia 1929 r., poz. 254.
  3. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 20 stycznia 1930 r., poz. 24.
  4. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 26 czerwca 1935 r., poz. 23.
  5. Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej z 2009 r. Nr 15, poz. 182.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych z 1928, 1929, 1930 i 1935.
  • Cutter Zdzisław, Szkolnictwo saperskie w Wojsku Polskim 1918-1939, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 3 (157), Warszawa 1996, ISSN 0043-7182.
  • Stanisław Rutkowski, Zarys dziejów polskiego szkolnictwa wojskowego, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1970.
  • Jan Piotr Erbiński, Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Inżynieryjnych im. gen. Jakuba Jasińskiego 1944-1984, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1986.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]