Szkoła aleksandryjska (teologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy szkoły teologicznej. Zobacz też: szkoła filozoficzna w Aleksandrii.

Szkoła aleksandryjska – kilka pokoleń egzegetów i teologów, działających w Aleksandrii, stolicy Egiptu. To intelektualne środowisko można scharakteryzować następująco: chrześcijaństwo judeochrześcijańskie dopełniło swej helleńskiej edukacji, zaś hellenizm swej edukacji chrześcijańskiej[1]. Początki wywodzą się z szkoły katechetycznej Pantena, (II/III w.). Już od początku wielki wpływ miał na refleksję szkoły także wielki żydowski teolog Filon z Aleksandrii (10 przed. Chr. – 40 po Chr.), który korzystał z filozofii greckiej dla pogłębiania swych interpretacji Starego Testamentu. Głównymi nauczycielami w II i III w. byli: Klemens Aleksandryjski i Orygenes, któremu nadano przydomek „Diamentowy” (Adamantios), ze względu na jego pracowitość. Ogromnie wiele studiował, pisał, wykładał, a także oddawał się dziełom miłosierdzia. Często pomagało mu w pisaniu aż siedmiu kopistów na raz[2]. Następnie uczyli w szkole ich uczniowie, późniejsi biskupi, Heraklas i Dionizy Wielki, a po nich Teognost, Pieriusz, którzy także pisali rozprawy teologiczne. W IV w. wiodącą postacią był Didym Ślepiec[3]. W V wieku – Cyryl z Aleksandrii, jeden z głównych teologów soboru efeskiego (431 r.), zmagającego się z nestorianizmem. Pod wpływem tej szkoły tworzył swoje komentarze biblijne Ambroży z Mediolanu, mistrz Augustyna z Hippony.

Szkoła charakteryzowała się głęboko duchowym podejściem do interpretacji Pisma Świętego, które w wielu wydarzeniach opisanych w Biblii, widziało alegorię, czyli odniesienie do rzeczywistości niewidzialnej, ale realnej. Był to tzw. sens głębszy, prorocki, który czasem odczytywany był z pominięciem sensu literalnego, historycznego. Ten ostatni był szczególnie uważnie interpretowany przez szkołę antiocheńską.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Aleksandryjska szkoła katechetyczna. W: J.Daniélou, I. Marrou: Historia Kościoła. M. Tarnowska (przekład), R. Aubert (wprowadzenie). T. 1: Od początku do roku 600. Warszawa: IW PAX, 1986, s. 111-117. ISBN 83-211-0577-7.
  • H. Crouzel: Szkoła Aleksandryjska i jej losy. W: Historia Teologii. A. Di Berardino, B. Studer (Instytut Patrystyczny Augustinianum, redaktorzy). T. 1: Epoka patrystyczna. Kraków: Wydawnictwo "M", 2003, s. 197-242. ISBN 83-7221-546-4.

Przypisy

  1. Por. J.Daniélou, I. Marrou, Historia Kościoła, s. 111
  2. Por. Aherne, Cornelius, hasło "Commentaries on the Bible." w: The Catholic Encyclopedia. Vol. 4. Nowy Jork 1908. New Adwent Catholic Encyclopedia (en)
  3. Por. H. Crouzel: Szkoła Aleksandryjska i jej losy. W: Historia Teologii. s. 197.