Szkop

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy pogardliwego określenia Niemca. Zobacz też: Władysław Szkop – poseł na Sejm.

Szkop (w l.mn. szkopy) – pogardliwe określenie Niemca, szczególnie żołnierza Wehrmachtu w okresie II wojny światowej.

W przeszłości wyraz szkop (do dziś zachowany w wersji skop) oznaczał w polszczyźnie kastrowanego barana[1], a także – jako zapożyczenie z niemieckiego – naczynie (częściej dziś używane w formie szkopek lub skopek – mała miska)[2].

Z drugiej jednak strony w języku czeskim istnieje podobne potoczne określenie: Skopčák[3], którego etymologia wiąże się z określeniem "tego, który przychodzi z gór". Biorąc pod uwagę położenie geograficzne Czech, Niemcy przybywali (np. w celach handlowych) do ich miast rzeczywiście "z gór" czyli "s kopců". Liczba mnoga od Skopčák brzmi Skopčáci[4].

W czasie II wojny światowej wyraz ten nabrał nowego znaczenia, pierwotnie gwarowego, potem stosowanego także czasem w języku literackim – odnoszącego się do żołnierzy niemieckich, później także czasem do wszystkich Niemców.

Podobnie negatywny wydźwięk wobec narodowości niemieckiej, jak wyraz "Szkop" ma wyraz "Szwab", w odróżnieniu jednak od pierwszego z określeń ten drugi wyraz nawiązuje do geograficznej krainy Niemiec – Szwabii.

Przypisy

  1. Władysław Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych", wyd. XVIII, 1989, ISBN 83-214-0570-3, str. 470;
    S. Orgelbranda Encyklopedia Powszechna (1898), t. XIV, str. 539
  2. Witold Doroszewski, Słownik poprawnej polszczyzny PWN, 1980, ISBN 83-01-03811-X, str. 693
  3. wyraz skopčák w słowniku czesko-angielskim;
    Elżbieta Szczepańska, Etnonimy deprecjonujące a stereotypy językowe w czeszczyźnie i polszczyźnie, „Bohemistyka” 2006, nr 4, ISSN 1642–9893, str. 265-272;
    Marek Nekula, Etnické stereotypy a jejich artikulace v češtině (a v nemčině), parace wydziału filozoficznego Uniwersytetu Brneńskiego, A47, 1999, str. 65-75
  4. wyraz skopčák w czeskim wikisłowniku

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło szkop w Wikisłowniku