Szlamnik zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Szlamnik)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szlamnik zwyczajny
Limosa lapponica[1]
(Linnaeus, 1758)
Szlamnik w szacie spoczynkowej
Szlamnik w szacie spoczynkowej
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Nadrząd neognatyczne
Rząd siewkowe
Rodzina bekasowate
Podrodzina rycyki
Rodzaj Limosa
Gatunek szlamnik zwyczajny
Podgatunki
  • L. lapponica lapponica
  • L. lapponica menzbieri
  • L. lapponica baueri
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Szlamnik zwyczajny, szlamnik rdzawy, szlamik (Limosa lapponica) – gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae).

Występowanie 
Zamieszkuje w zależności od podgatunku:
Cechy gatunku 
Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego, aczkolwiek samice są nieco większe od samców. W upierzeniu godowym wierzch ciała rdzawobrązowy z ciemnymi cętkami, natomiast przednia część głowy, szyi oraz pierś i brzuch czysto rdzawobrązowe. Kuper biały. Ogon biały z poprzecznymi, czarnymi prążkami. Dziób żółty z ciemnym końcem, nieco wygięty ku górze. W szacie spoczynkowej wierzch ciała brązowoszary z ciemnymi plamkami, spód również szarawy. Osobniki młodociane podobne do dorosłych w szacie spoczynkowej, jednak w ich ubarwieniu występuje wyraźna domieszka koloru rdzawego.
Wymiary średnie 
dł. ciała ok. 36-41 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 66-80 cm
masa ciała ok. 190-600 g
Biotop 
Tundra i lasotundra.
Gniazdo 
W suchym miejscu na ziemi.
Jaja 
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w maju-czerwcu 4 jaja.
Wysiadywanie 
Jaja wysiadywane są przez okres 21 dni przez obydwoje rodziców (samca za dnia i samicę nocą).
Pożywienie 
Bezkręgowce.
Ochrona 
Gatunek chroniony.

Zdolność do długiego lotu[edytuj | edytuj kod]

Szlaki migracji szlamników z Nowej Zelandii
Limosa lapponica

Szlamnik stał się przedmiotem naukowych badań dotyczących ptasich wędrówek. Wszczepienie obserwowanym okazom satelitarnych nadajników pozwoliło precyzyjnie prześledzić trasy przelotów, ich dystanse i długości. Osiągi tych stosunkowo niewielkich ptaków zaskoczyły naukowców. 24 marca 2007 r. samica oznaczona kryptonimem E7 w ciągu 7 dni i 9 godzin pokonała trasę 10 300 km. z Nowej Zelandii do Morza Żółtego. Ta sama samica 2 maja 2007 r. wyruszyła na Alaskę pokonując ok. 6 500 km. W końcu 30 sierpnia wyruszyła w lot powrotny ze znajdującej się na Alasce delty Yukon-Kuskokwim i po 8 dniach i pięciu godzinach nieprzerwanego lotu dotarła na Nową Zelandię pokonawszy dystans 11 680 km [3]. Jest to obecnie rekord długości ptasiego lotu.

Osiagnięcie tak fenomenalnego rezultatu ornitolodzy tłumaczą w następujący sposób:

  • Przed podróżą szlamnik gromadzi w ciele zapasy tłuszczu, które spala w czasie drogi. Gdy zabraknie mu tłuszczu, spala białko znajdujące się w mięśniach. W ten sposób w czasie lotu traci połowę swojego ciężaru.
  • Szlamnik potrafi dostosować swój metabolizm i anatomię. Zmniejszeniu ulega jego żołądek i jelito, a serce zwiększa się o 33%, wzrasta również liczba czerwonych krwinek.
  • Ptak ten lata na wysokości rzędu 7 000 m n.p.m., gdzie w niskiej temperaturze jest w stanie oddać ciepło wytworzone w jego ciele.
  • Szlamnik nie pije wody w czasie lotu, lecz zużywa wodę wytworzoną w procesie rozkładu tłuszczów i białek.
  • Szlamniki latają w stadach, dzięki czemu wymieniają się rolą prowadzącego.
  • Szlamniki wykorzystują prądy powietrzne, jak również panujące na Pacyfiku sztormy.

Przypisy

  1. Limosa lapponica w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Limosa lapponica. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Badania opublikowane w Proceedings of The Royal Society B [1]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]