Szninkiel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Szninkiel (fr.: Le grand pouvoir du Chninkel, dosł. Wielka potęga Szninkla[1]) — powieść graficzna z gatunku fantasy, której autorami są Jean Van Hamme (scenariusz) i Grzegorz Rosiński (rysunki). Po raz pierwszy ukazała się w oryginale francuskim w 10 odcinkach na łamach czasopisma "(À suivre)" latach 1986-1987. Wydanie zbiorcze ukazało się w 1988 roku nakładem wydawnictwa Casterman, a po polsku w tym samym roku wydała ją oficyna wydawnicza Orbita. Na przełomie 2001 i 2002 roku liczący ponad 130 stron czarno-biały komiks został wznowiony w trzyczęściowej wersji i pokolorowany (w Polsce wydał go Egmont Polska równocześnie z wydaniem francuskim). W 2010 roku polskie wydanie zostało wznowione przez Egmont Polska w czarno-białej wersji w ramach ekskluzywnej reedycji komiksów autorstwa Grzegorza Rosińskiego.

Treść[edytuj | edytuj kod]

Szninkiel to opowieść o planecie Daar okrążającej podwójne słońce, na której bezustannie toczy się wojna między trzema nieśmiertelnymi: Jargotem Pachnącym, Zembrią Cyklopką i Barr-Findem Czarną Ręką. Głównym bohaterem jest Jˀon, szninkiel (przedstawiciel niskorosłej rasy przypominającej nieco hobbitów), niewolnik Barr-Finda. Jˀon przeżywa jedną z cyklicznych bitew nieśmiertelnych, ale zostaje zapomniany na polu walki, dzięki czemu odzyskuje wolność. Niespodziewanie, Jˀonowi ukazuje się w przestworzach czarny monolit, będący najwyższym bogiem Oˀnem. Zgodnie z legendą, szninkiel wybrany przez Oˀna, przywróci pokój na Daarze. Jˀon zostaje wbrew własnej woli uznany za wybrańca i wyzwoliciela uciemiężonych szninkli. Przyjdzie mu za to zapłacić najwyższą cenę: śmierć poprzez publiczną egzekucję.

Odwołania i interpretacja[edytuj | edytuj kod]

W Szninklu odnaleźć można wiele odwołań do tekstów literackich (m.in. Hobbit J.R.R. Tolkiena, mitologia sumeryjska) i filmów (monolit wyglądający podobnie jak monolit znany z filmu 2001: Odyseja kosmiczna[2] Stanleya Kubricka). Prawdopodobnie najsilniej uwidaczniają się jednak wątki chrześcijańskie: m.in. Szninkiel-wybraniec jako metafora Chrystusa, podążający za Szninklem uczniowe (przypominający apostołów), uczeń który w trakcie wędrówki wypiera się Szninkla, osąd Szninkla przez wielebnych z jego własnego ludu, śmierć poprzez ukrzyżowanie (przybicie do monolitu), starotestamentowy topos boga „zazdrosnego i mściwego”. Sam Van Hamme wypowiedział się o obecnym w swoim dziele rysie teologicznym następująco:

„Wiedzieliśmy tylko, że Szninkiel miał być odrębną całością, rozgrywającą się w świecie zbliżonym do Tolkienowskiego. Mam na ten temat własną teorię: Bóg stworzył mnóstwo światów i każdy z nich w ten sam sposób sobie podporządkował. Prymitywne ludy wielbią Boga, ale on sprawia, by wyznawcy się od niego odwrócili. Następnie ich karze, zsyłając potop i inne katastrofy (...). Pozwala zamartwiać się kilku pokoleniom i podpowiada, że do odkupienia grzechów potrzebny jest Zbawiciel. Wraz z nadejściem Zbawiciela odradza się wiara w Boga, ale i strach przed następną karą, który obecny był w prymitywnej wierze. Oto pokrótce mój pomysł marketingu teologicznego”.[3]

Pomimo tego, że idea przewodnia komiksu może być odczytywana jako antyreligijna, Ksenia Chamerska w przedmowie do wydania z roku 2001 podkreśla, że jest to tylko jedna z możliwych płaszczyzn interpretacji Szninkla.
Ze względu na sporą dozę okrucieństwa i erotyki komiks jest przeznaczony tylko dla dorosłych czytelników.
Dziś uważa się Szninkla za klasykę gatunku.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]