Szparagowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szparagowate
Szparag lekarski
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina szparagowate
Nazwa systematyczna
Asparagaceae Juss.
Gen. Pl.: 40. 4 Aug 1789
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Szparagowate (Asparagaceae Juss.) – rodzina roślin jednoliściennych. W różnych systemach klasyfikacyjnych roślin do początków XXI wieku była wąsko definiowana, zwykle z jednym rodzajem – szparag (Asparagus), występującym w Eurazji i Afryce, a także na niewielkich obszarach Australii i Meksyku[1]. Znaczne zmiany w systematyce rodziny nastąpiły w 2009 roku. W systemie APG III zmniejszono liczbę rodzin w rzędzie szparagowców (Asparagales) i znacznie rozszerzono zakres rodziny szparagowatych. W tym samym roku ukazała się publikacja przedstawiająca klasyfikację podrodzin w nowym ujęciu tego taksonu[2].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja i podział rodziny według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z kladów w rzędzie szparagowców Asparagales w obrębie jednoliściennych. Pozycję filogenetyczną rodziny w obrębie rzędu przedstawia poniższy kladogram[1].


storczykowate Orchidaceae





Boryaceae




Blandfordiaceae




Lanariaceae




asteliowate Asteliaceae



Hypoxidaceae









Ixioliriaceae



Tecophilaeaceae





Doryanthaceae




kosaćcowate Iridaceae




Xeronemataceae




żółtakowate Xanthorrhoeaceae




amarylkowate Amaryllidaceae



szparagowate Asparagaceae










Podział i powiązania filogenetyczne podrodzin szparagowatych[1][3]:

szparagowate


Aphyllanthoideae




Brodiaeoideae



Scilloideae




Agavoideae





Lomandroideae




Asparagoideae



Nolinoideae





Aphyllanthoideae Lindley
Brodiaeoideae Traub
(synonim: Themidaceae Salisbury)
Scilloideae Burnett
(synonim: hiacyntowate Hyacinthaceae Batsch)
Agavoideae Herbert
 Osobny artykuł: agawowe.
Lomandroideae Thorne & Reveal
(synonimy: Eustrephaceae Chupov, Laxmanniaceae Bubani, Lomandraceae Lotsy)
Asparagoideae Burmeister
Nolinoideae Burnett
(synonimy: Aspidistraceae Endlicher, konwaliowate Convallariaceae Horaninow, dracenowate Dracaenaceae Salisbury, Eriospermaceae Endlicher, Nolinaceae Nakai, Ophiopogonaceae Endlicher, Peliosanthaceae Salisbury, Polygonataceae Salisbury, myszopłochowate Ruscaceae Sprengel, nom. cons., Sansevieraceae Nakai, Tupistraceae Schnizlein)
Pozycja według systemu APG II (2003)

Rodzina siostrzana dla myszopłochowatych (Ruscaceae), wraz z którą tworzy jedną z linii rozwojowych rzędu szparagowców (Asparagales). Rząd ten stanowi z kolei jeden z kladów jednoliściennych[1].

  • rodzaj Asparagus Linnaeus, Sp. Pl. 313. 1 Mai 1753szparag
  • rodzaj Hemiphylacus S. Watson Proc. Amer. Acad. Arts 18: 165. post 29 Mai 1883
Pozycja i podział według systemu Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd szparagowce (Asparagales Bromhead), rodzina szparagowate (Asparagaceae Juss.)[4].

Według Crescent Bloom do rodziny należy tylko jeden rodzaj szparag (Asparagus L., synonimy: Elachanthera F.Muell., Myrsiphyllum Willd., Protasparagus Oberm.). Nadrzędne taksony pomocnicze to: podplemię: Asparaginae Benth., plemię: Asparageae Dumort., podrodzina: Asparagoideae Kostel.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-04-11].
  2. Chase, Mark W. i Reveal, James L.. A phylogenetic classification of the land plants to accompany APG III. „Botanical Journal of the Linnean Society 161, 2”, s. 122–127, październik 2009. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.01002.x. 
  3. Family: Asparagaceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2013-04-11].
  4. Crescent Bloom: Asparagaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-06-12].