Szparkosz okrężnicy

Szparkosz okrężnicy
Trofozoit B. coli
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	protisty
Typ	orzęski
Gromada	Litostomatea
Rząd	Vestibuliferida
Rodzina	Balantiididae
Rodzaj	Balantidium
Gatunek	Balantidium coli
(Malmsten, 1857)

Szparkosz okrężnicy (Balantidium coli) – kosmopolityczny orzęsek, rozpowszechniony zwłaszcza w strefie tropikalnej, wywołujący u człowieka i zwierząt balantidiozę.

Morfologia

Porównanie trofozoitu (na górze) i cysty (na dole) B. coli.

Trofozoity B. coli są owalne, wielkości 30-150 μm, gęsto pokryte krótkimi rzęskami wychodzącymi z kinetosomów. Komórka B. coli posiada cytostom przez który pierwotniak pobiera pokarm, i cytopyge służące do usuwania niestrawionych resztek. W cytoplazmie orzęska wyróżnić można ekto- i endoplazmę. W aparacie jądrowym występuje makronukleus i mikronukleus. Ponadto w cytoplazmie zawieszone są dwie wodniczki tętniące i wodniczki pokarmowe.

Cysty są owalne i mają średnicę 45-80 μm.

Biologia

Trofozoity wydostają się z cyst i przechodzą do jelita grubego, gdzie rozmnażają się przez podział poprzeczny. Część trofozoitów wnika do przestrzeni międzykomórkowych, a część koniuguje. Niektóre trofozoity po koniugacji przechodzą incystację i wraz z kałem wydalane są na zewnątrz.

Bibliografia

• Parazytologia i akroentomologia medyczna. Antoni Deryło (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 156-158. ISBN 83-01-13804-1.

Linki zewnętrzne

• Web Atlas of Medical Parasitology.