Szpeciele
| Szpeciele | |
| Eriophyoidea | |
| Nalepa, 1898 | |
 Aceria anthocoptes |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | stawonogi |
| Podtyp | szczękoczułkowce |
| Gromada | pajęczaki |
| Rząd | roztocze |
| Nadrodzina | szpeciele |
 Systematyka w Wikispecies |
|
Szpeciele, obrzęki (Eriophyoidea) – nadrodzina roślinożernych roztoczy charakteryzująca się obecnością dwóch par odnóży i odmiennym od pozostałych roztoczy wykształceniem narządów gębowych.
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
Szpeciele są najmniejszymi roztoczami. Wielkość tych pajęczaków waha się w przedziale 0,08–0,30 mm. Ich ciało jest wrzecionowate, wydłużone, jasno ubarwione (zwykle białe lub słomkowo-kremowe)[1].
W przedniej części ciała występuje tarcza, narządy gębowe i odnóża. Narządy gębowe składają się z rostrum, pedipalp i sztylecików służących do nakłuwania roślin. Odwłok jest segmentowany[1].
We wszystkich stadiach rozwoju posiadają jedynie dwie pary odnóży.
Znaczenie gospodarcze [edytuj]
Ślina szpecieli zawiera substancje powodujące u roślin odbarwienia lub deformacje liści, a także powstawanie wyrośli[1].
Szpeciele atakują przeważnie rośliny jednego lub kilku gatunków należących do tego samego rodzaju. Polską nazwę zawdzięczają deformacjom i uszkodzeniom jakie wywołują na roślinach żywicielskich, takim jak np. galasy, przebarwienia, zawijanie krawędzi liści, nabrzmiewanie pąków, czarcie miotły.
Wiele gatunków szpecieli to wektory grzybów, wirusów i mykoplazm, wywołujących choroby roślin[1].
Systematyka [edytuj]
Wśród szpecieli wyróżniane są rodziny:
Wybrane gatunki [edytuj]
- Abacarus hystrix
- Abacarus acutatus
- Aceria tulipae – przebarwiacz czosnkowy
- Aculus fockeui – pordzewiacz śliwowy
- Aculus schlechtendali – pordzewiacz jabłoniowy
- Cecidophyopsis ribis – wielkopąkowiec porzeczkowy
- Epitrimerus piri – wzdymacz gruszowy
- Eriophyes laevis – kolbowiec olchowy[2]
- Eriophyes piri – podskórnik gruszowy
- Eriophyes tiliae – różkowiec lipowy
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Barbara Wilkaniec (red.): Entomologia stosowana. Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego, 2009. ISBN 978-83-7160-538-3.
- ↑ Grażyna Soika, Gabriel Łabanowski. Szkodniki olszy. „Szkółkarstwo”. 04/2003. Plantpress Sp. z o.o. (pol.). [dostęp 2009-07-03].
