Szpeciele

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Szpeciele
Eriophyoidea
Nalepa, 1898
Aceria anthocoptes
Aceria anthocoptes
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp szczękoczułkowce
Gromada pajęczaki
Rząd roztocze
Nadrodzina szpeciele
Systematyka Systematyka w Wikispecies

Szpeciele, obrzęki (Eriophyoidea) – nadrodzina roślinożernych roztoczy charakteryzująca się obecnością dwóch par odnóży i odmiennym od pozostałych roztoczy wykształceniem narządów gębowych.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kształt ciała szpeciela

Szpeciele są najmniejszymi roztoczami. Wielkość tych pajęczaków waha się w przedziale 0,08–0,30 mm. Ich ciało jest wrzecionowate, wydłużone, jasno ubarwione (zwykle białe lub słomkowo-kremowe)[1].

W przedniej części ciała występuje tarcza, narządy gębowe i odnóża. Narządy gębowe składają się z rostrum, pedipalp i sztylecików służących do nakłuwania roślin. Odwłok jest segmentowany[1].

We wszystkich stadiach rozwoju posiadają jedynie dwie pary odnóży.

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Ślina szpecieli zawiera substancje powodujące u roślin odbarwienia lub deformacje liści, a także powstawanie wyrośli[1].

Szpeciele atakują przeważnie rośliny jednego lub kilku gatunków należących do tego samego rodzaju. Polską nazwę zawdzięczają deformacjom i uszkodzeniom jakie wywołują na roślinach żywicielskich, takim jak np. galasy, przebarwienia, zawijanie krawędzi liści, nabrzmiewanie pąków, czarcie miotły.

Wiele gatunków szpecieli to wektory grzybów, wirusów i mykoplazm, wywołujących choroby roślin[1].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wśród szpecieli wyróżniane są rodziny:

Deformacje liścia spowodowane przez Phyllocoptes populi

Wybrane gatunki[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Barbara Wilkaniec (red.): Entomologia stosowana. Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego, 2009. ISBN 978-83-7160-538-3.
  2. Grażyna Soika, Gabriel Łabanowski. Szkodniki olszy. „Szkółkarstwo”. 04/2003. Plantpress Sp. z o.o. (pol.). [dostęp 2009-07-03].